Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 8975

w sprawie ekwiwalentu dla strażaków zrzeszonych w Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP

   Szanowny Panie Marszałku! W nawiązaniu do pisma z dnia 31 lipca 2007 roku (sygn. SPS-023-8975/07) przekazującego interpelację Posła na Sejm RP Pani Krystyny Skowrońskiej z dnia 5 lipca 2007 roku w sprawie ekwiwalentu dla strażaków zrzeszonych w Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP uprzejmie informuję, że kwestia wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za udział w akcjach ratowniczo-gaśniczych i szkoleniu pożarniczym jest uregulowana w art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o ochronie przeciwpożarowej (t.j.: Dz. U. z 2002 roku Nr 147, poz. 1229 z późn. zm.).

   Na wstępie pragnę podkreślić, iż Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podziela niepokój Pani Poseł w zakresie sytuacji w ratownictwie ochotniczym wynikającej z interpretacji art. 28 ustawy o ochronie przeciwpożarowej, uznając kwestię jednoznacznego uregulowania stanu prawnego w zakresie bezpieczeństwa obywateli za priorytetową. W obowiązującym stanie prawnym uznać należy, iż ekwiwalent pieniężny przysługuje jedynie osobom zatrudnionym, biorącym udział w działaniach ratowniczych lub szkoleniu w godzinach pracy, o ile osoby te utraciły wynagrodzenie z tytułu nieobecności w pracy. Ekwiwalent nie przysługuje w przypadku, gdy dana osoba zachowała wynagrodzenie pomimo nieobecności w pracy (art. 28 ust. 1 i 3 ww. ustawy). Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, jako organ zobowiązany stać na straży praworządności oraz podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego, uznał wątpliwości zgłoszone przez organ nadzoru nad gminami w zakresie spraw budżetowych oraz jednostki samorządu terytorialnego.

   Podkreślić należy, iż intencją MSWiA nie było uniemożliwienie wszystkim strażakom ochotnikom przyznawania świadczeń pieniężnych w postaci tzw. ekwiwalentu, lecz uporządkowanie stanu prawnego w przedmiotowym zakresie z uwagi, iż obowiązujące regulacje prawne mogą prowadzić do różnych interpretacji.

   Z uwagi na zaistniałą sytuację Minister SWiA w dniu 28 czerwca 2007 roku podczas 44 posiedzenia Sejmu wygłosił oficjalne stanowisko resortu w przedmiotowej sprawie, podejmując jednocześnie natychmiastowe działania, których skutkiem jest zgłoszona przez posłów Klubu Parlamentarnego PiS stosowna poprawka do ustawy o ochronie przeciwpożarowej, która wychodzi w pełni naprzeciw oczekiwaniom środowisk strażackich (druk nr 1953). Tekst zgłoszonej poprawki w pełnym brzmieniu stanowi, że: ˝W ustawie z dnia 24 sierpnia 1991 roku o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2002 roku Nr 147, poz. 1229) w art. 28 ust. 1 i 2 otrzymują brzmienie:

   1. Rada gminy może, w drodze uchwały, przyznać zryczałtowany ekwiwalent każdemu członkowi ochotniczej straży pożarnej za uczestniczenie w działaniu ratowniczym lub szkoleniu pożarniczym organizowanym przez Państwową Straż Pożarną, z zastrzeżeniem ust 3. Wysokości ekwiwalentu ustala rada gminy.

   2. Ekwiwalent, o którym mowa w ust. 1, jest wypłacany z budżetu gminy i może być ustalony do wysokości 1/175 przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego, przed dniem naliczenia ryczałtu, przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej Monitor Polski na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 roku Nr 39, poz. 353, z późn. zm.), za każdą godzinę udziału w działaniu ratowniczym lub szkoleniu pożarniczym.˝

   Zaproponowane zmiany nadają radom gmin kompetencje do przyznawania ekwiwalentu na rzecz członków OSP oraz określania wysokości tego ekwiwalentu. Obecnie rada gminy nie jest uprawniona do podejmowania uchwał ustalających wysokość ekwiwalentu, na co wskazywał również Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok NSA z dnia 13 lipca 2006 roku I OSK 614/06). Ponadto posłowie zaproponowali do ustawy zapis, który jednoznacznie wskazuje krąg osób uprawnionych do otrzymywania ekwiwalentu, a tym samym umożliwia radzie gminy przyznawanie zryczałtowanego ekwiwalentu każdemu członkowi ochotniczej straży pożarnej za uczestniczenie w działaniu ratowniczym lub szkoleniu pożarniczym organizowanym przez Państwową Straż Pożarną, z zastrzeżeniem odnośnie osób nieobecnych w pracy, które zachowały wynagrodzenie. Nowelizacja ta rozstrzyga wyraźnie kwestię wypłat członkom ochotniczych straży pożarnych ekwiwalentu pieniężnego za udział w działaniach ratowniczych. Strażacy ochotnicy będą otrzymywać świadczenia pieniężne za udział w działaniach ratowniczych, zgodnie z dotychczas obowiązującą procedurą, na podstawie precyzyjnych przepisów prawnych. Wprowadzenie ww. zapisów definitywnie rozstrzygnie kwestię ekwiwalentu zgodnie z intencją autorów ustawy o ochronie przeciwpożarowej. Projekt nowelizacji ustawy został skierowany w dniu 10 lipca 2007 roku do I czytania na posiedzeniu Sejmu.

   Z poważaniem

   Podsekretarz stanu

   Paweł Soloch

   Warszawa, dnia 24 sierpnia 2007 r.