Odpowiedź ministra rolnictwa i rozwoju wsi

na interpelację nr 8892

w sprawie przyczyn likwidacji regionalizacji kwot mlecznych

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację poseł na Sejm RP pani Stanisławy Anny Okularczyk, przekazaną przy piśmie z dnia 24 lipca 2007 r. znak: SPS-023-8892/07 w sprawie przyczyn likwidacji regionalizacji kwot mlecznych, uprzejmie informuję Pana Marszałka, co następuje.

   W dniu 15 czerwca br. Sejm RP uchwalił ustawę o zmianie ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 115, poz. 794). Zgodnie z przepisami przyjętymi przez Parlament RP regionalizacja w obrocie indywidualnymi ilościami referencyjnymi zostanie zniesiona, ale dopiero od roku kwotowego 2009/2010, tj. od dnia 1 kwietnia 2009 r. Powyższy termin ustalony został w wyniku wnikliwej dyskusji podjętej w trakcie prac nad projektem ww. ustawy w parlamencie RP i został zaakceptowany zarówno przez zwolenników zniesienia regionalizacji, jak również tych przedstawicieli środowiska mleczarskiego, którzy prezentują argumenty przemawiające za utrzymaniem dotychczasowych zasad w obrocie indywidualnymi ilościami referencyjnymi. Przesunięcie terminu zniesienia regionalizacji ma zapewnić zminimalizowanie ewentualnych negatywnych skutków takiej zmiany, które podnoszone są w ww. interpelacji, dotyczących wycofywania się z produkcji mleka gospodarstw na terenie południowej i wschodniej Polski, co w konsekwencji może wpływać na pogorszenie kondycji finansowej zakładów mleczarskich.

   Pragnę jednocześnie podkreślić podstawowy argument, uzasadniający potrzebę zniesienia ograniczeń w obrocie indywidualnymi ilościami referencyjnymi. Przede wszystkim należy mieć na uwadze, iż w roku kwotowym 2007/2008 i latach kolejnych zakup lub dzierżawa indywidualnych ilości referencyjnych będzie stanowić podstawową możliwość zwiększenia przez producentów rozwijających produkcję mleka posiadanych ilości referencyjnych. Powyższe wynika z faktu, iż dostępna do rozdysponowania krajowa rezerwa krajowej ilości referencyjnej, począwszy od roku kwotowego 2007/2008, będzie w porównaniu z poprzednimi latami wielkością minimalną. Zniesienie ograniczenia w obrocie ilościami referencyjnymi zwiększy możliwość nabywania przez producentów specjalizujących się w produkcji indywidualnych ilości referencyjnych od innych producentów. Z drugiej strony natomiast umożliwi sprzedaż indywidualnych ilości referencyjnych po atrakcyjnych cenach przez tych rolników, którzy z różnych względów, najczęściej ekonomicznych i konieczności spełnienia wymagań weterynaryjnych, rezygnują z produkcji mleka.

   Jednocześnie należy mieć na uwadze, iż niezależnie od systemu kwotowania produkcji mleka prowadzenie gospodarstwa uzależnione jest przede wszystkim od opłacalności produkcji i realnych możliwości rozwoju i specjalizacji, w tym spełnienia standardów produkcji mleka określonych w przepisach weterynaryjnych. Wolniejszy rozwój gospodarstw mleczarskich w ˝słabszych˝ regionach kraju jest w szczególności związany z bardzo małą skalą produkcji mleka w tych gospodarstwach. W połączeniu z niskimi cenami za wyprodukowane mleko skutkuje to niską rentownością produkcji i tym samym brakiem środków finansowych na dostosowanie gospodarstw do wymagań unijnych w zakresie produkcji mleka, które to czynniki prowadzą w konsekwencji do zaprzestania przez rolników produkcji mleczarskiej. Zniesienie regionalizacji w obrocie ilościami referencyjnymi umożliwi zatem producentom posiadającym gospodarstwa niedostosowane do standardów UE, w regionach, w których nie ma popytu na ilości referencyjne, na sprzedaż po korzystnej cenie tych ilości producentom z regionów Polski charakteryzujących się intensywną produkcją mleczarską. Należy jednocześnie pamiętać, iż obrót indywidualnymi ilościami referencyjnymi jest dobrowolny, a utrzymanie regionalizacji nie stanowi gwarancji utrzymania produkcji mleka we wszystkich regionach kraju. Sprzedaż ilości referencyjnych wynika z indywidualnej decyzji każdego producenta i podyktowana jest różnymi czynnikami, w tym przede wszystkim opłacalnością produkcji.

   Ponadto, rozpatrując ograniczenia w ramach systemu kwotowania produkcji mleka, należy mieć na uwadze perspektywę jego zniesienia, na co wskazuje kierunek dyskusji na temat przyszłości systemu kwot mlecznych, i jego znikomą rolę w kształtowaniu podaży mleka na rynku w kontekście nowego kształtu wspólnej polityki rolnej. Potencjalne odejście w niedalekiej przyszłości przez Unię Europejską od systemu ograniczania produkcji mleka skłania, zatem do podejmowania działań w celu liberalizowania tego systemu. Widoczne jest to m.in. w odchodzeniu przez kraje członkowskie Unii Europejskiej, dotychczas utrzymujące regionalne ograniczenia w obrocie kwotami mlecznymi, od restrykcji w tym zakresie i uwolnieniu transakcji handlowych na terenie całego kraju. Działania takie mają na celu przygotowanie producentów mleka do funkcjonowania w nowych warunkach rynkowych, wymagających podniesienia konkurencyjności gospodarstw.

   Jednocześnie pragnę podkreślić, iż zgodnie z przyjętymi przepisami ww. ustawy zniesienie regionalizacji w obrocie indywidualnymi ilościami referencyjnymi nastąpi, począwszy od roku kwotowego 2009/2010. Przewidziano zatem okres, w którym gospodarstwa z mniejszą skalą produkcji zamierzające kontynuować działalność, będą mogły podnieść stopień specjalizacji i przyszłe uwolnienie obrotu indywidualnymi ilościami referencyjnymi nie powinno stanowić dla nich zagrożenia i w konsekwencji nie powinno spowodować ich rezygnacji z produkcji i wprowadzania mleka do obrotu.

   Ponadto uprzejmie informuję Pana Marszałka, iż w przepisach cytowanej ustawy dla producentów mleka, którzy, z różnych względów, podejmą decyzję o zaprzestaniu prowadzenia produkcji mleka, przewidziano możliwość przekazania posiadanej indywidualnej ilości referencyjnej do krajowej rezerwy krajowej ilości referencyjnej za rekompensatę pieniężną, która powinna umożliwić podjęcie przez producenta innego kierunku produkcji rolnej z wykorzystaniem posiadanego areału gruntów rolnych.

   Z poważaniem

   Minister

   Wojciech Mojzesowicz

   Warszawa, dnia 16 sierpnia 2007 r.