Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 8649

w sprawie wypłaty ekwiwalentu dla strażaków ochotników za czas ich udziału w akcjach ratowniczych i szkoleniach pożarniczych

   Szanowny Panie Marszałku! Nawiązując do pisma z dnia 28 czerwca 2007 r. (sygn. SPS-023-8649/07) przekazującego interpelację Posła na Sejm RP Pani Krystyny Ozgi w sprawie wypłaty ekwiwalentu dla strażaków ochotników za czas udziału w akcjach ratowniczych i szkoleniach pożarniczych, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.

   Na wstępie pragnę podkreślić, iż minister spraw wewnętrznych i administracji podziela niepokój Pani Poseł w zakresie sytuacji w ratownictwie ochotniczym wynikającej z interpretacji art. 28 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz.U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1229 z późn. zm.), uznając kwestię jednoznacznego uregulowania stanu prawnego w zakresie bezpieczeństwa obywateli za priorytetową. W obowiązującym stanie prawnym uznać należy, iż ekwiwalent pieniężny przysługuje jedynie osobom zatrudnionym, biorącym udział w działaniach ratowniczych lub szkoleniu w godzinach pracy, o ile osoby te utraciły wynagrodzenie z tytułu nieobecności w pracy. Ekwiwalent nie przysługuje w przypadku, gdy dana osoba zachowała wynagrodzenie pomimo nieobecności w pracy (art. 28 ust. 1 i 3 ww. ustawy). Minister SWiA, jako organ zobowiązany stać na straży praworządności oraz podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego, uznał wątpliwości zgłoszone przez organ nadzoru nad gminami w zakresie spraw budżetowych oraz jednostki samorządu terytorialnego. Wyrażona w przywołanym przez Panią Poseł stanowisku opinia w żadnym wypadku nie miała na celu zakłócenia funkcjonowania ochotniczych straży pożarnych w systemie ratownictwa. Rola, jaką pełnią strażacy ochotnicy będzie zawsze postrzegana z dużym szacunkiem, ponieważ wiąże się ona z niesieniem pomocy potrzebującym w oparciu o zasadę dobrowolności i poświęcenia.

   Z uwagi na zaistniałą sytuację, MSWiA proponuje rozpoczęcie natychmiastowych prac parlamentarnych nad nowelizacją art. 28 ustawy o ochronie przeciwpożarowej. Doprecyzowanie ww. artykułu umożliwi godne uhonorowanie zaangażowania ratowników ochotników na rzecz bezpieczeństwa obywateli oraz jednoznacznie określi zasady finansowania za udział w akcjach ratowniczych i szkoleniach pożarniczych. Ponadto, samorządy gminne powinny otrzymać podstawę prawną do wypłacania takiego świadczenia, przy czym należałoby rozstrzygnąć, czy gminy powinny wypłacać takie świadczenie obligatoryjnie, czy też fakultatywnie.

   W opinii MSWiA koniecznym byłoby szerokie zaangażowanie samorządów terytorialnych szczebla podstawowego (gmin) w dyskusję nad kierunkiem zmian przepisów, gdyż to na gminach miałby spocząć ciężar wypłaty takich świadczeń. Opinia wypracowana w MSWiA nie jest w żaden sposób wiążąca dla samorządów gminnych. To do ich oceny należy, którym strażakom ochotnikom wypłacają ww. ekwiwalent, natomiast w razie sporu odnośnie faktu, czy ekwiwalent się należy, właściwym organem do jego rozstrzygnięcia będzie każdorazowo sąd oceniający okoliczności w indywidualnych sprawach.

   Podkreślić należy, iż intencją MSWiA nie było uniemożliwienie wszystkim strażakom ochotnikom przyznawania świadczeń pieniężnych w postaci tzw. ekwiwalentu lecz uporządkowanie stanu prawnego w przedmiotowym zakresie z uwagi, iż obowiązujące regulacje prawne mogą prowadzić do różnych interpretacji.

   Z poważaniem

   Podsekretarz stanu

   Paweł Soloch

   Warszawa, dnia 16 lipca 2007 r.