Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 9369

w sprawie wypłacania pieniędzy nauczycielom za egzaminowanie na maturze

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację Pana Posła Piotra Krzywickiego, nr SPS-023-9369/07, uprzejmie wyjaśniam. Aktualne przepisy nie rozstrzygają jednoznacznie jak traktować pracę nauczyciela przy ustnym egzaminie maturalnym. W tym zakresie - na przestrzeni ostatnich lat - prezentowane były różne interpretacje. Podjęto działania legislacyjne mające na celu uregulowanie tej kwestii w przepisach prawa, jednak działania te nie zostały doprowadzone do końca.

   Sąd Najwyższy uchwałą w składzie siedmiu sędziów z dnia 22 marca br. dokonał interpretacji aktualnie obowiązujących przepisów prawa w ten sposób, że uznał, iż nauczyciele szkół publicznych przeprowadzający część ustną egzaminu maturalnego realizują zajęcia dydaktyczne w rozumieniu art. 42 ust. 2 pkt 1 (obowiązkowy tygodniowy wymiar zajęć) ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela. Jeżeli zatem ustne egzaminy maturalne są prowadzone przez nauczyciela w czasie przekraczającym tygodniowy obowiązkowy wymiar zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych (pensum), stanowi to pracę w godzinach ponadwymiarowych.

   Wypłata wynagrodzenia nauczyciela, w tym za pracę w godzinach ponadwymiarowych, należy do pracodawcy. Szczegółowe zasady obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe określają organy prowadzące w regulaminach ustalanych na podstawie KN. Minister edukacji narodowej nie ma tytułu prawnego do wkraczania w te kompetencje organów prowadzących i gdyby tak uczynił rzeczywiście, naruszyłby przepisy prawa.

   Minister edukacji narodowej podjął takie działania, które nie naruszają przepisów prawa. Podjęte przez ministra edukacji narodowej działania sprowadzają się do uznania przede wszystkim, iż sytuacja, jaka powstanie w szkołach po wdrożeniu uchwały Sądu Najwyższego, o której wyżej, spowoduje określone skutki finansowe już przy zamkniętym budżecie. Uznał zatem, iż podejmie wszelkie starania, aby wesprzeć samorządy terytorialne w realizacji ich obowiązku. W tym celu przeprowadzono szereg analiz i symulacji finansowych, w wyniku których udało się wygospodarować z rezerwy celowej kwotę 25 mln zł z przeznaczeniem na dotację celową wspomagającą działanie samorządów.

   Kwotę tę minister edukacji narodowej musiał podzielić pomiędzy organy prowadzące szkoły. Dla potrzeb podziału kwoty rezerwy celowej przyjął wysokość kwoty za godzinę ponadwymiarową wynikającą z przepisów Karty Nauczyciela i w piśmie do organów prowadzących opisał, jaką metodą podzielił kwotę dotacji celowej pomiędzy organy prowadzące szkoły.

   Nie było zatem przeszkód, aby organy prowadzące szkoły wypłaciły wynagrodzenie, o którym mowa, we właściwym czasie, nawet jeśli przedłużały się procedury finansowe związane z rekompensatą kosztów przeprowadzenia ustnych egzaminów maturalnych. Decyzje w tej sprawie mogły być podejmowane dopiero po przywołanym na wstępie wyroku Sądu Najwyższego, a więc od końca marca. Odpowiednie procedury mogły zostać uruchomione dopiero po spłynięciu informacji ma temat liczby przeprowadzonych egzaminów ustnych. Szkoły nie spieszyły się z przekazaniem tych informacji, często były to dane błędne, wymagające sprostowań i poprawek.

   Była to pierwsza sesja egzaminu maturalnego z takim sposobem finansowania egzaminów ustnych. Brak doświadczenia na różnych etapach realizacji tego zadania mógł spowodować, że w określonych szkołach refundacja środków na ten cel znalazła się nieco później. Jednak list Pani Minister Sylwii Sysko-Romańczuk z dnia 4 czerwca 2007 r. (pismo nr DKOS-ZF-532-36/07) adresowany do wójtów, burmistrzów, prezydentów miast, starostów i dyrektorów szkół ponadgimnazjalnych pozwalał na wypłacenie nauczycielom należności za przeprowadzenie ustnych egzaminów maturalnych ze środków własnych we właściwym terminie.

   Jednocześnie informuję, że projekt nowelizacji ustawy o systemie oświaty podejmuje kompleksowo kwestię wynagradzania za ocenianie egzaminów ustnych oraz pisemnych.

   W roku 2008, w którym wejdą w życie przepisy ustawy, oraz w roku 2009 środki na wynagrodzenia dla nauczycieli przeprowadzających i oceniających część ustną egzaminu maturalnego zostaną zaplanowane we właściwej rezerwie celowej budżetu państwa. Od roku 2010 środki na te wynagrodzenia dla nauczycieli zatrudnionych w szkołach prowadzonych przez JST będą planowane w części oświatowej subwencji ogólnej, natomiast dla nauczycieli zatrudnionych w szkołach prowadzonych przez ww. ministrów - w budżetach tych ministrów.

   Łączę wyrazy szacunku

   Sekretarz stanu

   Andrzej Waśko

   Warszawa, dnia 18 września 2007 r.