Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Zdrowia - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 8138

w sprawie wypłaty rekompensat dla lekarzy za zmniejszone wypłaty za godziny nadliczbowe w stosunku do unijnych norm

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację Pana Posła Wojciecha Wilka w sprawie wypłat rekompensat dla lekarzy za zmniejszone wypłaty za godziny nadliczbowe w stosunku do unijnych norm uprzejmie przedkładam następujące wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie.

   Odnosząc się do oceny sytuacji prawnej przepisów prawa krajowego regulujących zasady pełnienia dyżurów medycznych w zakładach opieki zdrowotnej po wejściu Polski do Unii Europejskiej, informuję, że na gruncie prawa wspólnotowego zagadnienia z zakresu czasu pracy uregulowane zostały w dyrektywie 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. w sprawie niektórych aspektów organizacji czasu pracy. Dyrektywa ta określa przede wszystkim minimalne wymogi w zakresie czasu pracy oraz okresów odpoczynku. Przepisy przedmiotowej dyrektywy zostały implementowane do krajowego ustawodawstwa przepisami Kodeksu pracy wprowadzającymi minimalne wymogi m.in. w zakresie czasu pracy oraz okresów odpoczynku. Przepisy prawne regulujące kwestie dotyczące dyżuru medycznego po implementacji dyrektywy do krajowego porządku prawnego nie uległy zmianie (ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej stanowi, że lekarze oraz inni posiadający wyższe wykształcenie pracownicy wykonujący zawód medyczny, zatrudnieni w zakładzie opieki zdrowotnej przeznaczonym dla osób, których stan zdrowia wymaga udzielania całodobowych świadczeń zdrowotnych, mogą być zobowiązani do pełnienia w tym zakładzie dyżuru medycznego, którego czasu trwania nie wlicza się do czasu pracy). Problem w zakresie niezgodności uregulowań dotyczących kwestii pełnienia dyżurów medycznych powstał w związku z dokonaniem przez Europejski Trybunału Sprawiedliwości w trybie prejudycjalnym interpretacji przepisów ww. dyrektywy (orzeczenia m.in. w sprawach SiMAP sprawa C-303/98 oraz Jaeger sprawa C-151/02).

   Europejski Trybunał Sprawiedliwości stwierdził, iż wykładnia przepisów przedmiotowej dyrektywy oznacza, że ˝dyżur pełniony przez lekarza mającego obowiązek znajdować się w szpitalu musi być w całości uważany za czas pracy, nawet wówczas, jeżeli taka osoba może odpoczywać w miejscu pracy w czasie, w którym jej usługi nie są potrzebne˝.

   Projekt ustawy dostosowującej ustawę z dnia 31 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej do przepisów dyrektywy 2003/88/WE, z uwzględnieniem ww. wykładni Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, przyjęty został przez Radę Ministrów w dniu 22 maja 2007 r. Projekt przedmiotowej ustawy przewiduje w szczególności wprowadzenie do ustawy o zakładach opieki zdrowotnej przepisów, zgodnie z którymi czas pełnienia dyżuru medycznego pełnionego przez lekarzy oraz innych posiadających wyższe wykształcenie pracowników wykonujący zawód medyczny, zatrudnionych w zakładach opieki zdrowotnej przeznaczonych dla osób, których stan zdrowia wymaga udzielania całodobowych świadczeń zdrowotnych, będzie wliczany do czasu pracy.

   W odniesieniu do kwestii roszczeń lekarzy wynikających z niedostosowania ustawodawstwa krajowego uprzejmie informuję, iż dyrektywa 2003/88/WE nie określa zasad wynagradzania pracowników. Roszczenia lekarzy mają charakter indywidualnych roszczeń z zakresu prawa pracy, w związku z czym roszczenia te mogą być rozpatrywane wyłącznie przez właściwe do rozpatrywania spraw z zakresu prawa pracy sądy pracy, które orzekając, brać muszą pod uwagę ocenę indywidualnego stanu faktycznego zaistniałego w związku z pełnieniem dyżurów medycznych przez określonego lekarza na rzecz konkretnego zakładu opieki zdrowotnej (pracodawcy).

   Z wyrazami szacunku

   Sekretarz stanu

   Bolesław Piecha

   Warszawa, dnia 8 czerwca 2007 r.