Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 8122

w sprawie odbierania przywilejów funkcjonariuszom PRL

   Szanowny Panie Marszałku! Nawiązując do pisma z dnia 15 maja 2007 r. (sygn. SPS-023-8028/07) przekazującego interpelację Posła na Sejm RP Pana Adama Ołdakowskiego w sprawie odbierania przywilejów funkcjonariuszom PRL, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.

   Na wstępie wskazać należy, iż projekt ustawy o podaniu do wiadomości publicznej informacji o byłych funkcjonariuszach komunistycznego aparatu bezpieczeństwa, czasowym ograniczeniu pełnienia przez nich funkcji publicznych oraz pozbawieniu ich nieuzasadnionych przywilejów materialnych zakłada m.in. podanie przez Instytut Pamięci Narodowej do publicznej wiadomości informacji o byłych funkcjonariuszach komunistycznych organów bezpieczeństwa państwa. Ponadto przewiduje 10-letni zakaz pełnienia przez ww. funkcjonariuszy funkcji publicznych określonych w art. 4 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (t.j.: Dz. U. z 2007 r. Nr 63, poz. 425, z późn. zm.), jak również określa zasady dotyczące ustalania wysokości emerytur i rent przysługujących byłym funkcjonariuszom komunistycznych organów bezpieczeństwa państwa.

   Zgodnie z założeniami powyższego projektu do zadań ministra właściwego do spraw administracji publicznej należeć będzie:

   1) sprawowanie kontroli przestrzegania przez byłych funkcjonariuszy 10-letniego zakazu pełnienia funkcji publicznych wymienionych w art. 4 ustawy o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów,

   2) prowadzenie ewidencji obwieszczeń opublikowanych w Monitorze Polskim, dotyczących sprawowania funkcji publicznych określonych w ustawie o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów przez byłych funkcjonariuszy komunistycznych organów bezpieczeństwa państwa wbrew zakazowi, o którym mowa powyżej,

   3) prowadzenie ewidencji oświadczeń złożonych przez byłych funkcjonariuszy komunistycznych organów bezpieczeństwa państwa o zaprzestaniu pełnienia przez nich funkcji publicznych, o których mowa w art. 4 ustawy o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów.

   Pomimo iż ww. projekt ustawy przewiduje w odniesieniu do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazane powyżej zadania i kompetencje, uzasadnione jest jednakże twierdzenie, iż Minister SWiA nie jest podmiotem właściwym do udzielenia informacji dotyczących uregulowań ujętych w przedmiotowym projekcie ustawy w zakresie pytań postawionych przez Pana Posła. Zauważyć bowiem należy, iż projektowana regulacja dotyczy nie tylko funkcjonariuszy służb i organów bezpieczeństwa państwa podległych lub nadzorowanych do 1989 r. przez Ministra Spraw Wewnętrznych czy też wcześniej przez Ministra Bezpieczeństwa Publicznego, ale obejmuje swoim zakresem również funkcjonariuszy służb i organów podległych lub nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej. Jednocześnie podkreślenia wymaga fakt, iż przedmiotowy projekt ustawy jest projektem poselskim, a nie rządowym.

   Odnosząc się do kwestii przyznawania jednakowych praw dla wszystkich obywateli do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego, wskazać należy, iż Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji określonego rodzaju kompetencje w sprawach zaopatrzenia emerytalno-rentowego przysługują, zgodnie z ustawą z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j.: Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67, z późn. zm.), wyłącznie w odniesieniu do funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu oraz Państwowej Straży Pożarnej. Ogólne zasady i tryb przyznawania świadczeń z zakresu zabezpieczenia emerytalno-rentowego pozostają natomiast we właściwości Ministra Pracy i Polityki Społecznej.

   Jednocześnie uprzejmie informuję, iż wyłącznym podmiotem właściwym do dokonywania oceny naruszenia przez przepisy prawa zasad konstytucyjnych wyrażonych w przepisach ustawy zasadniczej pozostaje Trybunał Konstytucyjny. Stosownie do art. 188 Konstytucji RP Trybunał Konstytucyjny orzeka m.in. w sprawach:

   1) zgodności ustaw i umów międzynarodowych z konstytucją,

   2) zgodności przepisów prawa wydawanych przez centralne organy państwowe z konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i ustawami.

   Przy czym wskazać należy, iż zgodnie z art. 191 ust. 1 Konstytucji RP uprawnienie do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie zgodności przepisów prawa z konstytucją przysługuje:

   1) Prezydentowi Rzeczypospolitej, Marszałkowi Sejmu, Marszałkowi Senatu, Prezesowi Rady Ministrów, 50 posłom, 30 senatorom, Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego, Prezesowi Naczelnego Sądu Administracyjnego, Prokuratorowi Generalnemu, Prezesowi Najwyższej Izby Kontroli, Rzecznikowi Praw Obywatelskich,

   2) Krajowej Radzie Sądownictwa (w sprawie zgodności z konstytucją aktów normatywnych w zakresie, w jakim dotyczą one niezależności sądów i niezawisłości sędziów),

   3) organom stanowiącym jednostek samorządu terytorialnego,

   4) ogólnokrajowym organom związków zawodowych oraz ogólnokrajowym władzom organizacji pracodawców i organizacji zawodowych,

   5) kościołom i innym związkom wyznaniowym,

   6) podmiotom określonym w art. 79 konstytucji w zakresie w nim wskazanym.

   Ponadto podkreślić należy, iż Trybunał Konstytucyjny zgodnie z art. 42 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 roku o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, z późn. zm.), orzekając o zgodności aktu normatywnego lub ratyfikowanej umowy międzynarodowej z konstytucją, bada zarówno treść takiego aktu lub umowy, jak również kompetencję oraz dochowanie trybu wymaganego przepisami prawa do wydania aktu lub do zawarcia i ratyfikacji umowy.

   Z wyrazami szacunku

   Podsekretarz stanu

   Jarosław Brysiewicz

   Warszawa, dnia 20 czerwca 2007 r.