Odpowiedź ministra gospodarki

na interpelację nr 8844

w sprawie rozliczania opłat za dostawę ciepła do wspólnot mieszkaniowych na przykładzie Grajewa

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację Pana Posła Kazimierza Gwiazdowskiego, skierowaną pismem z dnia 17 lipca 2007 r. znak SPS-023-8844/07, w sprawie rozliczania opłat za dostawę ciepła do wspólnot mieszkaniowych na terenie miasta Grajewo, uprzejmie proszę o przyjęcie następującego stanowiska.

   Rozporządzenia ministra gospodarki z dnia 9 października 2006 r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf dla ciepła oraz rozliczeń z tytułu zaopatrzenia w ciepło (Dz.U. Nr 193, poz. 1423) jest konsekwencją wejścia w życie ustawy z dnia 4 marca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz ustawy - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 552), która dostosowywała ustawę z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz.U. z 2006 r., Nr 89, poz. 625 z późn. zm.) do prawa Unii Europejskiej w obszarze dyrektyw ˝rynkowych˝ energii elektrycznej i gazu ziemnego.

   Zgodnie z art. 45 ust. 1 Prawa energetycznego przedsiębiorstwa energetyczne kalkulują taryfy dla energii w sposób zapewniający pokrycie kosztów uzasadnionych działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania, przetwarzania, przesyłania, dystrybucji lub obrotu energią wraz z uzasadnionym zwrotem z kapitału zaangażowanego w tę działalność oraz w sposób zapewniający ochronę interesów odbiorców przed nieuzasadnionym poziomem cen i stawek opłat. Przepisy te stanowią mechanizm kształtowania cen i stawek opłat na poziomie chroniącym interes odbiorców zarówno w krótkiej perspektywie - poprzez ograniczenie nieuzasadnionego wzrostu cen, jak i w długim okresie - poprzez zagwarantowanie przedsiębiorstwu energetycznemu możliwości uzyskania przychodów na poziomie umożliwiającym odtwarzanie majątku, koniecznej do zachowania ciągłości dostaw i bezpieczeństwa energetycznego lokalnych rynków energii.

   Ponadto, zgodnie z § 40 ust. 1 ww. rozporządzenia zamówiona moc cieplna jest ustalana przez odbiorcę co najmniej na okres 12 miesięcy i może być zmieniana wyłącznie w terminie ustalonym w umowie sprzedaży ciepła lub umowie o świadczenie usług przesyłania i dystrybucji albo w umowie kompleksowej. Zagwarantowanie na poziomie rozporządzenia kompetencji odbiorcy do ustalania odpowiedniej do jego zapotrzebowania wartości zamówionej mocy cieplnej stanowi bardzo istotny element ochrony odbiorcy przed dominującą pozycją przedsiębiorstwa energetycznego i ewentualnymi próbami narzucania przez to przedsiębiorstwo niezasadnie wysokich poziomów mocy cieplnej co wiązałoby się z ponoszeniem kosztów zakupu ciepła powyżej rzeczywistych potrzeb odbiorcy.

   Do poziomu cen i stawek opłat odnoszą się m.in. zapisy § 3 omawianego rozporządzenia stanowiące, że przedsiębiorstwo energetyczne opracowuje taryfę w sposób zapewniający pokrycie kosztów uzasadnionych oraz eliminowanie subsydiowania skrośnego. Dodatkowo przepisy § 11 ograniczają podstawy ustalania cen i stawek opłat zawartych w taryfie do uzasadnionych rocznych kosztów wykonywania działalności gospodarczej w zakresie zaopatrzenia w ciepło, uzasadnionych rocznych kosztów modernizacji, rozwoju i realizacji inwestycji z zakresu ochrony środowiska oraz uzasadnionego zwrotu z zaangażowanego kapitału. Taryfy przedsiębiorstw energetycznych posiadających koncesje na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania, przesyłania lub dystrybucji, obrotu ciepłem, z wyłączeniem przypadków określonych w art. 32 ust. 1 ustawy - Prawo energetyczne, podlegają zatwierdzeniu przez prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, który reguluje działalność przedsiębiorstw energetycznych zgodnie z ustawą i polityką energetyczną państwa, zmierzając do równoważenia interesów przedsiębiorstw energetycznych i odbiorców paliw i energii. Do zakresu działania prezesa URE należy m.in. zatwierdzanie i kontrolowanie stosowania taryf ciepła pod względem zgodności z zasadami określonymi w ww. ustawie, w tym analizowanie i weryfikowanie kosztów przyjmowanych przez przedsiębiorstwa energetyczne jako uzasadnione do kalkulacji cen i stawek opłat w taryfach.

   Przedsiębiorstwo energetyczne na podstawie poziomu zamówionej przez odbiorców mocy cieplnej planuje i ustala poziom koniecznych inwestycji oraz zdolności technicznej urządzeń wytwórczych i instalacji przesyłowych do zapewnienia pokrycia zamówionej mocy. Związane z tymi działaniami koszty nie zależą wprost od rzeczywistego zużycia ciepła w danym sezonie grzewczym i w związku z tym kalkulowane są w opłatach stałych za zamówioną moc cieplną oraz stawkach opłaty stałej za usługi przesyłowe. Do zapewnienia zdolności wytwórczych i przesyłowych na oczekiwanym przez odbiorców poziomie konieczne jest poniesienie przez przedsiębiorstwo kosztów związanych z budową, eksploatacją, remontami i systematycznym odtwarzaniem odpowiedniej infrastruktury.

   Poziom opłat jakimi przedsiębiorstwo energetyczne dostarczające ciepło może obciążyć odbiorców w przypadku przekroczenia zamówionej mocy cieplnej określa § 45 ust. 4 ww. rozporządzenia. Zgodnie z jego zapisami w przypadku przekroczenia zamówionej mocy cieplnej przez odbiorcę, bez uzgodnienia z przedsiębiorstwem energetycznym lub niezgodnie z warunkami umowy, przedsiębiorstwo energetyczne na podstawie wielkości mocy wynikającej z tego przekroczenia może obciążyć odbiorcę opłatami w wysokości obliczonej na podstawie dwukrotności cen i stawek opłat, określonych w taryfie dla danej grupy taryfowej.

   W odpowiedzi na pytania Pana Posła uprzejmie przedstawiam, że w związku z istnieniem, opisanych powyżej kompleksowych regulacji opartych m.in. o działalność niezależnego organu administracji jakim jest prezes URE, aktualnie nie są prowadzone prace nad zmianą omawianego rozporządzenia. Jednak w przypadku zweryfikowania występowania niedostatecznych zabezpieczeń interesu jednej grupy podmiotów rynku ciepła i braku możliwości ich zrównoważenia w wyniku działań organu regulacyjnego, w celu eliminacji tego stanu, problem zostanie poddany pod dyskusję, w szczególności w trakcie realizacji prac związanych z rozważanym wprowadzeniem mechanizmów konkurencyjnych w tym sektorze poprzez ustalanie cen ciepła w oparciu o model cen referencyjnych. Informuję również, że zgodnie z zapisami § 23 podniesionego w interpelacji rozporządzenia, możliwe jest rozliczenie ciepła w oparciu o ceny jednostkowe - średnią cenę ciepła i średnią stawkę opłaty za usługi przesyłowe wyrażone w złotych za GJ, bez konieczności ponoszenia opłat stałych. Na mocy przywołanych przepisów przedsiębiorstwa energetyczne zobowiązane zostały do wprowadzania takiego rodzaju rozliczania na wniosek odbiorcy.

   Przedstawiając powyższe wyjaśnienia mam nadzieję, że zostaną one przyjęte jako wyczerpująca odpowiedź na interpelację.

   Z poważaniem

   Minister

   Piotr Grzegorz Woźniak

   Warszawa, dnia 26 lipca 2007 r.