Odpowiedź ministra obrony narodowej

na interpelację nr 9363

w sprawie niekorzystnych warunków pracy i płacy pracowników cywilnych w jednostkach wojskowych oraz zatrudniania firm ochroniarskich w celu ochrony obiektów wojskowych

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację Panów Posłów Czesława Hoca i Leszka Dobrzyńskiego w sprawie niekorzystnych warunków pracy i płacy pracowników cywilnych w jednostkach wojskowych oraz zatrudniania firm ochroniarskich w celu ochrony obiektów wojskowych (SPS-023-9363/07), uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.

   Problem niskich wynagrodzeń pracowników wojska, który dotyczy również osób zatrudnionych w Wojskowej Administracji Koszar w Kołobrzegu, jest znany kierownictwu resortu obrony narodowej. W ostatnich dwóch latach był przedmiotem jego spotkań z przedstawicielami związków zawodowych, a także przedmiotem posiedzeń gremiów kierowniczych Ministerstwa Obrony Narodowej. Zgodnie jednak z art. 6 ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 110, poz. 1255 ze zm.), podstawę do określenia wynagrodzeń pracowników w danym roku budżetowym (kalendarzowym) stanowią wynagrodzenia z roku poprzedniego, waloryzowane średniorocznym wskaźnikiem wzrostu wynagrodzeń, ustalanym corocznie przez Sejm w ustawie budżetowej. W związku z zamrożeniem płac w sferze budżetowej na 2007 r., środki finansowe na wynagrodzenia pracowników pozostają na poziomie 2006 r.

   Trwająca również od kilku lat reorganizacja sił zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, polegająca m.in. na postępującej profesjonalizacji armii, zmianach w strukturze kierowania i dowodzenia, wymusiła konieczność obsadzania pracownikami wojska stanowisk zajmowanych do tej pory przez żołnierzy zawodowych. Kierując się troską o poprawę sytuacji płacowej pracowników wojska w resorcie obrony narodowej zostały podjęte prace nad nowelizacją ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw, a także ustawy z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu sił zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 76, poz. 804 ze zm.). Projekt zmiany wspomnianych ustaw znajduje się obecnie w uzgodnieniach międzyresortowych.

   Intencją zaproponowanych zmian jest ustawowe zwiększenie środków na wynagrodzenia, tak by już od 2008 r. zagwarantować istotne zwiększenie wynagrodzeń pracowników, a także kontynuowanie tych zmian w 2009 r. i 2010 r. Jeżeli przedmiotowy projekt zostanie zaakceptowany i uchwalony w kształcie zaproponowanym przez resort obrony narodowej, to wynagrodzenia pracowników wojska powinny rosnąć średnio o 7% każdego roku ponad średnioroczny wskaźnik wzrostu wynagrodzeń ustalony w ustawie budżetowej.

   Średniomiesięczne wynagrodzenie pracowników cywilnych Wojskowej Administracji Koszar przy Komendzie Portu Wojennego w Kołobrzegu (wydatki osobowe wraz z pochodnymi, w tym nagroda roczna) kształtowało się w 2006 r. na poziomie 1518 zł brutto. Jest ono niższe od średniej płacy w wojsku, co wynika z niższych kwalifikacji zawodowych wspomnianych pracowników (w przeważającej części wykształcenie zasadnicze) oraz zajmowania przez nich głównie stanowisk obsługowych.

   Jednocześnie uprzejmie informuję, że stosownie do postanowień decyzji budżetowej na rok 2007 Nr 60/MON ministra obrony narodowej z dnia 13 lutego 2007 r. (Dz. Urz. MON Nr 2a, poz. 29), pracodawcy wojskowi, w tym rejonowe organy infrastruktury, zobowiązani zostali do dokonania zmiany struktury zatrudnienia i podwyższenia wysokości wynagrodzeń zasadniczych. W wyniku tych regulacji średnie wynagrodzenie pracowników wojskowych administracji koszar zostało zwiększone średnio o około 100 zł brutto w skali jednego miesiąca. Jednak płace te są w dalszym ciągu bardzo niskie w odniesieniu do wzrastającego poziomu wynagrodzeń w gospodarce narodowej, co przyczynia się do znacznej fluktuacji tych pracowników.

   Mając świadomość niskich wynagrodzeń pracowników wojska, w tym skarżących się pracowników Wojskowej Administracji Koszar w Kołobrzegu, trudno zgodzić jednak się z podnoszoną przez nich kwestią utraty uprawnień przysługujących pracownikom wojska. W tym miejscu pragnę zauważyć, że pracownicy wojska korzystają ze wszystkich uprawnień wynikających z ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.). Ponadto korzystają ze szczególnych uprawnień w zakresie świadczeń pieniężnych i pozapłacowych przewidzianych w Ponadzakładowym Układzie Zbiorowym Pracy dla Pracowników Wojskowych Jednostek Organizacyjnych Sfery Budżetowej, na podstawie którego są zatrudniani i wynagradzani. Należy zwrócić uwagę, że przedmiotowy układ nadaje szczególne uprawnienia płacowe pracownikom, których nie ma w innych przepisach płacowych lub będące unormowaniami korzystniejszymi. Dotyczy to między innymi dodatków za wysługę lat i jego zwiększeń w przypadku długoletnich pracowników, za pracę na drugiej zmianie oraz wykonywaną w warunkach szkodliwych dla zdrowia i szczególnie uciążliwych lub szczególnie niebezpiecznych, za pracę w ustawowe święta nie będące niedzielami, a także dodatkowego wynagrodzenia za pracę w porze nocnej, jak i znajomość języka obcego oraz dodatku dla kierowcy za wykonywanie dodatkowych czynności. Poza wymienionymi dodatkami pracownikom wojska przysługują zdecydowanie korzystniejsze niż dla wielu innych grup zawodowych nagrody jubileuszowe, a także korzystniejsze prawo do zachowania części wynagrodzenia za czas niezdolności pracownika do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną (90%, a pracownikowi z ponad dwudziestoletnim stażem pracy 95%).

   Układ, którym objęci są pracownicy Wojskowej Administracji Koszar w Kołobrzegu przewiduje również jednorazowe odprawy pieniężne dla pracowników odchodzących na renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury. Dodatkowe świadczenia przewidziane są również dla pracowników, którzy osiągnęli wiek co najmniej 55 lat - kobieta i 60 lat - mężczyzna, w roku kalendarzowym, w którym został rozwiązany z nimi stosunek pracy z przyczyn niezawinionych przez pracowników. Przysługują one niezależnie od świadczeń przewidzianych w odrębnych przepisach powszechnie obowiązujących.

   Problemem zatem jest nie tyle kwestia uprawnień płacowych - bo te są szerokie, ale wysokość wynagrodzenia zasadniczego, które stanowi o dochodzie miesięcznym pracownika i ma bezpośredni wpływ na wielkość świadczeń, o których mowa wyżej. Jednakże podniesienie wynagrodzenia zasadniczego pracowników wojska w obecnych uwarunkowaniach prawnych, jest uzależnione od uchwalenia opracowanych projektów ustaw, które pozwolą na poprawę sytuacji płacowej pracowników.

   W kwestii istniejących warunków pracy w Wojskowej Administracji Koszar w Kołobrzegu informuję, iż pracodawca zgodnie z posiadaną w tym zakresie właściwością zapewnił zatrudnionym pracownikom niezbędne pomieszczenia socjalno-bytowe, odzież ochronną, narzędzia i środki higieny osobistej, a także badania profilaktyczne oraz szkolenia specjalistyczne niezbędne na zajmowanym stanowisku pracy.

   Odnosząc się do problemu zatrudnienia firmy do ochrony obiektów Komendy Portu Wojennego w Kołobrzegu wyjaśniam, że problematykę w zakresie ochrony obiektów wojskowych przez specjalistyczne uzbrojone formacje ochronne uregulowano w rozporządzeniu ministra obrony narodowej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie ochrony przez specjalistyczne uzbrojone formacje ochronne terenów komórek i jednostek organizacyjnych resortu obrony narodowej (Dz.U. Nr 60, poz. 647 ze zm.), jako aktu wykonawczego do art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz.U. z 2005 r. Nr 145, poz. 1221 ze zm.). Stosownie do § 8 cytowanego rozporządzenia dowódca jednostki wojskowej zawierający umowę z firmą ochroniarską obowiązany jest udostępnić temu podmiotowi pomieszczenia (socjalne oraz punkt doraźnej pomocy medycznej) niezbędne do wykonywania zadań ochronnych, a także zapewnić niezbędne oświetlenie obiektów, środki łączności i właściwe zabezpieczenie przeciwpożarowe.

   Zgodnie z wykładnią departamentu infrastruktury Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r., skierowaną do wiadomości rejonowych organów infrastruktury, pomieszczenia te powinny być nieodpłatnie udostępniane, przy spełnieniu warunku, że odstąpienie od obciążania podmiotów świadczących te usługi kosztami ich utrzymania (podatek od nieruchomości, opłaty z tytułu trwałego zarządu, media komunalne, środki do utrzymania czystości w pomieszczeniach) spowoduje zmniejszenie łącznej wartości przedmiotu zamówienia, zasady te powinny być określone w specyfikacji istotnych warunków zamówienia, sporządzanej przez jednostkę wojskową, która zamawia usługę.

   Wskazana wykładnia została rozesłana w dniu 10 maja 2007 r., przez szefa Rejonowego Zarządu Infrastruktury w Szczecinie, do wiadomości wszystkich dowódców jednostek wojskowych w rejonie działania tego zarządu, w tym również do komendanta portu wojennego w Kołobrzegu.

   Ponadto informuję, iż Komenda Portu Wojennego w Świnoujściu w dniu 17 maja 2007 r. zawarła umowę z Agencją Ochrony ˝Szabel˝ Sp. z.o.o w Koszalinie. Umowa została zawarta w wyniku przetargu nieograniczonego na podstawie ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2006 r. Nr 164, poz. 1163 ze zm.), kryterium wyboru najkorzystniejszej oferty była cena. Kwota brutto wykonania zamówienia publicznego wynosi 241 032,96 zł za cały okres umowy, która została zawarta na czas określony do dnia 31 grudnia 2007 r., tj. na okres siedmiu miesięcy. Przedmiotem umowy jest całodobowa, bezpośrednia, fizyczna ochrona obiektów Komendy Punktu Bazowania Kołobrzeg przez specjalistyczną uzbrojoną formację ochronną. Ochrona obiektu na podstawie przedmiotowej umowy odbywa się w systemie zmianowym, w ciągu doby minimalna liczba pracowników ochrony na zmianach nie może być niższa niż dwunastu, nie licząc pracowników całodobowego patrolu interwencyjnego, wykorzystywanego doraźnie na wezwanie w celu wzmocnienia ochrony obiektu. W wykazie osób przewidzianych do realizacji zamówienia w KPB Kołobrzeg Agencja Ochrony ˝Szabel˝ Sp. z. o.o wykazała 21 osób.

   Przedstawiając powyższe wyjaśnienia pozostaję w przekonaniu, że uzna je Pan Marszałek za wystarczające.

   Łączę wyrazy szacunku

   Minister

   Aleksander Szczygło

   Warszawa, dnia 2 października 2007 r.