Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Środowiska - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 8511

w sprawie recyklingu starych samochodów

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na pismo z dnia 21 czerwca 2007 r. (znak: SPS-023-8511/07) dotyczące interpelacji Pana posła na Sejm RP - Adama Ołdakowskiego w sprawie recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, udzielam poniższych wyjaśnień.

   Przepisy przenoszące do polskiego prawodawstwa obowiązek zawarty w art. 5 ust. 4 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/53/WE z dnia 18 września 2000 r. w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. Urz. WE L 269 z 21 października 2000, z późn. zm.) dotyczące zapewnienia systemu zbierania pojazdów wycofanych z eksploatacji, wprowadzone zostały poprzez art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. Nr 25, poz. 202, z późn. zm.). Zgodnie z tymi przepisami wprowadzający pojazd jest obowiązany zapewnić sieć zbierania pojazdów obejmującą terytorium kraju w taki sposób, aby zapewnić właścicielowi możliwość oddania pojazdu wycofanego z eksploatacji do punktu zbierania pojazdów lub stacji demontażu położonych w odległości nie większej niż 50 km w linii prostej od miejsca zamieszkania albo siedziby właściciela pojazdu.

   Natomiast zgodnie z art. 14 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji wprowadzający pojazd, który jest obowiązany do zapewnienia sieci lub który złożył oświadczenie o podleganiu obowiązkowi zapewnienia sieci i nie spełnia tego obowiązku, jest obowiązany do naliczenia i wpłacenia opłaty za brak sieci.

   W dniu 28 marca 2007 r. do Kancelarii Sejmu wpłynął poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (druk 1626), który zawiera propozycje zmian w zakresie opłat za brak sieci zbierania pojazdów. Pierwsze czytanie przedmiotowego projektu ustawy odbyło się w dniu 8 maja 2007 r. na wspólnym posiedzeniu Sejmowej Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa oraz Komisji Gospodarki.

   W wyniku prac połączonych Komisji wniesiono poprawki do projektu ustawy, zmieniające wysokość obniżki kary za niepełne wykonanie obowiązku zbierania pojazdów i okres, który obejmowałby przepisy ustawy. Projekt po poprawkach zakłada, że w przypadku zapewnienia sieci obejmującej co najmniej 95% terytorium kraju wprowadzający pojazdy jest zwolniony z opłaty za brak sieci. W przypadku zapewnienia sieci obejmującej:

   - poniżej 95%, ale nie mniej niż 90% terytorium kraju - wysokość opłaty za brak sieci ulega obniżeniu o 75%;

   - poniżej 90%, ale nie mniej niż 85% terytorium kraju - wysokość opłaty za brak sieci ulega obniżeniu o 50%.

   Ponadto przepisy ustawy objęłyby rozliczenie roku 2007 i kolejnych, ale nie roku 2006, jak to zakładał projekt poselski. W dniach 28 i 29 czerwca 2007 r. na 44. posiedzeniu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej odbyło się II i III czytanie sprawozdania Komisji Gospodarki oraz Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (druk nr 1626 i druk nr 1826 z dn. 27 czerwca 2007). Ustawę uchwalono w dniu 29 czerwca 2007 r. (209 głosów za, 180 głosów przeciw, 6 wstrzymujących się).

   Odnosząc się bezpośrednio do pytania w sprawie zmiany przepisów przedmiotowej ustawy, uprzejmie informuję, że w stanowisku rządu do projektu ustawy wskazano na celowość prowadzenia prac legislacyjnych nad poselskim projektem ustawy o zmianie ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, jednakże pod warunkiem zapewnienia zgodności proponowanych regulacji z prawem krajowym i prawem europejskim oraz uwzględnienia interesów wszystkich uczestników procesu recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji. Ponadto stanowisko rządu wskazuje na wątpliwości w zakresie wprowadzenia przepisów ustawy z mocą wsteczną. Kwestia ta jednak była dyskutowana podczas prac Komisji i zgodnie z przyjętą ustawą nowe przepisy będą stosowane do obliczenia opłaty za brak sieci w 2007 r., natomiast rok 2006 zostanie rozliczony wg dotychczas obowiązujących zasad. Stanowisko Rady Ministrów podkreśla jednocześnie, że ponownego przemyślenia wymagałyby także proponowane postanowienia w odniesieniu do całkowitego zwolnienia za brak sieci oraz wysokości obniżki za brak sieci, z uwagi na wynikający z prawa europejskiego obowiązek państwa członkowskiego Unii Europejskiej stworzenia warunków do zbierania wszystkich pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz zakaz dyskryminowania produktów innych państw członkowskich Unii Europejskiej w stosunku do podobnych produktów krajowych. Uwagi te częściowo zostały uwzględnione w ustawie. Obecnie ustawa jest przedmiotem dyskusji w Senacie.

   Odnosząc się natomiast do pytania pana Posła w sprawie dofinansowania gmin w zakresie zbierania porzuconych pojazdów wycofanych z eksploatacji, uprzejmie informuję, że stosowne przepisy dotyczące rozdysponowania środków pochodzących z opłat w zakresie recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji zawarte zostały w art. 401 ust. 12 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902, z późn. zm.), jak też rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 31 maja 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków przeznaczania wpływów pochodzących z opłat w zakresie recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. Nr 108, poz. 739 oraz z 2007 r. Nr 88, poz. 588). Przedmiotowe rozporządzenie zostało w roku bieżącym znowelizowane rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 11 maja 2007 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków przeznaczania wpływów pochodzących z opłat w zakresie recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, które weszło w życie z dniem 18 maja 2007 r.

   Przeprowadzona nowelizacja miała m.in. na celu doprecyzowanie przepisów i stworzenie przejrzystego systemu dofinansowania gmin w zakresie zbierania i przekazywania do stacji demontażu porzuconych pojazdów.

   Zgodnie z przytoczonymi powyżej przepisami wpływy z tytułu opłat w zakresie recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, w wysokości 20% środków, przeznaczane są na dofinansowanie gmin w zakresie zbierania porzuconych pojazdów wycofanych z eksploatacji. Dofinansowanie gmin następuje w formie dotacji, na podstawie wniosku o udzielenie dofinansowania gminy. Wzór przedmiotowego wniosku określony został w załączniku do rozporządzenia, dodatkowo publikowany jest on w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Narodowego Funduszu. Zainteresowana gmina przesyła wniosek do Narodowego Funduszu w terminie do dnia 31 marca roku następującego po roku, w którym przekazano do stacji demontażu porzucone pojazdy wycofane z eksploatacji. Dofinansowanie gmin następuje proporcjonalnie do liczby porzuconych pojazdów wycofanych z eksploatacji zebranych i przekazanych przez gminę do stacji demontażu, wykazanych we wniosku. Wysokość maksymalnej dopłaty przypadającej na jeden pojazd przekazany przez gminę do stacji demontażu wynosi 4 tys. zł. Dotacja udzielana jest gminom na podstawie umowy cywilnoprawnej w terminie do dnia 30 czerwca roku następującego po roku, w którym przekazano do stacji demontażu porzucone pojazdy wycofane z eksploatacji.

   Tryb postępowania w zakresie przejęcia pojazdu na własność gminy reguluje rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. Nr 134, poz. 1133, z późn. zm.). Rozporządzenie określa obowiązki i czynności, jakie gmina musi wykonać w związku ze zbieraniem i przekazywaniem do stacji demontażu porzuconych pojazdów wycofanych z eksploatacji. Polegają one m.in. na usunięciu pojazdu z drogi, umieszczeniu pojazdu na wyznaczonym parkingu strzeżonym oraz przetrzymywaniu go na parkingu najdłużej przez okres 6 miesięcy.

   W 2007 r. do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wpłynęło 18 wniosków przekazanych przez gminy o dofinansowanie w zakresie zbierania porzuconych pojazdów wycofanych z eksploatacji. Jeden wniosek został złożony po terminie, natomiast w 5 wnioskach wskazano, że gmina nie zebrała i nie przekazała do stacji demontażu żadnego pojazdu wycofanego z eksploatacji. Ostatecznie 12 gmin otrzymało dofinansowanie, zebrały one łącznie 503 pojazdy. Jednakże dofinansowanie zostało udzielone jedynie do tych pojazdów, które w zeszłym roku zostały zebrane i jednocześnie przekazane do stacji demontażu. Wysokość dofinansowania dla tych gmin wyniosła 1 148 000 zł. Najwięcej pojazdów zebrano w następujących gminach: Miasto Stołeczne Warszawa - 390 pojazdów, Zielona Góra - 35 pojazdów, Gmina Miejska Kraków - 30 pojazdów, Katowice - 25 pojazdów. Dofinansowanie otrzymały również gminy, które zebrały tylko po jednym pojeździe - np. gmina Cekcyn, gmina Słońsk.

   Przedstawiając powyższe, oceniam, że zmiana przepisów w kształcie proponowanym w projekcie poselskim dotyczącym zmiany ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji nie powinna spowodować uniknięcia odpowiedzialności finansowej za niewykonanie obowiązków ustawowych, lecz jedynie przyczyni się do proporcjonalnego obciążenia podmiotów za niepełną realizację podjętych zobowiązań. Wyrażam jednocześnie nadzieję, że złagodzenie przepisów nie wpłynie zniechęcająco na dalszy rozwój sieci stacji demontażu i punktów zbierania pojazdów na obszarze kraju.

   Ponadto nie mogę zgodzić się ze stwierdzeniem, że dofinansowanie gmin w zakresie zbierania porzuconych pojazdów wycofanych z eksploatacji jest utrudnione, bowiem wszystkie gminy, które poniosły koszty związane ze zbieraniem i przekazywaniem do stacji demontażu porzuconych pojazdów i złożyły wymagane wnioski, otrzymały dofinansowanie.

   Z wyrazami szacunku

   Sekretarz stanu

   Krzysztof Zaręba

   Warszawa, dnia 12 lipca 2007 r.