Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Środowiska - z upoważnienia prezesa Rady Ministrów -

na interpelację nr 8494

w sprawie odstąpienia od zamiaru likwidacji wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając, zgodnie z upoważnieniem udzielonym przez Prezesa Rady Ministrów, na interpelację posła Henryka Milcarza w sprawie odstąpienia od zamiaru likwidacji wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej przesłaną na ręce Prezesa Rady Ministrów pismem z 27 czerwca br., sygn. SPS-023-8494/07, uprzejmie wyjaśniam, co następuje.

   Zgodnie z przyjętymi przez Radę Ministrów w dniu 26 czerwca br. projektami ustaw: o finansach publicznych oraz Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych, likwidacji mają ulec gminne, powiatowe i wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej, a Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej ma zostać przekształcony w państwowy fundusz celowy nieposiadający osobowości prawnej, którego dysponentem będzie minister właściwy ds. środowiska. Stosownie do zaproponowanych rozwiązań nieściągnięte należności i nieuregulowane zobowiązania zlikwidowanych gminnych, powiatowych i wojewódzkich funduszy przejmą jednostki samorządu terytorialnego, które realizowały swoje wyodrębnione zadania poprzez fundusze, a środki pieniężne likwidowanych gminnych, powiatowych i wojewódzkich funduszy celowych staną się dochodami budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Jednocześnie dotychczasowe przychody gminnych, powiatowych i wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej staną się dochodami budżetów - odpowiednio - gmin, powiatów i samorządów wojewódzkich. Dotychczasowe przychody Narodowego Funduszu będą przychodami powstałego w jego miejsce państwowego funduszu celowego nieposiadającego osobowości prawnej. Prawa i obowiązki wynikające z umów zawartych przez WFOŚiGW i NFOŚiGW z beneficjentami pomocy staną się prawami i obowiązkami - odpowiednio - samorządów wojewódzkich i ministra właściwego ds. środowiska.

   W konsekwencji zmian finansowanie działań wspieranych obecnie przez gminne, powiatowe i wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej należeć będzie do właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Wydatkowanie środków przejętych przez samorząd terytorialny podlegać będzie takim samym zasadom, jak innych środków stanowiących dochody budżetu. W szczególności nie będzie więc obowiązku wydatkowania dochodów z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska i administracyjnych kar pieniężnych tylko na cele ściśle określone w ustawie. W odniesieniu do samorządów wojewódzkich proponuje się jednak przyjęcie przepisu stanowiącego, że planowane wydatki z budżetu województwa na sfinansowanie zadań w dziedzinie ochrony środowiska i gospodarki wodnej nie mogą być niższe niż planowane dochody budżetu województwa z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska i administracyjnych kar pieniężnych pobieranych na podstawie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz przepisów szczególnych na dany rok. Ponadto proponuje się przepis, aby środki pieniężne zgromadzone przez WFOŚiGW i przejęte od nich w związku z ich likwidacją oraz odzyskane należności WFOŚiGW przeznaczane były na finansowanie ochrony środowiska, w zakresie określonym w Prawie ochrony środowiska.

   W przypadku Narodowego Funduszu, w związku z jego przekształceniem, a nie likwidacją, obowiązującą pozostanie zasada, że przychody NFOŚiGW będą mogły być przeznaczane tylko na cele wskazane w ustawie. W założeniu katalog tych celów ma zostać określony w Prawie ochrony środowiska.

   Podstawowymi formami finansowania działalności w zakresie ochrony środowiska i gospodarki wodnej mają pozostać: pożyczki i dotacje udzielane do realizowanych zadań oraz dopłaty do oprocentowania preferencyjnych kredytów.

   Deklarowanymi przez autorów projektów ustaw: o finansach publicznych oraz Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych celami, a zarazem korzyściami wynikającymi z przekształceń w systemie funduszy ekologicznych, ma być konsolidacja finansów publicznych, poprawa kontroli nad wydatkowaniem środków publicznych, poprawa efektywności wydatkowania środków publicznych, trwałe zwiększenie dochodów samorządów terytorialnych o wpływy z opłat i kar trafiające obecnie do funduszy celowych. W toku prac nad ustawą Minister Środowiska wskazywał na zalety obecnego systemu finansowania ochrony środowiska i gospodarki wodnej i istnienia funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej, w szczególności w kontekście możliwości realizacji celów Polityki Ekologicznej Państwa, wykonania zobowiązań Polski wynikających z Traktatu Akcesyjnego, a także sprawnej absorpcji funduszy Unii Europejskiej.

   Podsumowując, pragnę stwierdzić, iż Minister Środowiska nadal dostrzega zalety obecnego systemu finansowania ochrony środowiska i gospodarki wodnej i istnienia funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Jednakże, wobec przyjęcia proponowanych projektów ustaw reformujących system finansów publicznych w Polsce przez Radę Ministrów, decyzja na temat dalszego funkcjonowania wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej leży w gestii ustawodawcy.

   Uprzejmie proszę o przyjęcie powyższych wyjaśnień.

   Z poważaniem

   Podsekretarz stanu

   Agnieszka Bolesta

   Warszawa, dnia 20 lipca 2007 r.