Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 8119

w sprawie finansowej pomocy dla sadowników z woj. wielkopolskiego

   Szanowny Panie Marszałku! W nawiązaniu do interpelacji Pana Posła Tadeusza Tomaszewskiego, załączonej przy piśmie nr SPS-023-8119/07 z dnia 18 maja 2007 r., w sprawie finansowej pomocy dla sadowników z woj. wielkopolskiego niniejszym przekazuję Panu Marszałkowi odpowiedź na zawarte w interpelacji pytania.

   W wyniku wystąpienia na przełomie kwietnia i maja na terenie Polski dwóch fal przymrozków resort podejmuje działania mające na celu wsparcie dla producentów rolnych, którzy ponieśli straty w wyniku tak wyjątkowo niekorzystnych warunków pogodowych. Przy tak niskich temperaturach, z jakimi mieliśmy do czynienia w tym okresie (do -9oC w niektórych rejonach kraju), praktycznie nie ma możliwości ochrony kwiatostanów i zawiązków przed silnymi uszkodzeniami. Według informacji napływających do Ministerstwa, najniższe temperatury i związane z tym najwyższe uszkodzenia wystąpiły na Mazowszu, Wielkopolsce, Sandomierszczyźnie, Kujawach, Podkarpaciu i wschodnich rejonach kraju, czyli w regionach o największej koncentracji upraw sadowniczych i warzywnych. Ponieważ łagodny przebieg zimy przyspieszył wegetację roślin, drzewa i plantacje owocowe zakwitły stosunkowo wcześnie, co przyczyniło się do zwiększenia strat mrozowych.

   Resort nie ma kompetencji do uznania jakiegokolwiek obszaru za obszar klęski żywiołowej, natomiast takie kompetencje posiada np.: wojewoda.

   Według oceny rzeczoznawców GUS średnio dla Polski uszkodzenia znaczne dotyczące ogółu plantacji przedstawiają się następująco:

   - morele, brzoskwinie - ok. 80%,

   - wiśnie, czereśnie - ok. 70%,

   - jabłonie, grusze, śliwy - ponad 60%,

   - porzeczki kolorowe i czarne - ok. 42-46%,

   - truskawki - ok. 35%,

   - agrest i maliny - 25-30%.

   Pełna, wiarygodna ocena skali strat będzie możliwa po przeprowadzeniu oceny przez powołane do tego celu przez wojewodę komisje. Zakres szkód w uprawach sadowniczych będzie możliwy do określenia po zakończeniu tworzenia się zawiązków owocowych i ich opadach czerwcowych.

   W związku z wystąpieniem mrozów i związanymi z nimi ogromnymi uszkodzeniami zarówno upraw owocowych, jaki i polowych w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi opracowano projekt uchwały Rady Ministrów w sprawie ustanowienia programu pomocy dla gospodarstw rolnych, grup producentów rolnych, wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw, uznanych organizacji owoców i warzyw oraz przedsiębiorstw przetwórstwa rolno-spożywczego w celu złagodzenia szkód spowodowanych klęską wymarznięcia w uprawach rolnych. Program pomocy dla rolników zakłada udzielenie poszkodowanym podmiotom pomocy w następujących formach:

   - Stosowanie dopłat do oprocentowania kredytów bankowych oraz poręczeń i gwarancji spłaty kredytów bankowych udzielonych na wznowienie produkcji w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej, znajdujących się na obszarach, na których powstały szkody w związku z klęską wymarznięcia - na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26.04.2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu i kierunków działań ARiMR oraz sposobów ich realizacji (Dz. U. Nr 77, poz. 514). Dopłaty te będą stosowane na podstawie umów zawartych pomiędzy ARiMR a bankami kredytującymi.

   - Stosowanie prolongat spłaty rat kredytów inwestycyjnych i klęskowych udzielonych na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań ARiMR (Dz. U. Nr 16, poz. 82, z późn zm.) poprzez wydłużenie, w ramach okresu spłaty określonego dla danej linii kredytowej, okresu stosowania dopłat do oprocentowania tych kredytów przez ARiMR. Przesunięcie terminów spłat rat kredytów i odsetek będzie następowało na podstawie wniosków kredytobiorców złożonych w bankach współpracujących z ARiMR.

   - Podwyższenie z 35% do 50% dopłaty do składki ubezpieczenia wszystkich upraw rolnych w drodze zmiany rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21.12.2006 r. w sprawie wysokości dopłat do składek z tytułu ubezpieczenia upraw rolnych i zwierząt gospodarskich w 2007 r. (Dz. U. Nr 246, poz. 1789), zgodnie z przepisami ustawy z dnia 07.07.2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. Nr 150, poz. 1249, z późn. zm.). Ponadto od 1 lipca 2008 r. będzie obowiązkowe ubezpieczenie co najmniej 50% powierzchni upraw przez rolnika, który uzyskał płatności bezpośrednie do gruntów rolnych. Natomiast nie przewiduje się stworzenia odrębnego ˝funduszu klęskowego˝ dla poszkodowanych rolników.

   - Stosowanie przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, na wniosek producenta rolnego poszkodowanego w wyniku wymarznięć w uprawach rolnych, ulg i zwolnień w opłacaniu bieżących składek na ubezpieczenie społeczne oraz regulowaniu zaległości z tego tytułu w formie odraczania terminu płatności składek oraz rozkładania ich na dogodne raty zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r., poz. 25, z późn. zm.).

   - Stosowanie przez Prezesa ANR ulg i zwolnień w opłatach czynszu dzierżawnego w związku z wymarznięciami w uprawach rolnych zgodnie z przepisami art. 700 Kodeksu cywilnego.

   - Stosowanie przez wójtów, burmistrzów lub prezydentów miast ulg i zwolnień dla rolników poszkodowanych w wyniku wymarznięć w uprawach rolnych w opłatach podatku rolnego, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 15.11.1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969, z późn. zm.), oraz jednoczesne wprowadzenie rekompensat z budżetu państwa dla gmin z tytułu utraconych przez nie dochodów na skutek stosowania ulg i zwolnień podatkowych. Wprowadzenie rekompensat dla gmin wymaga dokonania zmian w przepisach prawa. Projektowane postanowienia Programu wskazują na możliwość występowania przez rolników z wnioskami do jednostek samorządu terytorialnego o zastosowanie ulg, które na podstawie odrębnych przepisów mogą zastosować takie ulgi lub zwolnienia.

   - Uwzględnienie utraconych dochodów w zasadach ustalania dochodu z 1 ha przeliczeniowego w gospodarstwach rolnych przy ubieganiu się o pomoc socjalną przez rodziny rolnicze oraz stypendialną młodzież z rodzin rolniczych, których gospodarstwa zostały poszkodowane wymarznięciami w uprawach rolnych. Wymaga to jednak zmian ustawowych. Propozycja ta ma na celu umożliwienie odliczania od przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, utraconych dochodów wskutek wymarznięcia w uprawach rolnych.

   - Wprowadzenie odpowiednich zmian w zasadach regulujących udzielanie wsparcia grupom producentów rolnych, wstępnie uznanym grupom producentów owoców i warzyw oraz uznanym organizacjom producentów owoców i warzyw w sytuacji zaistnienia szkód związanych z wymarznięciami w uprawach rolnych, w przypadku gdy wsparcie jest zależne od wysokości produkcji lub obrotu.

   - Stosowanie ulg i zwolnień podatkowych oraz innych form pomocy dla przedsiębiorstw przetwórstwa rolno-spożywczego zgodnych z przepisami rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15.12.2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379 z 28.12.2006 r., str. 5). Przepisy tego rozporządzenia wymuszają przestrzeganie dwóch podstawowych wymogów:

   1) pomoc ta nie może przekroczyć 200 tys. euro dla jednego podmiotu gospodarczego w okresie trzech lat budżetowych,

   2) pomocy tej nie można łączyć z pomocą państwa w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikowanych.

   - Zwolnienie w roku gospodarczym 2007 beneficjentów działania 1.5 Poprawa przetwórstwa i marketingu artykułów rolnych, przetwarzających owoce i warzywa w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego ˝Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich˝ ze zobowiązań dotyczących realizacji umów na dostawę surowca, podpisanych uprzednio z producentami rolnymi, zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym zakresie. W tej sytuacji prognozowany spadek zbiorów owoców i warzyw, związany ze wskazanymi czynnikami, w istocie uniemożliwia przedsiębiorcom korzystającym ze wsparcia w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego ˝Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich˝ wywiązanie się w roku gospodarczym 2007 ze zobowiązań dotyczących realizacji umów na dostawę surowca, podpisanych uprzednio z producentami.

   - Zakłada się, iż pomoc w formie zasiłków socjalnych na podstawie ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, z późn. zm.) będzie udzielana na podstawie wywiadu środowiskowego.

   Niezależnie od powyższego o zaistniałej w polskim sadownictwie sytuacji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Pan Andrzej Lepper poinformował także Panią Komisarz M. Fischer-Boel, zwracając się do niej jednocześnie z prośbą o wsparcie finansowe dla poszkodowanych polskich producentów. Sprawa klęski związanej z przymrozkami w Polsce była również przedmiotem rozmów, prowadzonych podczas nieformalnego posiedzenia Rady Ministrów UE w dniach 20-22 maja br. w Moguncji.

   Z poważaniem

   Sekretarz stanu

   Maciej Jabłoński

   Warszawa, dnia 12 czerwca 2007 r.