Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 9563

w sprawie ułatwień w procedurze wymiany dowodów osobistych dla Polaków mieszkających za granicą

   Szanowny Panie Marszałku! Nawiązując do pisma z dnia 27 września 2007 r. (sygn. SPS-023-9563/07) przekazującego interpelację Posła na Sejm RP Pana Piotra Gadzinowskiego w sprawie ułatwień w procedurze wymiany dowodów osobistych dla Polaków mieszkających za granicą, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.

   Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j.: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993, z późn. zm.) osoba będąca obywatelem polskim i zamieszkała w Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana posiadać dowód osobisty od ukończenia 18. roku życia. W związku z powyższym, obywatele polscy mieszkający poza granicami kraju takiego obowiązku nie mają.

   W myśl art. 45 ust. 1 cytowanej ustawy, dowód osobisty wydaje właściwy organ gminy, którym w rozumieniu tej ustawy jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Organ ten jako jedyny dysponuje dokumentacją, dzięki której potwierdzenie tożsamości osoby ubiegającej się o dowód nie może budzić żadnych wątpliwości. Zgodnie z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 listopada 2000 r. w sprawie wzoru dowodu osobistego oraz trybu postępowania w sprawach wydawania dowodów osobistych, ich wymiany, zwrotu lub utraty (Dz. U. Nr 112, poz. 1182, z późn. zm.) wniosek można składać za pośrednictwem organu gminy właściwego ze względu na miejsce pobytu czasowego wnioskodawcy, jeżeli jego złożenie we właściwym organie gminy nie jest możliwe. Organ gminy przekazuje wniosek do organu gminy właściwego ze względu na miejsce pobytu stałego wnioskodawcy, a w przypadku braku takiego miejsca - do ostatniego miejsca jego pobytu stałego. Powyższe rozwiązanie uwzględnia interes obywateli polskich, a z drugiej strony nie narusza zasady właściwości i bezpieczeństwa w potwierdzaniu tożsamości.

   Zaznaczyć należy, iż dowód osobisty jest dokumentem potwierdzającym tożsamość osoby i obywatelstwo polskie, przez co staje się dokumentem referencyjnym wobec innych dokumentów wydawanych zarówno w kraju (np. prawo jazdy), jak i poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (np. paszport). Pośredniczenie organu, który nie posiada żadnych dokumentów dotyczących osoby i nie jest w stanie stwierdzić ponad wszelką wątpliwość jej tożsamości, jak również nie posiada uprawnień do potwierdzania posiadania obywatelstwa polskiego, spowodowałoby brak wiarygodności dowodów osobistych.

   Biorąc pod uwagę powyższe założenia, system informatyczny obsługujący wydawanie dowodów osobistych został zbudowany na terenie Polski.

   Jednocześnie pragnę zaznaczyć, iż ewentualne wprowadzenie pośrednictwa konsulów oznaczałoby de facto rozszerzenie funkcji tego organu, co miałoby swoje poważne konsekwencje finansowe i organizacyjne.

   Z wyrazami szacunku

   Podsekretarz stanu

   Piotr Piętak

   Warszawa, dnia 10 października 2007 r.