Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 7823

w sprawie płatności paszowych

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację Pana Posła Adama St. Szejnfelda w sprawie płatności paszowych, przesłaną do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi pismem znak SPS-023-7823/07 z dnia 9 kwietnia 2007 r., uprzejmie odpowiadam na poniższe pytania:

   Pytanie 1. Jaki wyższy interes społeczny skłonił Pana Ministra do zastosowania w rozporządzeniu retroakcji?

   Pojęcie retroaktywności w odniesieniu do płatności zwierzęcej oznacza, iż została zastosowana nowa ocena zdarzeń z przeszłości. W tym przypadku pojęcie retroaktywności nie oznacza więc wcale wstecznej mocy obowiązującej nowej regulacji prawnej, a jedynie wiązanie od chwili wejścia jej w życie innych skutków prawnych ze zdarzeniami, które miały miejsce przed jej wejściem w życie. Uprzejmie informuję, iż zastosowanie okresu historycznego jest wymogiem wynikającym z ogólnej linii reformy WPR.

   Pragnę wyraźnie podkreślić, że płatności bezpośrednie, w tym płatność zwierzęca, są elementem wspierania dochodów rodzin rolniczych, nie do konkretnego kierunku produkcji, ale na podstawie danych pochodzących z okresu historycznego.

   Zgadzam się z Panem Posłem, że z płatności zwierzęcej wyłączeni są ci rolnicy, którzy nie posiadali w okresie referencyjnym zwierząt wymienionych gatunków. Wynika to z samych założeń płatności zwierzęcej, którą chcemy wspierać rolników posiadających zwierzęta i tym samym ponoszących zwiększone koszty prowadzenia gospodarstwa rolnego.

   Pytanie 2. Dlaczego Ministerstwo Rolnictwa wcześniej nie powiadomiło rolników, iż otrzymanie dopłat bezpośrednich do upraw określonych roślin będzie uzależnione od posiadanych w gospodarstwie zwierząt w przeliczeniu na hektar?

   Pozwolę sobie nie zgodzić się ze stwierdzeniem Pana Posła, iż rolnicy nie byli informowani o zasadach przyznawania płatności zwierzęcej.

   Podczas konferencji prasowych odbywających się na jesieni 2006 r. oraz zimą 2007 r. Wiceprezes Rady Ministrów - Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi - Pan Andrzej Lepper informował rolników o zamiarze wprowadzenia nowej formy płatności uzupełniających. Od tamtego czasu sukcesywnie pojawiały się informacje prasowe na ten temat. Ponadto przedstawiciele MRiRW biorący udział w telewizyjnych programach rolniczych udzielali wyjaśnień odnośnie płatności zwierzęcej.

   Pytanie 3. Jakimi przesłankami kierowało się Ministerstwo Rolnictwa, przygotowując rozporządzenie?

   Płatność zwierzęca to nowa forma płatności w ramach uzupełniającej płatności obszarowej, finansowana z budżetu krajowego. Intencją przy wprowadzaniu płatności zwierzęcej było wsparcie tych rolników, którzy posiadają zwierzęta i tym samym ponoszą wyższe koszty funkcjonowania swojego gospodarstwa.

   W płatności zwierzęcej z założenia chodziło o zróżnicowanie w dopłatach pomiędzy rolnikami posiadającymi zwierzęta a tymi, którzy mają tylko grunty utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Ta płatność to dodatkowe środki, które budżet państwa przeznacza na konkretny program pomocy w ramach wspierania dochodów rolniczych.

   Pytanie 4. Dlaczego Ministerstwo Rolnictwa nie konsultowało wersji treści rozporządzenia z zainteresowanymi rolnikami?

   Pytanie 5. Dlaczego rozporządzenie przygotowywane jest na ostatnią chwilę, w sposób nieprzystający tworzeniu aktów prawnych powszechnie obowiązującemu w naszym kraju?

   Uprzejmie informuję, iż Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w swoich działaniach podejmuje wszelkie kroki, aby informacje odnośnie inicjowanych działań docierały odpowiednio wcześnie do szerokiej skali odbiorców. Należy pamiętać jednakże o pewnych ograniczeniach wynikających często z regulacji i procedur prawnych. Głównie trzeba tu brać pod uwagę tempo prac w Komisji Europejskiej oraz oczekiwanie na publikację rozporządzeń Komisji i Rady w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich.

   Procedura wdrażania przepisów Wspólnotowych do krajowego porządku prawnego niejednokrotnie wymaga zmian w ustawach. Procedura nowelizacji jest również procesem długotrwałym i - zaznaczam - niezbędnym dla właściwego wdrażania właściwych przepisów.

   Uprzejmie informuję, iż prace nad ustawą o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz rozporządzeniami wykonawczymi do ww. ustawy trwały od czerwca 2006 r. W tym samym czasie trwały również rozmowy z Komisją Europejską na temat szczegółowych zapisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności. Uzgodnienia te zakończyły się dopiero w marcu br. Opinia publiczna, a także parlamentarzyści byli na bieżąco informowani o toczących się uzgodnieniach i planach. W trakcie procesu legislacji projekt ww. rozporządzenia był konsultowany z organizacjami społecznymi, w tym z:

   1) Ogólnopolskim Porozumieniem Związków Zawodowych;

   2) Sekretariatem Rolnictwa Komisji Krajowej NSZZ ˝Solidarność˝;

   3) Związkiem Zawodowym Rolników ˝Ojczyzna˝;

   4) Niezależnym Samorządnym Związkiem Zawodowym Rolników Indywidualnych ˝Solidarność˝;

   5) Związkiem Zawodowym Rolnictwa ˝Samoobrona˝;

   6) Krajowym Związkiem Rolników, Kółek i Organizacji Rolniczych;

   7) Krajowym Związkiem Plantatorów Buraka Cukrowego;

   8) Federacją Związków Pracodawców - Dzierżawców i Właścicieli Rolnych;

   9) Związkiem Zawodowym Centrum Narodowe Młodych Rolników;

   10) Federacją Związków Producentów Rolnych;

   11) Krajową Radą Izb Rolniczych;

   12) Krajową Izbą Gospodarczą, Komitet Rolnictwa i Obrotu Rolnego;

   13) Krajową Izbą Biopaliw;

   14) Krajowym Zrzeszeniem Producentów Rzepaku;

   15) Instytutem Paliw i Energii Odnawialnej;

   16) Instytutem Biotechnologii Przemysłu Rolno-Spożywczego;

   17) Instytutem Ochrony Roślin;

   18) Instytutem Chemii Przemysłowej;

   19) Instytutem Przemysłu Tłuszczowego;

   20) Polskim Związkiem Zrzeszeń Producentów Chmielu;

   21) Krajowym Związkiem Plantatorów Chmielu;

   22) Wielkopolskim Zrzeszeniem Plantatorów Chmielu

   oraz z Izbami Rolniczymi.

   Dzięki tak intensywnym pracom Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa składanie wniosków m.in. o przyznanie płatności zwierzęcej możliwe było już od kampanii 2007 r.

   Pytanie 6. Kiedy rozważa Pan Minister wprowadzenie korzystnych dla rolników zmian treści rozporządzenia?

   Prace nad kształtem rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności, regulującego szczegółowe zasady przyznawania płatności zwierzęcej, zostały zakończone (Dz. U. 2007 nr 46, poz. 309 oraz nr 69, poz. 462). Przepisy tego rozporządzenia są korzystne dla rolników, do których rozporządzenie jest kierowane, to znaczy do posiadaczy zwierząt. Powtórzę raz jeszcze, że właśnie Ci rolnicy ponosili i ponoszą wyższe koszty prowadzenia działalności rolniczej, dlatego płatność zwierzęca słusznie im się należy.

   Pragnę zaznaczyć, iż płatności bezpośrednie nie są programem wieloletnim. Program krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich, zasady ich przyznawania oraz wysokości stawek tych płatności podlegają corocznym uzgodnieniom z Komisją Europejską. Co roku program jest modyfikowany w zależności od preferowanych przez Państwo Członkowskie kierunków produkcji rolniczej, obowiązującego prawa oraz, co bardzo istotne, możliwości budżetu danego Państwa Członkowskiego. Płatność zwierzęca jest finansowana w całości z budżetu Państwa. W 2007 r. możliwości budżetu pozwalają na stosowanie krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich, w tym również płatności paszowej. Nie ma jednak pewności, że w latach kolejnych możliwości budżetu pozwolą na stosowanie krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich. Oznaczać to może w ogóle niemożność wypłacania rolnikom krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich.

   Pytanie 7. Czy nie uważa Pan Minister, że obowiązujące przepisy są niezgodne z prawem Unii Europejskiej? Wszak Unia Europejska od dawna mówi o ograniczeniu produkcji i przeznacza wielkie pieniądze na zmianę kierunków życia i produkcji mieszkańców wsi. Również polski budżet dopłaca do niezliczonej ilości projektów realizowanych w ramach programów sektorowych mających zmienić sposoby użytkowania ziemi na nieprodukcyjne, a rolników przekwalifikowujących się do pracy w innych branżach. Wprowadzenie obowiązku utrzymywania zwierząt (by otrzymać płatność) zdaje się być sprzeczne z zasadami Wspólnej Polityki Rolnej, jeśli hodowla taka nie może być albo nie musi być powiązana z produkcją.

   Reforma Wspólnej Polityki Rolnej zapoczątkowana w czerwcu 2003 r. ustaliła, że płatności bezpośrednie będą oddzielane od produkcji (ilości wyprodukowanego towaru), a zostaną skierowane na wsparcie dochodów rolniczych. W zakresie dopłat bezpośrednich istotnym elementem reformy WPR było wprowadzenie zasady płatności niepowiązanych z produkcją. W praktyce oznacza to, że rolnik w Unii Europejskiej otrzymuje określoną kwotę płatności w przeliczeniu na gospodarstwo lub na hektar użytków rolnych, niezależnie od tego, co uprawia lub co produkuje. Mało tego, on nie musi w ogóle produkować np. pszenicy czy mleka, żeby otrzymać płatności bezpośrednie. Ważne jest, że nabył tych uprawnień do płatności w okresie poprzednim, tzw. okresie historycznym (zwanym również okresem referencyjnym). Realizowane w Polsce płatności bezpośrednie, w tym koncepcja płatności zwierzęcej, zgodne są z linią reformy WPR.

   Pragnę poinformować, iż podczas przygotowywania programu płatności zwierzęcej została uwzględniona przytoczona powyżej zasada oddzielenia płatności od produkcji i w związku z tym okres referencyjny, uprawniający do skorzystania z tej płatności, musiał być oparty na danych historycznych. Dowodzi tego oddzielenie wsparcia udzielonego rolnikowi od kierunku prowadzonego przez niego produkcji. Ponadto uprzejmie informuję, iż rozporządzenie uzyskało opinię Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej stwierdzającą, iż jest zgodne z prawem Unii Europejskiej.

   Pytanie 8. W wyniku istniejącego systemu dopłat wiele łąk nieużytkowanych przez całe lata zostało przywróconych do kultury rolnej. Ponieważ objęte są często programem NATURA 2000, spełniło to również zadanie ekologiczne. Czy nie uważa Pan Minister, że zaniechanie finansowania upraw łąk może doprowadzić do powtórnego porzucania dużej części tego rodzaju gruntów?

   Odnosząc się do stwierdzenia, iż ˝zaniechanie finansowania upraw łąk może doprowadzić do powtórnego porzucania tych gruntów˝, uprzejmie informuję, iż wcale nie następuje ˝zaniechanie˝ wypłacania dopłat do uprawy łąk. Producentowi rolnemu, który zadeklaruje we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich trawy na gruntach rolnych, trwałe łąki lub trwałe pastwiska (i nie był posiadaczem zwierząt w okresie referencyjnym), zostanie przyznana płatność podstawowa (JPO) w wysokości ok. 79 EURO/ha (oczywiście po spełnieniu wymaganych prawem warunków).

   Na zakończenie pragnę zaznaczyć, iż decyzja o tym, czy korzystać ze wsparcia w postaci dopłat bezpośrednich czy też nie oraz co produkować, jest indywidualną decyzją ekonomiczną każdego z producentów rolnych.

   Sekretarz stanu

   Maciej Jabłoński

   Warszawa, dnia 22 maja 2007 r.