Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 8201

w sprawie stanu bezpieczeństwa i porządku publicznego na terenie małych miast i gmin

   Szanowny Panie Marszałku! Nawiązując do pisma z dnia 31 maja 2007 r. (sygn. SPS-023-8201/07) przekazującego interpelację Posła na Sejm RP Pana Stanisława Steca w sprawie stanu bezpieczeństwa i porządku publicznego na terenie małych miast i gmin, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.

   Na wstępie wskazać należy, iż przedsięwzięcia podejmowane przez policję w celu zwiększenia ilości patroli policyjnych zapewniających bezpieczeństwo na terenach małych miast i gmin mają charakter rozwiązań systemowych i są opisane w trzech zasadniczych dokumentach, tj. w:

   1. rządowym programie ˝Solidarne Państwo˝, którego jednym z celów jest poprawienie odczuwalnego poczucia bezpieczeństwa obywateli poprzez podjęcie działań zmierzających do zwiększenia liczby policjantów na ulicach,

   2. rządowym programie ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań ˝Razem bezpieczniej˝,

   3. policyjnym programie ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań w małych i średnich miastach ˝Bezpieczne Miasta˝.

   W ramach realizacji działań wynikających z założeń programu ˝Solidarne Państwo˝, mających na celu poprawienie odczuwalnego poczucia bezpieczeństwa obywateli poprzez podjęcie działań dążących do zwiększenia liczby policjantów na ulicach, w Komendzie Głównej Policji opracowano ˝Koncepcję koordynacji służb prewencyjnych˝. Dokument określa główne założenia wprowadzanych rozwiązań organizacyjnych zmierzających do podniesienia rangi służby prewencyjnej oraz współpracę ze służbami zewnętrznymi, co daje możliwość bardziej skutecznego zapobieżenia czynom zabronionym oraz zapewnienia szybszej reakcji w przypadku ich zaistnienia. W celu realizacji założeń ww. koncepcji, komendant główny policji wydał decyzję z dnia 17 marca 2006 r. w sprawie wprowadzenia zintegrowanego systemu organizacji i dyslokacji służby oraz koordynacji działań zewnętrznych o charakterze prewencyjnym. Do głównych założeń koncepcji zaliczyć należy:

   - bieżącą kontrolę dynamiki przestępczości i innych zjawisk naruszających porządek prawny,

   - optymalne wykorzystaniu policjantów i komórek właściwych do realizacji zadań w zakresie służby patrolowej i obchodowej,

   - efektywne współdziałanie komórek patrolowo-interwencyjnych, dzielnicowych, wywiadowczych, ds. nieletnich, ruchu drogowego, operacyjno-rozpoznawczych oraz oddziałów prewencji policji,

   - współpracę z podmiotami pozapolicyjnymi, zwłaszcza przedstawicielami samorządu terytorialnego oraz społeczności lokalnej.

   Narzędziem służącym do efektywnej realizacji powyższych założeń jest zintegrowany system organizacji służby, polegający na koordynowaniu, przez kierownictwo jednostek policji, działań zewnętrznych oraz szeroką współpracę z podmiotami pozapolicyjnymi. Powyższe rozwiązanie zapewnia właściwy poziom nadzoru nad realizacją zadań, identyfikację potrzeb społeczności lokalnych oraz optymalny obieg informacji. Odpowiednie funkcjonowanie ww. rozwiązań organizacyjnych wymagało zwiększenia obsady komórek wykonawczych. Zgodnie z decyzją nr 107 komendanta głównego policji z dnia 27 lutego 2006 r. w sprawie wzmocnienia komórek patrolowych i patrolowo-interwencyjnych w jednostkach organizacyjnych policji - zmiany w strukturze etatowej i zatrudnieniu w komórkach patrolowo-interwencyjnych mają następować etapowo. Pierwszym z nich było przesunięcie stanowisk policyjnych ze służby wspomagającej na rzecz komórek patrolowo-interwencyjnych. W tym celu dokonano przeglądu struktur organizacyjnych jednostek oraz poszczególnych stanowisk służbowych celem zbadania obciążenia realizacją zadań służbowych oraz skutków wiążących się z likwidacją określonego stanowiska w służbie wspomagającej. Kolejnymi założeniami ww. decyzji było wprowadzenie zakazu delegowania policjantów komórek patrolowo-interwencyjnych do innych czynności i wprowadzenia założenia, iż służba przygotowawcza (okres 3 lat) pełniona będzie, co do zasady, przez nowoprzyjętych policjantów w komórkach patrolowo-interwencyjnych. W wyniku realizacji postanowień ww. decyzji, w okresie od 1 czerwca 2006 r. do 1 maja 2007 r., zatrudnienie w podstawowych komórkach służby prewencyjnej zwiększyło się o około 1,6 tys. policjantów.

   Realizacji ww. założeń sprzyjają uregulowania wynikające z ustawy z dnia 12 stycznia 2007 r. o ustanowieniu ˝Programu modernizacji Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Biura Ochrony Rządu w latach 2007-2009˝ (Dz.U. Nr 35, poz. 213), która gwarantuje wzmocnienie finansowe, techniczne, jak również osobowe.

   Należy zauważyć, że program ˝Razem bezpieczniej˝ ma charakter ramowy, wskazuje główne aspekty i kierunki działania. Poleca współpracę wszystkich podmiotów działających w obszarze bezpieczeństwa i porządku publicznego, jednakże niezwykle istotną rolę przypisuje policji, stąd też dążąc do wpisania założeń programowych w lokalne potrzeby mieszkańców, w Komendzie Głównej Policji powstał trzeci z wymienionych zasadniczych dokumentów ˝Policyjny program ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań w małych i średnich miastach ˝Bezpieczne Miasta˝.

   Na potrzebę opracowania i wdrożenia programu wskazywały napływające z różnych źródeł informacje i sygnały wskazujące na pogarszające się poczucie bezpieczeństwa obywateli, szczególnie na terenie małych (do 20 tys. mieszkańców) i średnich (do 100 tys. mieszkańców) miast. Występujące zagrożenia dotyczą podstawowych kategorii przestępstw kryminalnych, w tym głównie: kradzieży z włamaniem, kradzieży cudzej rzeczy, bójek i pobić oraz przestępstw o charakterze rozbójniczym oraz wymuszeń rozbójniczych. Uważa się, że są to przestępstwa pospolite o największej ˝uciążliwości˝ społecznej, których istnieniu skutecznie może przeciwdziałać aktywnie pełniona służba prewencyjna. Do głównych celów programu zaliczyć należy:

   - odczuwalny wzrost realnego bezpieczeństwa na poziomie lokalnym, szczególnie na terenie małych i średnich miast,

   - ograniczanie w szczególności przestępczości pospolitej oraz zjawisk chuligaństwa i wandalizmu,

   - wzrost poczucia bezpieczeństwa oraz ograniczenie ciemnej liczby przestępstw, wykroczeń oraz zachowań nieakceptowanych społecznie,

   - poprawa bezpieczeństwa w miejscach publicznych tj.: ulic, przystanków komunikacyjnych, targowisk, rejonów lokali rozrywkowych, dyskotek,

   - poprawa bezpieczeństwa w ruchu drogowym,

   - zaktywizowanie i zdynamizowanie współpracy z administracją samorządową, podmiotami pozapolicyjnymi działającymi na rzecz bezpieczeństwa oraz społecznością lokalną,

   - poprawa wizerunku policji oraz wzrost zaufania społecznego.

   Należy zwrócić uwagę, iż podejmowanie efektywnych działań przez policję poprzedzone powinno być analizą opartą w znacznej mierze na:

   - informacjach pochodzących od społeczności lokalnych, w tym pozyskiwanych podczas wszelkiego rodzaju spotkań np. rad osiedli, wspólnot mieszkaniowych, komisji bezpieczeństwa,

   - informacjach uzyskiwanych za pomocą mediów lokalnych, interaktywnych stron internetowych,

   - informacjach przekazywanych podczas spotkań z przedstawicielami samorządów terytorialnych,

   - badaniach i sondażach opinii publicznej na szczeblu lokalnym (badania ankietowe, sondaże internetowe),

   - informacjach pozyskiwanych z komórek kontrolnych policji w ramach prowadzonych postępowań skargowych i rozpatrywanych wniosków,

   - współpracy z regionalnymi ośrodkami naukowymi, zwłaszcza w zakresie badania zagrożenia przestępczością i potrzeb społecznych w dziedzinie ochrony bezpieczeństwa.

   Ponadto, program wskazuje główne obszary działania, do których zaliczyć należy m.in. bezpieczeństwo w miejscach publicznych i w miejscu zamieszkania, w którym dąży się do:

   - ograniczania liczby przestępstw pospolitych, a zwłaszcza przestępstw przeciwko mieniu ze szczególnym uwzględnieniem przestępstw rozbójniczych i przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu,

   - ograniczania liczby wykroczeń najbardziej dokuczliwych społecznie, a zwłaszcza uszkodzeń mienia ze szczególnym uwzględnieniem urządzeń użyteczności publicznej, kradzieży, zakłóceń ciszy nocnej,

   - eliminacji zachowań nieakceptowanych społecznie wyczerpujących znamiona lub pozostające na pograniczu czynów zabronionych takich jak: funkcjonowanie subkultur młodzieżowych - tzw. ˝blokersi˝, ˝graffiti˝, naruszeń przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi szczególnie w zakresie spożywania alkoholu w miejscach publicznych i sprzedaży oraz podawania alkoholu wbrew zakazom ustawowym.

   Program realizowany jest przez wszystkie komendy wojewódzkie/stołeczną policji - odpowiedzialnymi za jego realizację są komendanci wojewódzcy/stołeczny policji, którzy łącznie w skali kraju wytypowali 110 małych i średnich miast przewidzianych w pierwszej kolejności do objęcia programem.

   Odnosząc się do działań podejmowanych bezpośrednio na terenie województwa wielkopolskiego stwierdzić należy, iż obecnie ww. programem objętych jest 5 miast (Międzychód, Nowy Tomyśl, Złotów, Swarzędz i Luboń). Zgodnie z założeniami policyjnego programu ograniczania przestępczości i aspołecznych zachowań w małych i średnich miastach ˝Bezpieczne Miasta˝ działaniami w ramach programu obejmowane będą, w miarę zidentyfikowanych zagrożeń, kolejne miasta na terenie Wielkopolski.

   W nawiązaniu do wspomnianego przez Pana Posła apelu Rady Miasta i Gminy Wysoka, uprzejmie informuję, iż w kwietniu 2007 r. przeprowadzono kontrolę, której głównym celem była ocena pracy policjantów z Posterunku Policji w Wysokiej, Komisariatu Policji w Wyrzysku oraz Komendy Powiatowej Policji w Pile. Zespół kontrolny, podczas prowadzonych działań, zwrócił szczególną uwagę na współpracę policjantów z władzami gminy oraz realizację oczekiwań społeczności lokalnej. W wyniku kontroli zobowiązano komendanta powiatowego policji do podjęcia względem osób winnych, czynności służbowych, o których mowa w rozdziale X ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o policji (t.j.: Dz.U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.) oraz do wdrożenia programu naprawczego i objęciu wzmożonym nadzorem tych jednostek.

   Z wyrazami szacunku

   Podsekretarz stanu

   Zbigniew Rau

   Warszawa, dnia 21 czerwca 2007 r.