Odpowiedź ministra środowiska

na interpelację nr 8529

w sprawie zapewnienia ochrony środowiska przy budowaniu infrastruktury drogowej

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na pismo numer SPS-023-8529/07 z dnia 20 czerwca 2007 r. przekazujące interpelację posła Janusza Krasonia w sprawie potencjalnych konfliktów infrastruktury drogowej z obszarami Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000 przedstawiam poniższe wyjaśnienia.

   Odnosząc się do pytań Pana Posła, należy stwierdzić, że największe konflikty wiążą się z kolizją inwestycji liniowych z obszarami Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000. Warto jednak pamiętać, że budowa sieci transportowej mogącej mieć negatywny wpływ na obszary sieci Natura 2000 jest możliwa zarówno w świetle prawa polskiego, jak i wspólnotowego. Nie należy bowiem utożsamiać obszarów sieci Natura 2000 z formami ochrony przyrody, takimi jak parki narodowe czy rezerwaty, wyznaczonymi w trybie ustawy o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880, ze zm.), które uniemożliwiają podejmowanie działań inwestycyjnych. Przedsięwzięcia mogące negatywnie oddziaływać na obszary Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000 podlegają przepisom ustawy o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880, ze zm.) oraz ustawy Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902, z późn. zm.). Zgodnie z art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska realizacja planowanego przedsięwzięcia (w tym drogi), które nie jest związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z jego ochrony, ale może znacząco oddziaływać na ten obszar, jest dopuszczalna po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Oznacza to, że prowadzenie działalności gospodarczej, która mogłaby negatywnie wpływać na gatunki lub siedliska chronione w ramach sieci Natura 2000 (najczęściej na obszarze Natura 2000 lub w jego pobliżu), jest możliwe, ale wymagane jest przeprowadzenie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko (art. 46 ust. 3 P.o.ś.). W wyniku postępowania może okazać się, że nie przewiduje się negatywnego wpływu na przedmioty ochrony sieci Natura 2000 lub wpływ ten będzie zminimalizowany po spełnieniu określonych warunków. W takim przypadku inwestycja drogowa będzie mogła być wybudowana i użytkowana.

   Realizacja przedsięwzięcia drogowego mogącego negatywnie oddziaływać na siedliska przyrodnicze oraz gatunki roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczony został obszar Natura 2000, pomimo zastosowania środków minimalizujących, będzie także dopuszczalna, choć jest obwarowana dodatkowymi warunkami. Zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody realizacja takiego przedsięwzięcia jest możliwa jedynie wobec braku rozwiązań alternatywnych i gdy przemawiają za tym wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym.

   Ponadto, w przypadku gdy na obszarze oddziaływana drogi zostaną stwierdzone siedliska lub gatunki priorytetowe, realizacja przedsięwzięcia jest dopuszczalna tylko gdy służy ochronie zdrowia i życia ludzi, zapewnia bezpieczeństwo publiczne, ma korzystne skutki o pierwszorzędnym znaczeniu dla przyrody oraz wynika z koniecznych wymogów nadrzędnego interesu publicznego (art. 34 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody). W przypadku realizacji takiego przedsięwzięcia, gdy pomimo zastosowania środków minimalizujących negatywny wpływ nie zostanie ograniczony, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nakłada się na inwestora wymóg wykonania kompensacji przyrodniczej niezbędnej do zapewnienia spójności i właściwego funkcjonowania sieci obszarów Natura 2000.

   Odnosząc się do pytania drugiego, informuję, że podstawowym instrumentem służącym rozpoznaniu i ograniczeniu negatywnego oddziaływania na gatunki i siedliska chronione w ramach sieci Natura 2000 będzie ocena oddziaływania na środowisko przeprowadzona przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Obecnie prowadzone są w Polsce prace inwentaryzacyjne obszarów sieci Natura 2000, które pozwolą na weryfikację składanej przez Inwestora dokumentacji do wniosku o wydanie ww. decyzji i pomogą w podjęciu optymalnych działań minimalizujących i kompensujących.

   Jeżeli chodzi o pytanie pierwsze, to pragnę zauważyć, że pełne rozpoznanie konfliktów z obszarami sieci Natura 2000 będzie możliwe dopiero na etapie oceny oddziaływania przygotowywanych inwestycji na środowisko. Wówczas bowiem dokonane zostanie rozpoznanie obszaru oddziaływania drogi i możliwości jego ograniczenia. Na obecnym etapie można ogólnie stwierdzić, iż każda droga przecinająca obszar sieci Natura 2000 wiąże się z potencjalnym konfliktem.

   Dodatkowo informuję, że niezależnie od skali robot budowlanych prowadzonych przy inwestycjach liniowych Minister Środowiska nie ma właściwości do planowania przebiegu dróg. Wszystkie korytarze dróg krajowych ustala Minister Transportu, wydając w tym celu stosowne rozporządzenie.

   Ponadto wydanie ww. decyzji środowiskowej następuje często po wydaniu decyzji o ustaleniu lokalizacji, zatem ominięcie konfliktowych obszarów wiązałoby się z koniecznością powtarzania długoletniego procesu inwestycyjnego oraz wykupem nowych gruntów. Podobne ograniczenia dotyczą dróg przebudowywanych, które od dawna istnieją na obszarach Natura 2000, a obecnie wymagają modernizacji.

   Z poważaniem

   Minister

   Jan Szyszko

   Warszawa, dnia 18 lipca 2007 r.