Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej

na interpelację nr 8571

w sprawie usprawiedliwiania nieobecności w szkole osób pełnoletnich

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację Pani Poseł Iwony Arent (SPS-023-8571/07) w sprawie usprawiedliwiania nieobecności w szkole przez uczniów pełnoletnich, przedkładam następujące wyjaśnienie:

   Ustawa z dnia 7 września 1991 r. systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.) nie zawiera przepisów szczegółowo regulujących zasady usprawiedliwiania nieobecności uczniów w szkole. Ten zakres spraw powinien być uregulowany w statucie szkoły, który zgodnie z art. 60 ust. 1 pkt 7 ustawy o systemie oświaty powinien określać m.in. prawa i obowiązki uczniów.

   Pojęcie obowiązków uczniów obejmuje swym zakresem przestrzeganie przez nich dyscypliny w szkole, w tym bieżące uczęszczanie na zajęcia szkolne. Oczywiste jest, że występują sytuacje, kiedy z przyczyn obiektywnych uczeń nie może uczestniczyć w zajęciach szkolnych. Stąd też statut szkoły powinien określać przypadki, w jakich nauczyciel uznaje nieobecność ucznia na zajęciach szkolnych za usprawiedliwioną.

   Najczęstszym powodem nieobecności, który nie może być kwestionowany przez nauczyciela, jest choroba ucznia potwierdzona zaświadczeniem lekarskim. W przypadku nieobecności ucznia na zajęciach szkolnych z innych przyczyn statut szkoły powinien dopuszczać, jako usprawiedliwienie nieobecności ucznia w szkole, oświadczenie rodziców (prawnych opiekunów) o przyczynach nieobecności ucznia w szkole, a w przypadku uczniów pełnoletnich także oświadczenie samego ucznia.

   Należy wyraźnie podkreślić, że oświadczenia rodziców (prawnych opiekunów) albo pełnoletniego ucznia, które w przeciwieństwie do zaświadczenia lekarskiego nie są dokumentem urzędowym, podlegają ocenie nauczyciela. Nie każdy z podawanych w oświadczeniach powodów obiektywnie usprawiedliwia nieobecność w szkole. Zasady usprawiedliwiania nieobecności ucznia na zajęciach szkolnych nie są tylko kwestią organizacyjną i porządkową. Stanowią element procesu wychowawczego realizowanego przez szkołę względem wszystkich uczniów, także pełnoletnich. Wychowanie w szkole obejmuje również wdrożenie ucznia do sumiennego wywiązywania się z obowiązków, eliminowanie przypadków uchylania się ucznia od ich wykonywania z błahych powodów, odpowiedzialność za składane oświadczenia.

   Odpowiadając na szczegółowe pytania zawarte w treści interpelacji, uprzejmie przedstawiam, co następuje:

   Jak wspomniano powyżej, uczeń pełnoletni może złożyć oświadczenie o przyczynach nieobecności na zajęciach szkolnych. Oświadczenie ucznia podlega ocenie nauczyciela co do okoliczności podanych jako powód nieobecności w szkole. Oceny takiej nauczyciel dokonuje zgodnie ze statutem szkoły, w oparciu o doświadczenie zawodowe i życiowe oraz znajomość sytuacji ucznia.

   Wszelkie działania edukacyjne i wychowawcze mają swoje odzwierciedlenie w statutach szkół. Precyzyjne zapisy prawa wewnątrzszkolnego powinny przewidzieć wszystkie sytuacje występujące w danym typie szkoły, a ujęcie ich w formie norm zaakceptowanych przez organy szkoły daje przekonanie, iż są obowiązujące dla wszystkich zainteresowanych, także uczniów pełnoletnich. Nie są oni objęci innymi uregulowaniami niż pozostali uczniowie danego typu szkoły.

   W Ministerstwie Edukacji Narodowej nie trwają prace legislacyjne związane ze zmianą sposobu usprawiedliwiania nieobecności uczniów pełnoletnich na zajęciach szkolnych. Wydaje się, że obecne regulacje prawne dają możliwość precyzyjnego określenia zasad funkcjonowania uczniów pełnoletnich w szkołach dla młodzieży, możliwych do zaakceptowania zarówno przez uczniów, jak przez rodziców i nauczycieli.

   Z poważaniem

   Sekretarz stanu

   Sławomir Kłosowski

   Warszawa, dnia 29 czerwca 2007 r.