Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 8683

w sprawie przywrócenia zlikwidowanych biur paszportowych w powiatach

   Szanowny Panie Marszałku! Nawiązując do pisma z dnia 28 czerwca 2007 r. (sygn. SPS-023-8683/07) przekazującego interpelację Posła na Sejm RP Pana Andrzeja Grzyba w sprawie przywrócenia zlikwidowanych biur paszportowych w powiatach, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.

   Zmiana polskiego systemu wydawania paszportów (w tym ograniczenie ilości terenowych oddziałów paszportowych) spowodowana jest koniecznością dostosowania ww. systemu do zmieniającego się prawa unijnego, m.in. wprowadzenia książeczki paszportowej z danymi biometrycznymi, co wiąże się z rozbudowaniem narzędzi informatycznych wspomagających proces wydawania i zarządzania paszportami. Rozporządzenie Rady Unii Europejskiej Nr 2252/2004 z dnia 13 grudnia 2004 r. w sprawie norm dotyczących zabezpieczenia danych biometrycznych w paszportach i dokumentach podróży wydawanych przez Państwa Członkowskie (Dz.Urz. UE L 385 z 29 grudnia 2004 r.) określa wzmocnione, zharmonizowane standardy dotyczące zabezpieczeń służących ochronie paszportów i dokumentów podróży przed fałszerstwami poprzez umieszczenie w nim m.in. identyfikatora biometrycznego.

   Wprowadzenie paszportu biometrycznego wiąże się nie tylko z określoną technologią, mającą bezpośredni wpływ na obecnie funkcjonujący system wydawania paszportów, ale również z budową narzędzi informatycznych wspomagających proces wydawania i zarządzania paszportami. Powyższy system musi być szczelny, poddający się bezpośredniemu nadzorowi i uwzględniający fakt, że poza ministrem spraw wewnętrznych i administracji organem podejmującym w kraju decyzje o wydaniu paszportu jest także wojewoda. Technologia realizacji paszportu biometrycznego zakłada, że decyzja o wydaniu paszportu podejmowana jest na stanowisku przyjmowania wniosku paszportowego, zatem jest oczywistym, iż stanowisko powyższe funkcjonować będzie w strukturze urzędu wojewódzkiego.

   Ustawa z dnia 13 lipca 2006 r. o dokumentach paszportowych (Dz.U. Nr 143, poz. 1027), a także akty wykonawcze do ww. ustawy nie nakładają kompetencji w zakresie postępowania w kraju w sprawach paszportowych na inne organy niż wojewoda i minister właściwy do spraw wewnętrznych. Wobec powyższego, jednostki samorządu terytorialnego nie posiadają żadnych kompetencji w sprawach paszportowych, a ewentualna działalność w tym zakresie może wynikać tylko z porozumienia zawartego z wojewodą. Warto zauważyć, iż przepisy obowiązującej do dnia 28 sierpnia 2006 r. ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o paszportach (Dz.U. z 1991 r., Nr 2, poz. 5 z późn. zm.) również nie nakładały takich kompetencji na inne organy niż wojewoda i minister właściwy do spraw administracji publicznej. Jednostki samorządu terytorialnego na podstawie zawartych porozumień dokonywały tylko fizycznego przyjęcia wniosku paszportowego od obywatela oraz wydawały gotowy dokument, natomiast dane z wniosku paszportowego były wprowadzane do systemu, weryfikowane i przetwarzane przez organ paszportowy.

   Biorąc pod uwagę społeczne skutki przedsięwzięcia rozważana jest taka modyfikacja systemu, która w uzasadnionych przypadkach umożliwi rozdzielenie funkcji przyjęcia wniosku i podjęcia decyzji o wydaniu paszportu. Uzasadnieniem mogły być wyłącznie odległości i brak dogodnej komunikacji z placówkami urzędu wojewódzkiego oraz duże zapotrzebowanie na dokumenty paszportowe na danym terenie. Poszczególni wojewodowie, dokonując wyboru miejsca usytuowania punktów paszportowych, brali pod uwagę maksymalną średnią ilość wniosków składanych dziennie w punktach istniejących w latach 2000-2005 oraz odległość do tworzonych punktów z sąsiednich powiatów, których mieszkańcy byliby obsługiwani w terenowym punkcie paszportowym. Nie jest możliwe przywrócenie działalności biur paszportowych w kształcie sprzed połowy 2006 r., gdyż struktura organizacji zadania paszportowego przed 28 sierpnia 2006 r. nie była jednolita. W części województw obejmowała wszystkie starostwa, w innych część starostw, a w jednym z województw nie zawarto żadnych porozumień, w jeszcze innych wojewodowie zawierali również porozumienia z gminami. Rozmieszczenie miejsc gdzie obywatele mogą składać wnioski o wydanie paszportów i odbierać te dokumenty winno być racjonalne, uzasadnione ekonomicznie i gwarantować bezpieczeństwo dokumentu.

   Warto nadmienić, iż w wielu państwach Unii Europejskiej ilość punktów przyjmujących wnioski i wydających paszporty została zdecydowanie ograniczona i jest porównywalna do ilości punktów w Polsce.

   Odnosząc się natomiast do poruszonej w interpelacji kwestii skonsolidowania możliwości przyjmowania wniosków paszportowych w oparciu o istniejące już sieci teleinformatyczne w starostwach i gminach uprzejmie informuję, iż prowadzone są takie analizy i z dotychczasowych rozważań wynika, iż będzie to możliwe po wdrożeniu nowych systemów tj.: Ogólnopolskiej Ewidencji Wydanych i Utraconych Dowodów Osobistych, PESEL 2 oraz Centralnego Rejestru Odpisów Aktów Stanu Cywilnego, które realizowane są przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.

   Z poważaniem

   Podsekretarz stanu

   Piotr Piętak

   Warszawa, dnia 30 lipca 2007 r.