Odpowiedź ministra gospodarki

na interpelację nr 9372

w sprawie sytuacji polskiego przemysłu węglowego

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pana posła Grzegorza Kurczuka z dnia 27 sierpnia 2007 r. przekazaną przy piśmie znak SPS-023-9372/07 dotyczącą spadku eksportu polskiego węgla na rynki krajów Unii Europejskiej w wyniku systematycznego wypierania polskiego węgla przez tańszy węgiel pochodzący z Rosji, przedstawiam, co następuje.

   1. Jedynym skutecznym instrumentem ograniczającym import węgla do Polski oraz umożliwiającym utrzymanie eksportu jest konkurencyjność polskiego węgla w stosunku do producentów z innych krajów. Zostało to podkreślone w przyjętej przez Radę Ministrów ˝Strategii działalności górnictwa węgla kamiennego w Polsce w latach 2007-2015˝. Zwrócono w niej uwagę, że nadmierna dynamika narastania kosztów produkcji jest istotnym zagrożeniem dla sytuacji ekonomiczno-finansowej przedsiębiorstw górniczych oraz konkurencyjności polskiego węgla kamiennego wobec innych producentów światowych, a także wobec innych nośników energetycznych.

   2. Utrzymanie pozycji polskiego węgla kamiennego zarówno na rynku krajowym, jak i w Unii Europejskiej zależeć będzie od polskich producentów, od wypracowania i realizacji długofalowych działań podnoszących konkurencyjność polskiego węgla. Działania te powinny dotyczyć zarówno obniżki kosztów produkcji, jak i poprawy jej efektywności, m.in. poprzez ściślejsze powiązanie wynagrodzeń z wynikami, a także podejmowania niezbędnych inwestycji.

   3. Należy zwrócić uwagę, że w cenie polskiego węgla energetycznego w polskich portach około 30% stanowią koszty przewozów kolejowych wraz z przeładunkiem. Tak znaczny wpływ kosztów transportu na konkurencyjność polskiego węgla powinien skłaniać do podejmowania pilnych działań mających na celu minimalizację tych kosztów. Podstawą negocjacji przedsiębiorstw górniczych z przewoźnikami węgla, w celu uzgodnienia korzystnych taryf przewozu, powinno być m.in. wykorzystanie efektu skali.

   4. Zgodnie z przepisami obowiązującymi w UE, Polska nie ma możliwości jednostronnego ograniczania swobodnego przepływu towarów i usług. Podjęcie działań ochronnych jest możliwe jedynie w przypadku podejrzenia o stosowanie działań dumpingowych, co upoważnia do wszczęcia postępowania antydumpingowego lub antysubsydyjnego. Należy jednakże udowodnić stosowanie praktyk dumpingowych, szkodę dla przemysłu Wspólnoty, związek przyczynowy miedzy importem po cenach dumpingowych a szkodą dla przemysłu wspólnoty oraz interes Wspólnoty.

   Postępowanie ochronne przed przywozem towarów po cenach dumpingowych lub przed przywozem towarów subsydiowanych może zostać wszczęte przez Komisję Europejską na wniosek złożony w imieniu i na rzecz przemysłu Wspólnoty. W praktyce postępowania wszczynane są wyłącznie na wniosek przemysłu. Przemysł Wspólnoty to ogół unijnych producentów danego towaru lub znaczna ich część. W prawie ochronnym UE znaczna część przemysłu to przedsiębiorcy reprezentujący co najmniej 25% całkowitej produkcji danego towaru. Jednak oprócz tego warunku, aby wniosek mógł być złożony na rzecz przemysłu Wspólnoty, musi on uzyskać poparcie przedsiębiorców reprezentujących ponad 50% produkcji wszystkich wypowiadających się na temat wniosku. Spełnienie powyższych warunków decyduje o legitymacji procesowej wnioskodawcy.

   1. Import węgla - również z Federacji Rosyjskiej - jest systematycznie monitorowany przez Ministerstwo Gospodarki. Obowiązek taki wprowadza między innymi art. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 405/2003 z dnia 27 lutego 2003 r. dotyczącego wspólnotowego monitorowania przywozu węgla kamiennego pochodzącego z państw trzecich, według którego Państwa Członkowskie dostarczają Komisji Europejskiej informacje w sprawie przywozu węgla kamiennego oraz cen importowych produktów węglowych przeznaczonych do produkcji energii elektrycznej oraz dla przemysłu stalowego we Wspólnocie. W roku 2006 z Federacji Rosyjskiej dostarczano do Polski ok. 300 tys. ton węgla miesięcznie. Podobna tendencja utrzymywała się w pierwszych miesiącach 2007 r. aż do kwietnia, kiedy to zanotowano spadek importu o prawie 100 tys. ton. Należy przyznać, że dostarczany węgiel z Federacji Rosyjskiej charakteryzuje się wysokimi parametrami jakościowymi.

   6. Pragnę poinformować, że mając na względzie znaczny wzrost importu węgla kamiennego z Federacji Rosyjskiej, w Ministerstwie Gospodarki odbyło się spotkanie, na którym omówiono z polskimi producentami tego surowca, jak i z Górniczą Izbą Przemysłowo-Handlową możliwości przeciwdziałania nadmiernemu importowi węgla. Górnicza Izba Przemysłowo-Handlowa zobowiązała się do rozważenia podjęcia w imieniu polskich przedsiębiorców działań w kierunku ograniczenia importu z tego kraju i ewentualnego złożenia skargi do Komisji Europejskiej z wnioskiem o podjęcie jednego z wyżej wspomnianych postępowań. Zdaniem jednakże Górniczej Izby Przemysłowo-Handlowej w chwili obecnej nie ma możliwości udowodnienia dumpingu ze strony Syberyjskiej Kompanii Węglowo-Eneregetycznej, gdyż główną przyczyną stosunkowo niskiej ceny węgla wydobywanego ze złóż syberyjskich jest ich płytkie zaleganie i związana z nim, znacznie tańsza od podziemnej, eksploatacja odkrywkowa.

   Z poważaniem

   Minister Piotr Grzegorz Woźniak

   Warszawa, dnia 25 września 2007 r.