Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Zdrowia - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 8406

w sprawie zachorowalności na gruźlicę w Polsce oraz braku systemu organizacyjnego dotyczącego zwalczania gruźlicy

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację Pani Poseł Reginy Wasilewskiej-Kity z dnia 5 czerwca 2007 r., przekazaną przy piśmie Pana Janusza Dobrosza, wicemarszałka Sejmu, z dnia 14 czerwca 2007 r., znak: SPS-023-8406/07, w sprawie zachorowalności na gruźlicę w Polsce oraz braku systemu organizacyjnego dotyczącego zwalczania gruźlicy, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.

   Zasady i tryb postępowania w zakresie zapobiegania i zwalczania chorób zakaźnych, w tym gruźlicy, określa ustawa z dnia 6 września 2001 r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach (Dz.U. Nr 126, poz. 1384, ze zm.). Warunki udzielania i zakres świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych zostały uregulowane w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. Nr 210, poz. 2135, ze zm.) oraz w aktach wykonawczych do ww. ustawy. Zgodnie z art. 28 pkt 1 i art. 31 ust. 1 ww. ustawy o chorobach zakaźnych i zakażeniach, osoby chore na gruźlicę płuc w okresie prątkowania oraz osoby z uzasadnionym podejrzeniem o prątkowanie podlegają obowiązkowej hospitalizacji, natomiast osoby z rozpoznaniem gruźlicy, niewymagające leczenia szpitalnego, podlegają obowiązkowemu leczeniu ambulatoryjnemu. Wypełnienie tego obowiązku polega na poddawaniu się badaniom lekarskim oraz innym badaniom diagnostycznym i stosowaniu zaleconego leczenia, w tym leków. Koszty świadczeń zdrowotnych, o których mowa powyżej, udzielanych osobom nieubezpieczonym finansowane są z budżetu państwa z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw zdrowia. Koszty leczenia osób ubezpieczonych finansowane są na zasadach określonych w przepisach ww. ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Należy dodać, że na podstawie art. 57 ust. 2 pkt 8 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, osoby chore na gruźlicę mają prawo do ambulatoryjnych świadczeń specjalistycznych finansowanych ze środków publicznych bez wymaganego skierowania.

   Ambulatoryjne świadczenia specjalistyczne, związane z leczeniem gruźlicy, udzielane są w poradniach: gruźlicy i chorób płuc, ftyzjatrycznej i pulmonologicznej, a obejmują poradę lekarza specjalisty wraz z niezbędną diagnostyką radiologiczną, mikrobiologiczną i laboratoryjną. W świetle danych otrzymanych z Centrali NFZ, w roku 2005 w ww. poradniach udzielono na rzecz osób z rozpoznaniem gruźlicy 125 057 porad, na które wydatkowano ze środków publicznych kwotę 3 508 155 zł, a w 2006 r. 100 912 porad, których koszt wyniósł 2 775 679 zł. Natomiast w odniesieniu do świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych w leczeniu szpitalnym, z informacji uzyskanych z NFZ wynika, że w 2005 r. łącznie wykonano 616 713 procedur związanych z leczeniem gruźlicy, katalogowanych jako: ˝gruźlica - leczenie długoterminowe˝, ˝gruźlica wielolekooporna - diagnostyka, leczenie˝, ˝gruźlica i inne mykobakteriozy - diagnostyka różnicowa (testy enzymatyczne, genetyczne)˝, gruźlica, tuberkuliny, sarkoidoza - leczenie okresu zaostrzeń zmian skórnych˝, o łącznej kwocie refundacji 76 611 751 zł., a w 2006 r. 560 637 ww. procedur, których koszt wyniósł 70 283 832 zł.

   Mając na uwadze powyższe dane, należy stwierdzić, że odpowiadają one informacji zawartej w interpelacji Pani Poseł, iż zachorowalność na gruźlicę w Polsce wykazuje tendencję spadkową. Niemniej faktem jest również, iż w 2005 r. Polska zajmowała dopiero 21 miejsce w rankingu krajów Unii Europejskiej wg zapadalności na gruźlicę, co potwierdził Pan Prof. dr hab. med. Kazimierz Roszkowski-Śliż, konsultant krajowy w dziedzinie chorób płuc. Uprzejmie informuję, że celem poprawy sytuacji i ograniczenia liczby nowych zachorowań, w 2005 r. został wdrożony do realizacji Program profilaktyki gruźlicy, opracowany przez lubelski OW NFZ przy współpracy z konsultantem wojewódzkim w dziedzinie chorób płuc. Program pierwotnie był realizowany pilotażowo w województwie lubelskim, a następnie jako fakultatywny dla województw o wysokich wskaźnikach zachorowalności na tę chorobę. W latach 2005 i 2006 koszty realizacji ww. programu wyniosły odpowiednio 54 tys. zł i 383 tys. zł.

   Odnosząc się do kwestii wprowadzenia do realizacji przez świadczeniodawców udzielania świadczeń wg systemu DOT (Directly Observed Treatment), uprzejmie informuję, że bezpośrednio nadzorowane leczenie nie stanowi odrębnego świadczenia opieki zdrowotnej finansowanego przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Świadczeniodawcy, w tym realizujący opiekę nad chorymi z gruźlicą, zobowiązani są do udzielania świadczeń świadczeniobiorcom z zachowaniem należytej staranności, zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, dostępnymi metodami i środkami zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób oraz zgodnie z zasadami etyki zawodowej, na podstawie § 5 ust. 2 rozporządzenia ministra zdrowia z dnia 6 października 2005 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz.U. Nr 197, poz. 1643).

   Jednocześnie, w związku z opinią konsultanta krajowego w dziedzinie chorób płuc, wskazującą na zasadność wprowadzenia nadzoru nad przyjmowaniem leków przez chorych na gruźlicę leczonych w trybie ambulatoryjnym, uprzejmie informuję, że ww. wystąpienie konsultanta krajowego zostało przekazane do głównego inspektora sanitarnego, celem rozpatrzenia zgodnie z właściwością.

   Z wyrazami szacunku

   Sekretarz stanu

   Bolesław Piecha

   Warszawa, dnia 25 lipca 2007 r.