Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Zdrowia - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 9129

w sprawie wykrywania i leczenia osób dotkniętych wirusowymi zapaleniami wątroby typu C i typu B

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację Pana Posła Witolda Gintowt-Dziewałtowskiego z dnia 12 lipca 2007 r. w sprawie wykrywania i leczenia osób dotkniętych wirusowymi zapaleniami wątroby typu B i C, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.

   Zasady realizacji świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych zostały określone w przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. Nr 210, poz. 2135, ze zm.), aktach wykonawczych do ww. ustawy oraz zarządzeniach prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia dotyczących poszczególnych rodzajów świadczeń opieki zdrowotnej.

   Zgodnie z art. 15 ww. ustawy świadczeniobiorcy mają zapewnione prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, których celem jest zachowanie zdrowia, zapobieganie chorobom i urazom, wczesne wykrywanie chorób, leczenie, pielęgnacja oraz zapobieganie niepełnosprawności i jej ograniczanie. Świadczeniobiorcom zapewnia się i finansuje ze środków publicznych m.in. ambulatoryjne świadczenia specjalistyczne, w tym badania diagnostyczne i medyczną diagnostykę laboratoryjną oraz leczenie szpitalne. Jednocześnie należy podkreślić, iż zgodnie z przepisem § 8 pkt 1 rozporządzenia ministra zdrowia z dnia 6 października 2006 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz.U. Nr 197, poz. 1643), każdy świadczeniodawca posiadający zawartą z Narodowym Funduszem Zdrowia umowę zapewnia udzielanie świadczeń w sposób kompleksowy, w szczególności obejmujący wykonania niezbędnych badań laboratoryjnych, diagnostyki obrazowej oraz innych badań lub procedur medycznych związanych z udzielaniem tych świadczeń.

   Odnosząc się do zawartego w treści interpelacji pytania, jakie systemowe działania dotyczące profilaktyki i leczenia są stosowane aktualnie przez polską służbę zdrowia i czy planuje się zmiany modyfikujące w najbliższych latach, uprzejmie informuję, iż obecnie opieka nad pacjentami z rozpoznanym wirusowym zapaleniem wątroby typu B i C, w tym wykonywanie badań diagnostycznych niezbędnych do włączenia pacjenta do programu terapeutycznego, prowadzona jest wieloetapowo.

   W zakresie świadczeń opieki zdrowotnej realizowanych w rodzaju ambulatoryjnej opieki specjalistycznej pacjenci mają zapewniony dostęp do poradni WZW oraz poradni chorób zakaźnych, w których monitoruje się parametry wydolności wątroby. W ramach świadczeń realizowanych w tych poradniach określono typy porad (I, II, III i IV typu), w ramach których są wykonywane poszczególne badania diagnostyczne, np. badania serologiczne, biochemiczne, badania obrazowe oraz badania pomocnicze.

   Oprócz wspomnianych procedur medycznych Narodowy Fundusz Zdrowia zapewnia pacjentom z rozpoznanym WZW typu B i C leczenie w ramach programów terapeutycznych, w których stosuje się jedynie nowe, drogie i innowacyjne produkty lecznicze. Z uwagi na brak wpisania tych produktów leczniczych do wykazu leków refundowanych oraz nałożoną przez ustawodawcę konieczność zapewnienia pacjentom wszelkich niezbędnych produktów leczniczych podczas udzielania świadczeń w lecznictwie szpitalnym, Narodowy Fundusz Zdrowia zawiera ze świadczeniodawcami w zakresie lecznictwa szpitalnego odrębne umowy na realizację świadczeń w zakresie programów terapeutycznych. W 2007 r. Narodowy Fundusz Zdrowia finansuje ze środków publicznych leczenie pacjentów w ramach programów terapeutycznych:

   - leczenie przewlekłego WZW typu B Lamiwudyną;

   - leczenie przewlekłego WZW typu B i C Interferonem Pegylowanym;

   - leczenie przewlekłego WZW typu B i C Interferonem Naturalnym;

   - Leczenie przewlekłego WZW typu B i C Interferonem Rekombinowanym.

   W trakcie przeprowadzania kwalifikacji pacjentów do leczenia w ramach programów terapeutycznych oprócz zabiegów wykonywanych w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej przeprowadza się m.in. badania inwazyjne, które ze względu na bezpieczeństwo pacjentów poddawanych tym badaniom wykonuje się jedynie w ramach leczenia szpitalnego. W katalogu świadczeń szpitalnych, stanowiącym załącznik do zarządzenia z dnia 18 września 2006 r. prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w sprawie przyjęcia ˝Szczegółowych materiałów informacyjnych o przedmiocie postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz o realizacji i finansowaniu umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenie szpitalne˝, z późn. zm., zawarte są dwa świadczenia, w ramach których rozliczana jest przez świadczeniodawców kwalifikacja pacjenta do leczenia w ramach programów terapeutycznych: hospitalizacja związana z kwalifikacją do leczenia przewlekłego WZW typu C (obejmująca wszystkie badania, w tym biopsję wątroby, HCV-RNA w surowicy, genotyp HCV, HBsAg, anty-HIV - koszt ok. 2800 zł) oraz hospitalizacja związana z kwalifikacją pacjenta do leczenia przewlekłego WZW typu B (koszt ok. 2050 zł).

   Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia, uprzejmie informuję, iż decyzję o rozpoczęciu leczenia pacjenta w ramach programów terapeutycznych podejmuje się w oparciu o proces diagnostyczny, który jest przeprowadzany zarówno w ramach świadczeń ambulatoryjnych, jak i szpitalnych. Celem wykonywania przedmiotowych badań, oprócz dobrania odpowiedniej terapii, jest sprawdzenie, czy nie ma przeciwwskazań medycznych do rozpoczęcia leczenia w ramach ww. programów terapeutycznych.

   Równocześnie nadmieniam, iż w Narodowym Funduszu Zdrowia zakończone zostały prace rankingujące nad wnioskami o wdrożenie nowych programów terapeutycznych leczenia WZW. Wnioski o wdrożenie nowych programów terapeutycznych zostały ocenione i zajęły wysoką pozycję wśród rankingowanych propozycji programów terapeutycznych. Ponadto płatnik świadczeń uzyskał od podmiotów odpowiedzialnych (dystrybutorów bądź producentów leków) deklarację obniżenia ceny na produkty lecznicze w przypadku włączenia ich do terapeutycznych programów zdrowotnych.

   W odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób ze środków publicznych wspomaga się finansowanie leczenia osób w przypadkach indywidualnych, gdy koszty terapii wyraźnie przekraczają możliwości finansowe chorych, uprzejmie informuję, iż w przypadku konieczności zastosowania innego leku, nieznajdującego się w wykazie leków refundowanych bądź w programach terapeutycznych, świadczeniodawca ma możliwość zwrócenia się do Narodowego Funduszu Zdrowia o wyrażenie zgody płatnika świadczeń na rozliczenie procedury: farmakoterapia niestandardowa. Należy zwrócić uwagę na fakt, iż w przypadku odpowiednich wskazań medycznych wynikających ze stanu zdrowia świadczeniobiorcy, świadczeniodawca może zastosować u pacjenta każdy dowolny lek w ramach wskazanej procedury farmakoterapii niestandardowej.

   Odnosząc się do zawartego w treści interpelacji zagadnienia dotyczącego sposobu implantowania decyzji i zaleceń odpowiednich organów Unii Europejskiej związanych z ochroną zdrowia, uprzejmie informuję, iż decyzje organów Unii Europejskiej kierowane są do państw członkowskich lub do określonych podmiotów i są wiążące tylko dla adresatów w swoim zakresie. Decyzja staje się obowiązująca z chwilą notyfikacji w odpowiednim organie krajowym, przy czym nie jest wymagane ich wdrożenie do prawodawstwa krajowego. Natomiast wydane przez ograny Unii Europejskiej zalecenia stanowią wskazania ogólne i nie są wiążące w swoim zakresie.

   Równocześnie uprzejmie informuję, iż przedstawione w załączniku do interpelacji oświadczenie Parlamentu Europejskiego z dnia 15 marca 2007 r. zostało skierowane do Komisji i Rady Europejskiej, które mogą podjąć inicjatywę legislacyjną w tym zakresie. Akt prawny, który w wyniku tychże prac by powstał, stałby się wiążący dla strony polskiej.

   Z wyrazami szacunku

   Sekretarz stanu

   Bolesław Piecha

   Warszawa, dnia 28 sierpnia 2007 r.