Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 8737

w sprawie wysokości zasiłków pogrzebowych po zmarłych, samotnych pensjonariuszach domów pomocy społecznej

   Szanowny Panie Marszałku! W związku z przekazaną przez Pana Marszałka, przy piśmie z dnia 10 lipca 2007 r., znak: SPS-023-8737/07, interpelacją Pani Poseł Krystyny Łybackiej w sprawie wysokości zasiłków pogrzebowych po zmarłych samotnych pensjonariuszach pomocy społecznej pragnę uprzejmie poinformować:

   Zasady przyznawania i wypłaty zasiłków pogrzebowych reguluje ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU z 2004 r. nr 39, poz. 353, ze zm.). Zasiłek pogrzebowy stanowi jedno ze świadczeń przewidzianych ubezpieczeniem rentowym. Zasiłek pogrzebowy przysługuje w razie śmierci:

   - osobie ubezpieczonej,

   - po ustaniu ubezpieczenia, jeżeli śmierć nastąpiła w okresie pobierania zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego,

   - osoby pobierającej emeryturę lub rentę,

   - osoby, która w dniu śmierci nie miała ustalonego prawa do emerytury lub renty, lecz spełniała warunki do jej uzyskania i pobierania.

   Zasiłek pogrzebowy przysługuje również w razie śmierci członka rodziny osoby ubezpieczonej albo osoby pobierającej emeryturę lub rentę. Do członków rodziny osoby ubezpieczonej lub emeryta lub rencisty, po których może być przyznany zasiłek pogrzebowy, zalicza się:

   - dzieci własne, dzieci drugiego małżonka oraz przysposobione - do ukończenia 16 lat albo do ukończenia nauki w szkole, nie dłużej niż do 25 lat, albo bez względu na wiek, jeżeli stały się całkowicie niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji albo całkowicie niezdolne do pracy przed ukończeniem 16 lat, albo podczas nauki w szkole przed ukończeniem 25 lat,

   - małżonka,

   - rodziców, w tym również macochę i ojczyma oraz osoby przysposabiające.

   Zasiłek pogrzebowy przysługuje osobie, która pokryła koszty pogrzebu. Może to być również osoba obca dla ubezpieczonego. Zasiłek pogrzebowy przysługuje również pracodawcy, domowi pomocy społecznej, gminie, powiatowi, osobie prawnej kościoła lub związku wyznaniowego, jeżeli pokryły koszty pogrzebu. W razie poniesienia kosztów pogrzebu przez więcej niż jedną osobę lub instytucję zasiłek pogrzebowy ulega podziałowi między te osoby lub instytucje - proporcjonalnie do poniesionych kosztów pogrzebu.

   Wysokość zasiłku pogrzebowego wynosi 200% przeciętnego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału, ogłaszanego dla celów emerytalnych. Zasiłek pogrzebowy przysługuje w wysokości obowiązującej w dniu śmierci osoby, po której jest przyznawany. W takiej wysokości zasiłek pogrzebowy przysługuje tylko wtedy, gdy koszty pogrzebu zostały poniesione przez wymienionych członków rodziny. W przypadku, gdy koszty pogrzebu zostały poniesione przez pracodawcę, dom pomocy społecznej, gminę, powiat, osobę prawną kościoła lub związku wyznaniowego albo przez osobę niebędącą członkiem rodziny, zasiłek pogrzebowy po osobie ubezpieczonej jest wypłacany w wysokości udokumentowanych kosztów pogrzebu, jednakże w kwocie nie wyższej niż 200% przeciętnego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału, ogłaszanego dla celów emerytalnych.

   Poniesione koszty pogrzebu decydują zarówno o prawie do zasiłku, jak i o jego wysokości. W związku z tym podlegają szczególnej analizie.

   Ocena, czy konkretny udokumentowany wydatek mieści się w pojęciu kosztów pogrzebu, należy do organu rentowego, który ustala prawo do zasiłku i jego wysokość. Organ rentowy ocenia, czy poszczególne kwoty wydatków, wykazane w rachunkach wystawionych przez zakłady pogrzebowe, są rzeczywistymi kosztami pogrzebu. Rachunki, które budzą wątpliwość ze względu na kwoty w nich wykazane, mogą być przedmiotem postępowania wyjaśniającego. Organ rentowy może wyłączyć rachunek - w całości lub części - z kosztów pogrzebu ze względu na wysokość wykazanych w nim wydatków, niewspółmiernych do okoliczności. Nie można uznać za wiarygodne kosztów nadmiernych, znacząco przekraczających koszty ponoszone w sprawach, w których o zasiłek pogrzebowy występują członkowie rodziny.

   Tryb postępowania organów rentowych przy ustalaniu prawa do zasiłku pogrzebowego musi być oparty na obowiązujących przepisach i tylko przestrzeganie tych przepisów umożliwia wydawanie prawidłowych decyzji w sprawach wydatkowania środków na zasiłki pogrzebowe z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

   Jednocześnie pragnę poinformować, że w przypadku braku osoby, która pochowałaby zmarłego, do sprawienia pogrzebu obowiązana jest gmina (art. 17 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej [DzU nr 64, poz. 593, ze zm.] w związku z art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych [DzU z 2000 r. nr 23, poz. 295, ze zm.]). W przypadku, gdy pochowana będzie osoba, po której zasiłek pogrzebowy nie przysługuje, gmina jest obowiązana dokonać pogrzebu w ramach obowiązkowych zadań własnych ze środków przeznaczonych na pomoc społeczną.

   Z poważaniem

   Podsekretarz stanu

   Romuald Poliński

   Warszawa, dnia 19 lipca 2007 r.