Odpowiedź ministra sportu i turystyki - z upoważnienia prezesa Rady Ministrów -

na interpelację nr 9169

w sprawie mistrzostw Europy w piłce nożnej Euro 2012

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając z upoważnienia prezesa Rady Ministrów na interpelację Pana Posła na Sejm RP Adama Ołdakowskiego (sygn. SPS-023-9169/07), w sprawie Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej EURO 2012, uprzejmie informuję, co następuje.

   Po dokonaniu wyboru Polski oraz Ukrainy jako organizatorów Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej EURO 2012, prezes Rady Ministrów powołał z dniem 26 kwietnia 2007 r. Komitet Organizacyjny Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej EURO 2012, natomiast koordynacja spraw związanych z przygotowaniem do EURO 2012 została powierzona z dniem 23 lipca 2007 r. mojej osobie, jako ministrowi sportu i turystyki. W chwili obecnej prowadzone są prace w ministerstwach bezpośrednio zaangażowanych w projekt EURO 2012 zgodnie z gwarancjami udzielonymi przez rząd RP w dokumentacji ofertowej i nie ma zagrożenia związanego z możliwością odebrania Polsce i Ukrainie prawa do organizacji mistrzostw.

   Organizacja Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej EURO 2012 jest priorytetową sprawą dla Polski. W dniu 29 sierpnia 2007 r. rząd przyjął projekt ustawy o przeprowadzeniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012. Projekt ustawy zakłada utworzenie przez Skarb Państwa spółek celowych, których przedmiot działalności obejmować będzie przygotowanie, wykonywanie, koordynowanie i nadzorowanie przedsięwzięć EURO 2012. Zgodnie z przepisami ustawy przedsięwzięcia EURO 2012 będą określone w rozporządzeniu Rady Ministrów. Ponadto ustanowiony zostanie wieloletni program inwestycyjny, który określi zasady finansowania projektów EURO 2012. Celem takiego rozwiązania jest zapewnienie administracji rządowej nadzoru i koordynacji nad przygotowaniami do UEFA EURO 2012. Należy podkreślić, że przedsięwzięcia EURO 2012 będą mogły obejmować swym zakresem nie tylko przedsięwzięcia rządowe, ale także przedsięwzięcia jednostek samorządu terytorialnego oraz innych podmiotów.

   Istotnym elementem projektu ustawy jest katalog przepisów zawierających konkretne ułatwienia i uproszczenia obowiązujących procedur, w szczególności administracyjnych. Uproszczenia te odnosić się będą do przedsięwzięć EURO 2012. Istotna część przepisów upraszczających obecnie obowiązujące procedury dotyczy procesu budowlanego albowiem w tym zakresie uproszczenia te są najbardziej potrzebne, aby wybudować infrastrukturę niezbędną do przeprowadzenia UEFA EURO 2012. Procedury zawarte w projekcie ustawy będą mogły być stosowane zarówno przez spółki celowe, jak i jednostki samorządu terytorialnego oraz inne podmioty realizujące przedsięwzięcia EURO 2012.

   Analiza rynku pracy wskazuje, iż struktura siły roboczej w dziale budownictwo może okazać się jednym z utrudnień przy realizacji przedsięwzięć niezbędnych dla sprawnej realizacji EURO 2012. Naprawa sytuacji na rynku pracy, w tym również budowlanym, wymaga wspólnych i skoordynowanych działań kilku resortów, ale istotną kwestią jest też zmiana nastawienia i oczekiwań pracodawców, którzy przede wszystkim powinni aktywnie włączyć się w rozwiązywanie zaistniałego problemu - uczestniczyć w określaniu właściwych kierunków kształcenia, czy przekwalifikowań, tak by były one dostosowane do przewidywanego zapotrzebowania, stwarzać szansę zatrudnienia, by oferty pracy w budownictwie stały się atrakcyjniejsze.

   Spore nadzieje na poprawę sytuacji wiąże się z możliwością zatrudnienia na budowach cudzoziemców. W Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej trwają prace nad przygotowaniem założeń polskiej polityki migracyjnej w zakresie migracji zarobkowych. W ramach tych prac stworzone zostaną mechanizmy sprzyjające podejmowaniu pracy w Polsce przez cudzoziemców o wysokich specjalistycznych kwalifikacjach niezbędnych dla naszej gospodarki. Rozważane są różne warianty rozwiązań uwzględniające zarówno rzeczywiste potrzeby krajowego rynku pracy jak i poziom rejestrowanego bezrobocia.

   Biorąc pod uwagę coraz ostrzej rysujące się zjawisko niedoborów kadr kwalifikowanych na rynku pracy i jednocześnie poważne problemy z uzyskaniem lub utrzymaniem zatrudnienia przez osoby bezrobotne z tzw. grup trudnych, minister pracy i polityki społecznej podjął decyzję o przeznaczeniu środków rezerwy Funduszu Pracy w wysokości 120 mln zł na realizację programu: Inwestycje w kwalifikacje deficytowe na rynku pracy (IKD). Uczestnikami projektów aktywizacji zawodowej realizowanych w ramach programu IKD będą osoby mające znaczne trudności ze znalezieniem pracy, tj. m. in. bezrobotni bez kwalifikacji zawodowych.

   Równolegle podejmowane są działania o charakterze doraźnym, pozwalające na stosunkowo szybkie złagodzenie skutków braku krajowej siły roboczej. Przygotowane zostały korekty w przepisach ułatwiające cudzoziemcom dostęp do polskiego rynku pracy. Z dniem 17 stycznia br. w drodze rozporządzenia Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej zniesiony został obowiązek uzyskiwania zezwoleń na pracę dla obywateli państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Konfederacji Szwajcarskiej pomimo utrzymywania przez te kraje (zgodnie z Traktatem Akcesyjnym) rozwiązań przejściowych w zakresie swobody przepływu pracowników. Także obywatele nowych państw członkowskich Unii Europejskiej, tj. Bułgaria i Rumunia od l stycznia br. mają swobodny dostęp do polskiego rynku pracy. Od 20 lipca br. na podstawie rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej obywatele państw graniczących z Polską (Białoruś, Ukraina i Rosja) mogą wykonywać, bez obowiązku uzyskiwania zezwoleń na pracę, prace krótkoterminowe, głównie o charakterze sezonowym (przez okres trzech miesięcy zatrudnienia w ciągu kolejnych sześciu miesięcy) w zakresie wszystkich rodzajów prac przewidzianych Polską Klasyfikacją Działalności. Pierwsze dni obowiązywania zliberalizowanych zasad sezonowego zatrudnienia obywateli tych państw wykazały, że przyjęte rozwiązania wykorzystują głównie pracodawcy sektora budowlanego.

   Oczekiwane jest także rozpatrzenie przez Sejm RP poprawek zgłoszonych przez Senat do nowelizacji ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, które pozwolą na radykalne obniżenie opłat wnoszonych obecnie przez pracodawców przy składaniu wniosku o zezwolenie na pracę.

   Należy jednakże pamiętać, iż z uwagi na niskie płace proponowane cudzoziemcom i jednocześnie wysokie koszty pracy nasz kraj nie jest zbyt atrakcyjny dla migrantów zarobkowych. Wprowadzanie ułatwień jedynie w dostępie do rynku pracy nie spowoduje znaczącego napływu cudzoziemców do Polski. Warto nadmienić, iż wg badań ekspertów Międzynarodowej Organizacji ds. Migracji oraz OECD prowadzonych m.in. na Ukrainie Polska znajduje się obecnie na 18. miejscu pod względem atrakcyjności zarobkowej dla imigrantów.

   Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej prowadzi ponadto konsultacje z partnerem ukraińskim w sprawie współpracy dwustronnej w zakresie przepływu pracowników. Uzgodniony został na szczeblu ekspertów projekt procedur i obiegu dokumentów ułatwiających przekazywanie ofert pracy polskich pracodawców obywatelom Ukrainy. Uwzględniono w nim zarówno przypadki podejmowania pracy krótkoterminowej bez obowiązku posiadania zezwolenia na pracę, jak i inne formy zatrudnienia. Fakt wspólnej organizacji EURO 2012 zintensyfikuje kontakty bilateralne również w zakresie przepływu pracowników. Warto jednocześnie nadmienić, iż przedsiębiorcom środowiska budowlanego zależy głównie na stworzeniu ułatwień w dopuszczaniu do rynku pracy pracowników firm zagranicznych delegowanych do Polski w ramach świadczenia usług na zasadzie podwykonawstwa. Sugeruje się zasadność zawierania dwustronnych umów międzynarodowych, na wzór polsko-niemieckiej umowy o delegowaniu pracowników.

   Niestety zawarcie umowy o warunkach świadczenia usług z wybranym państwem spoza Unii Europejskiej może nie być możliwe z uwagi na zobowiązania wynikające z GATS (Generalne Porozumienie w sprawie Handlu i Usług) w powiązaniu z zobowiązaniami członkostwa w UE. Z nieformalnych konsultacji przeprowadzonych z Komisją Europejską wynika, iż nie jest możliwe regulowanie z państwami spoza Unii świadczenia usług w drodze bilateralnych umów. Zdaniem Komisji kwestia ta, jako wchodząca w zakres czwartego sposobu świadczenia usług w GATS (delegowanie pracowników) należy do kompetencji Wspólnoty. Gdyby nawet Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej zamierzało wprowadzić jakąkolwiek liberalizację w zakresie delegowania cudzoziemców do Polski regulowanego w ramach prawa krajowego, to także wymagałoby to konsultacji i uzgodnień z Komisją Europejską.

   Nie ulega wątpliwości, że dla terminowej realizacji tego prestiżowego przedsięwzięcia, jakim jest EURO 2012, trzeba będzie sięgać po zagraniczne zasoby pracy. Priorytetem powinna być jednak aktywizacja krajowych zasobów ludzkich.

   Z wyrazami szacunku

   Minister

   Elżbieta Jakubiak

   Warszawa, dnia 31 sierpnia 2007 r.