Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Zdrowia - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 9520

w sprawie poprawy funkcjonowania publicznej służby zdrowia

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację Pana Stanisława Karpiniuka, Posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, z dnia 7 września 2007 r., w sprawie poprawy funkcjonowania publicznej służby zdrowia, przekazaną przy piśmie Marszałka Sejmu z dnia 13 września 2007 r., znak: SPS-023-9520/07, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących informacji.

   Odnosząc się do kwestii kolejek pacjentów oczekujących na specjalistyczne leczenie, uprzejmie informuję, iż zabezpieczenie przez Narodowy Fundusz Zdrowia świadczeń opieki zdrowotnej dla ubezpieczonych odbywa się w oparciu o ograniczone środki finansowe, jakie są postawione do dyspozycji funduszu, pochodzące w większości ze składek na powszechne ubezpieczenie zdrowotne (składki stanowią ponad 96% przychodów ogółem funduszu - wg planu finansowego NFZ na 2007 r. z dnia 3 września 2007 r.). Dodatkowo podkreślić należy, iż wysokość środków, jakie Narodowy Fundusz Zdrowia może przeznaczyć na koszty świadczeń opieki zdrowotnej, została zdeterminowana nałożonym na fundusz obowiązkiem wynikającym z ustawy z dnia 22 lipca 2006 r. o przekazaniu środków finansowych świadczeniodawcom na wzrost wynagrodzeń (Dz.U. Nr 149, poz. 1076, z późn. zm.).

   Ponadto uprzejmie informuję, iż mając na uwadze powyższe oraz niesatysfakcjonujący poziom finansowania systemu ochrony zdrowia w Ministerstwie Zdrowia, analizowane są różne możliwości zwiększenia poziomu finansowania przedmiotowego systemu. Część tych rozwiązań już została przełożona na przepisy prawa np.:

   - ustawa z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz.U. Nr 91, poz. 1410), skutkująca od 2007 r. finansowaniem tego systemu z budżetu państwa,

   - ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. Nr 133, poz. 922), zgodnie z którą od 1 października 2007 r. leczenie ofiar wypadków komunikacyjnych ma być pokrywane ze środków przekazywanych funduszowi przez instytucje ubezpieczeniowe (w formie ryczałtu od polis ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych),

   - ustawa z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 166, poz. 1172), skutkująca zwiększeniem podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne w odniesieniu do niektórych grup ubezpieczonych, za których składka jest opłacana z budżetu państwa.

   Szereg rozwiązań jest w trakcie opracowywania, np.: projekt ustawy o koszyku gwarantowanych świadczeń opieki zdrowotnej, projekt ustawy zwiększającej wysokość wymiaru składki na powszechne ubezpieczenie zdrowotne oraz projekt ustawy poszerzającej cele ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001, z późn. zm.) oraz umożliwiającej przekazanie części środków z Funduszu Pracy do Narodowego Funduszu Zdrowia.

   Podkreślić należy, iż zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach, kontraktowanie świadczeń opieki zdrowotnej odbywa się w drodze konkursu ofert albo rokowań. Zgodnie z art. 148 przedmiotowej ustawy porównanie ofert w toku postępowania konkursowego obejmuje w szczególności między innymi: jakość udzielanych świadczeń, kwalifikacje personelu, wyposażenie, liczbę oferowanych świadczeń oraz ich cenę (dla świadczeń wycenionych punktowo jest to pochodna ceny punktu rozliczeniowego i ilości punktów przypisanych do danego świadczenia), która zgodnie z art. 142 ust. 6 przedmiotowej ustawy może być przedmiotem negocjacji.

   Odnosząc się do kwestii restrukturyzacji zakładów opieki zdrowotnej, uprzejmie informuję, iż w Ministerstwie Zdrowia zakończono prace nad projektem nowej ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, która zmienia regulacje dotyczące organizacji i funkcjonowania zakładów opieki zdrowotnej. Najistotniejsze z punktu widzenia funkcjonowania zakładów opieki zdrowotnej są propozycje przepisów zakładające dopuszczenie możliwości działania zakładu opieki zdrowotnej w formie spółki kapitałowej - tzn. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki akcyjnej. Regulacja powyższa stanowi odpowiedź na liczne postulaty w tej sprawie zgłaszane do ministra zdrowia. Projekt ustawy określa procedurę przekształcenia samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej w spółkę kapitałową. Spółka taka wstępuje we wszystkie stosunki prawne, których podmiotem był samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej, bez względu na charakter prawny tych stosunków. Decyzje o formie prowadzenia zakładów opieki zdrowotnej będą podejmowane przez organy tworzące.

   Samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej, które nie zostaną przekształcone w spółkę kapitałową będą mogły nadal funkcjonować w dotychczasowej formie samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej.

   Doprecyzowane zostały zasady gospodarki finansowej publicznych zakładów opieki zdrowotnej, w szczególności źródła pozyskiwania środków finansowych, a także cele, na jakie samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej może uzyskać dotację budżetową. Utrzymane zostały dwie podstawowe zasady w zakresie gospodarki finansowej zakładów opieki zdrowotnej, stanowiące, iż:

   - samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej sam decyduje o podziale zysku,

   - samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej pokrywa ujemny wynik finansowy we własnym zakresie.

   Określony został szczegółowo tryb postępowania w przypadku, gdy ujemny wynik finansowy nie może być pokryty przez zakład we własnym zakresie. Podmiot, który utworzył zakład może wówczas pokryć ujemny wynik finansowy zakładu w stopniu umożliwiającym dalsze nieprzerwane udzielanie świadczeń zdrowotnych, przez okres nie dłuższy niż 6 miesięcy. Jednocześnie zobligowany jest do opracowania programu naprawczego, określającego działania naprawcze mające na celu osiągnięcie przez zakład takiej sytuacji finansowo-ekonomicznej, która pozwoli na nieprzerwane udzielanie świadczeń zdrowotnych. Sytuacja, w której podmiot tworzący pokrywa ujemny wynik finansowy zakładu może nastąpić nie częściej niż raz na 3 lata.

   W przypadkach, gdy ujemny wynik finansowy zakładu nie może być pokryty przez sam zakład ani przez podmiot, który zakład utworzył, ustawa nakłada na podmiot tworzący zakład obowiązek zmiany formy zakładu albo jego likwidacji. Zaproponowane przepisy mają na celu wymuszenie na podmiotach tworzących samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej podejmowanie określonych działań w sytuacjach kryzysowych, tak aby uniknąć narastającego pogarszania się kondycji finansowej zakładów.

   W odniesieniu do publicznych zakładów opieki zdrowotnej prowadzonych w formie spółki kapitałowej projekt ustawy wprowadza ograniczenia w zaciąganiu zobowiązań. Zakład taki nie może zaciągać zobowiązań odpowiadających ponad połowie wartości jego aktywów, przy czym roczny koszt obsługi tych zobowiązań nie może być wyższy niż 15% przychodów planowanych na dany rok obrotowy. Ponadto, zbycie lub obciążenie praw do nieruchomości oraz zaciągnięcie zobowiązań o wartości przewyższającej 500 tys. zł lub wysokość kapitału zakładowego wymaga zgody właściwego podmiotu.

   W Ministerstwie Zdrowia dobiegły końca prace nad przygotowaniem rozwiązań porządkujących sytuację w stacjonarnej opiece zdrowotnej, która stanowi największą część publicznych wydatków na ochronę zdrowia. Przygotowany projekt ustawy o sieci szpitali zakłada przeprowadzenie zmian organizacyjnych w zakresie stacjonarnej opieki zdrowotnej, dostosowanie infrastruktury i potencjału kadrowego adekwatnie do potrzeb zdrowotnych obywateli. Realizacja tych założeń wpłynie na wyższe oszczędności, obniżenie kosztów działalności szpitali oraz racjonalne wydatkowanie środków publicznych.

   Niezależnie od ww. propozycji zmian, rozpoczęto prace nad przygotowaniem projektu ustawy, która umożliwi zakładom zamianę krótkoterminowych zobowiązań na zobowiązania długoterminowe z gwarancją Skarbu Państwa.

   W celu zwiększenia efektywności prowadzonego procesu restrukturyzacji finansowej publicznych zakładów opieki zdrowotnej w Ministerstwie Zdrowia przygotowano kolejną nowelizację ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 r. o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej (Dz.U. Nr 78, poz. 684, z późn. zm.). Nowelizacja ustawy umożliwia zakładom, biorącym udział w procesie restrukturyzacji finansowej, zwiększenie kwoty pożyczki z budżetu państwa na spłatę zobowiązań publicznoprawnych i cywilnoprawnych, o których mowa w art. 35ba ust. 5 ustawy.

   Z wyrazami szacunku

   Sekretarz stanu

   Bolesław Piecha

   Warszawa, dnia 1 października 2007 r.