Odpowiedź ministra budownictwa

na interpelację nr 8076

w sprawie wzrostu cen materiałów budowlanych

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pani poseł Haliny Molki z dnia 21 maja 2007 r., nr SPS-023-8076/07, w sprawie wzrostu cen materiałów budowlanych, uprzejmie informuję, że podzielam zaniepokojenie Pani Posłanki występującym w ostatnim czasie znacznym wzrostem cen niektórych wyrobów budowlanych w kontekście zadań inwestycyjnych stojących przed polskim budownictwem w najbliższych latach.

   Szybki wzrost cen wyrobów budowlanych, podnosząc istotne koszty przedsięwzięć inwestycyjnych wpływa na ograniczenie możliwości realizacyjnych w tym zakresie. Dotyczy to szczególnie inwestycji publicznych związanych z rozwojem infrastruktury technicznej kraju oraz budownictwa mieszkaniowego, kiedy to wzrost cen wyrobów budowlanych dotyka bezpośrednio coraz liczniejszych indywidualnych inwestorów, którzy rozpoczęli budowę domów jednorodzinnych we własnym zakresie lub inwestują w lokale mieszkalne za pośrednictwem deweloperów. Znaczne przyspieszenie inwestycyjne, jakie ma miejsce w ostatnim okresie przekłada się na zwiększone zapotrzebowanie na wyroby stosowane przy wykonywaniu robót budowlanych. W pierwszych czterech miesiącach br. produkcja budowlano-montażowa (w cenach stałych), obejmująca roboty o charakterze inwestycyjnym i remontowym, realizowana na terenie kraju przez przedsiębiorstwa o liczbie pracujących powyżej 9 osób, była wyższa o 50,4% w stosunku do analogicznego okresu w 2006 r. O 66% wzrosła w tym okresie liczba mieszkań, których budowę rozpoczęto. Gwałtowny wzrost zapotrzebowania na wyroby budowlane spowodował wystąpienie napięć na niektórych segmentach rynku tych wyrobów, co m.in. jest przyczyną znacznego wzrostu cen. Szczególnie wysoki wzrost cen wystąpił w przypadku wyrobów murowych (cegły, pustaki, bloczki), stali zbrojeniowej i cementu.

   Według ministra gospodarki obserwowany obecnie wzrost cen wyrobów budowlanych jest szczególnie wysoki, gdyż w wyniku kilkuletniego zastoju w procesach inwestycyjnych, krajowy przemysł nie był zainteresowany w zwiększaniu zdolności produkcyjnych i nie ma obecnie możliwości szybkiego zwiększania swojej produkcji. Złagodzenia wzrostu cen wyrobów budowlanych jest w krótkim okresie możliwe tylko poprzez zwiększony import tych wyrobów. Jednak w dłuższej perspektywie czasowej wysokie ceny wyrobów budowlanych w warunkach gospodarki rynkowej powinny doprowadzić do systematycznego zwiększenia zdolności produkcyjnych, co zwiększy ich podaż na polskim rynku, a w konsekwencji zahamowanie wzrostu cen.

   Należy jednak podkreślić, że w wielu przypadkach bardzo wysoki obecnie wzrost cen niektórych wyrobów budowlanych jest również skutkiem świadomego wykorzystania przez producentów i sprzedawców sprzyjających warunków popytowych, zakłócających właściwe funkcjonowanie mechanizmów konkurencji rynkowej i stosowanie praktyk naruszających zbiorowy interes konsumentów. Mając właśnie na uwadze problem naruszania przez producentów i sprzedawców wyrobów budowlanych przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, wystąpiłem w maju br. do prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów o intensyfikację działań na rynku wyrobów budowlanych.

   Istotnym elementem, który będzie wpływał na kształtowanie się cen wyrobów budowlanych począwszy od 2008 r. jest sprawa wysokości przydzielonego Polsce limitu uprawnień do emisji CO2. Decyzja Komisji Europejskiej z dnia 26 marca 2007 r. dotycząca krajowego planu rozdziału uprawnień do emisji gazów cieplarnianych, zgłoszonego przez Polskę zgodnie z dyrektywą 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, ograniczająca o 30% zgłoszone przez Polskę w ramach Krajowego Planu Rozdziału Uprawnień (KPRU II) globalne potrzeby w zakresie uprawnień do emisji CO2 w latach 2008-2012 może mieć znaczny negatywny wpływ na zaopatrzenie budownictwa w podstawowe wyroby budowlane.

   Technologia wytwarzania znacznej części podstawowych wyrobów budowlanych jest związana z emisją CO2 i ograniczenie przydziałów uprawnień do emisji dla producentów tych wyrobów zasadniczo utrudni uzyskanie niezbędnego dla potrzeb budownictwa zwiększenia produkcji. W sytuacji znacznie niższych, w stosunku do potrzeb limitów, a w świetle decyzji Komisji Europejskiej takie zagrożenie istnieje, producenci tych wyrobów będą zmuszeni kupować uprawnienia do emisji, a w przypadku niedostatecznej ich podaży, płacić kary za emisję bez uprawnień, ewentualnie ograniczać produkcję. Sytuacja taka będzie generować, przy znacznym niedoborze przydzielonych uprawnień, bardzo istotny wzrost kosztów wytwarzania, a zatem i cen wyrobów na rynku.

   Szczególnie trudna sytuacja wynikająca z niedostatecznego przydziału uprawnień do dodatkowej emisji CO2 w latach 2008-2012 może wystąpić w odniesieniu do przemysłu cementowego oraz przemysłu stalowego. Zarówno cement jak i wyroby stalowe są powszechnie stosowane przy wykonywaniu robót budowlanych, przy czym możliwości stosowania w budownictwie substytutów tych wyrobu są bardzo ograniczone. W tej sytuacji głęboki niedobór limitów uprawnień do emisji CO2, przyczyniając się do wzrostu cen tych wyrobów może wpływać szczególnie niekorzystnie na warunki realizacji budownictwa mieszkaniowego i innych programów inwestycyjnych.

   Mając powyższe na uwadze, w dniu 7 maja br. wystąpiłem do ministra środowiska o zapewnieni przydziału uprawnień do emisji CO2 w latach 2008-2012 dla przemysłu cementowego i hutnictwa na poziomie odpowiadającym potrzebom realizacji rządowego programu budownictwa, a zwłaszcza mieszkaniowego, transportowego i zadań wynikających z przygotowania EURO-2012. Należy przy tym zaznaczyć, że w dniu 28 maja br. złożona została w sądzie rejonowym pierwszej instancji Wspólnot Europejskich skarga Rzeczypospolitej Polskiej przeciwko Komisji na decyzję z dnia 26 marca 2007 r. z żądaniem stwierdzenia nieważności tej decyzji w całości lub w części.

   Odnosząc się do podniesionej w interpelacji sprawy przywrócenia ulgi podatkowej przy zakupie wyrobów budowlanych pragnę zaznaczyć, że kwestie dotyczące ulg podatkowych znajdują się we właściwości Ministerstwa Finansów. Likwidacja ulgi podatkowej przy zakupie wyrobów budowlanych związana była z realizowaną od kilku lat polityką upraszczania systemu podatkowego. Likwidacja tej ulgi nastąpiła pomimo wielokrotnego sprzeciwu ze strony resortu właściwego dla spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej. Jednak dominującą okazała się być ogólna tendencja, w ramach której podejmowane są działania mające na celu likwidację tego typu instrumentów systemu podatkowego.

   W świetle obecnej sytuacji na rynku wyrobów budowlanych należy natomiast podkreślić fakt, że uzyskano akceptację dla bezterminowego przedłużenia systemu zwrotu VAT na materiały budowlane, który realizowany jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 2005 r. o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym (Dz.U. Nr 177 poz. 1468). Inwestorzy realizujący budowę domów systemem gospodarczym oraz osoby przeprowadzające remonty własnych lokali mieszkalnych czy domów, ponoszące ekonomiczny ciężar podatku od towarów i usług zawartego w cenie wyrobów budowlanych będą mogły, dzięki przedłużeniu stosowania przepisów ustawy, zmniejszyć koszty zakupu tych wyrobów.

   Przedstawiając powyższe informuję jednocześnie, że w maju br. powołany został międzyresortowy zespół ds. przeciwdziałania negatywnemu wpływowi wzrostu kosztów realizacji inwestycji współfinansowanych ze środków publicznych oraz likwidacji innych barier ograniczających wzrost gospodarczy państwa. W skład zespołu wchodzą przedstawiciele ministerstw: Budownictwa. Gospodarki, Transportu, Środowiska, Rozwoju Regionalnego oraz Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Pracami zespołu kieruje wicepremier Przemysław Gosiewski. Zespół ma na bieżąco analizować przyczyny i skutki zmian cen wyrobów budowlanych, a także przepisy i procedury mające wpływ na te ceny oraz opracować propozycje szybkich działań w tym zakresie.

   Łączę wyrazy szacunku

   Minister

   Andrzej Aumiller

   Warszawa, dnia 13 czerwca 2007 r.