Odpowiedź ministra środowiska

na interpelację nr 7706

w sprawie likwidacji Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w celu poprawy kontroli nad wydatkowaniem publicznych pieniędzy, co zakłada reforma finansów przy jednoczesnym braku programu wspomagania samorządów w realizacji inwestycji z zakresu ochrony środowiska

   Odpowiadając na interpelację posłów: Jolanty Hibner, Stanisława Gawłowskiego, Jacka Krupy i Andrzeja Markowiaka w sprawie zagrożenia dla systemów wspomagania samorządów terytorialnych przy realizacji inwestycji ekologicznych współfinansowanych przez Unię Europejską wynikającego z planowanej likwidacji wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej (interpelacja przekazana pismem z 20 kwietnia br., sygn. SPS-023-7706/07), uprzejmie informuję, co następuje.

   1. Projekt ustawy o finansach publicznych autorstwa Ministra Finansów przekazany został do konsultacji międzyresortowych, które nie zostały jeszcze zakończone. Z projektu wynika, że likwidacji mają ulec gminne, powiatowe i wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej, a Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej ma zostać przekształcony w państwowy fundusz celowy nieposiadający osobowości prawnej. Pełny zakres proponowanych przez Ministra Finansów zmian, a także następstwa organizacyjne i finansowe ewentualnych przekształceń dla systemu finansowania przedsięwzięć ekologicznych, w tym korzystających z funduszy UE, będzie jednak znany dopiero po przedstawieniu projektu ustawy wprowadzającej ustawę o finansach publicznych w życie, która powinna zawierać zmiany m.in. do ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska tworzącej i określającej zasady funkcjonowania ekologicznych funduszy celowych. Projekt takiej ustawy nie został na razie przedstawiony. W sprawie projektów obu ww. ustaw oraz działań związanych ze zmianami w systemie finansów publicznych decyzje będzie podejmować Rada Ministrów, a jej rozstrzygnięcia będą wiążące również dla resortu środowiska. Dotyczy to również ewentualnych rozwiązań zastępujących obecny system funduszy ekologicznych w przypadku podjęcia decyzji o ich likwidacji lub przekształceniach.

   2. Realizując inwestycje wodno-kanalizacyjne oraz z zakresu gospodarki odpadami, samorządy terytorialne oraz przedsiębiorstwa komunalne korzystają ze znaczącego wsparcia NFOŚiGW i funduszy wojewódzkich, które w przypadku inwestycji współfinansowanych z funduszy UE biorą udział w zapewnieniu niezbędnego wkładu krajowego. Zgodnie z założeniami Ministerstwa Finansów w przypadku likwidacji ekologicznych funduszy celowych, ich zadania - na poziomie gmin, powiatów i województw - zostałyby przejęte przez odpowiednie jednostki samorządu terytorialnego i ich budżety. Jednocześnie dochodami tych budżetów stałyby się obecne przychody gminnych, powiatowych i wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej, a ich wydatkowanie podlegałoby takim samym zasadom, jak innych środków stanowiących dochody budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Ich przeznaczanie na przedsięwzięcia ekologiczne byłoby w związku z tym wynikiem budżetowych decyzji władz samorządowych. Jeżeli decyzje te byłyby niekorzystne dla przedsięwzięć ekologicznych, istniałoby zagrożenie oszczędzania bądź realizacji innych zadań kosztem ochrony środowiska. Obecny system finansowania ochrony środowiska zapobiega wystąpieniu takiego niebezpieczeństwa. W przypadku NFOŚiGW, który zostałby przekształcony w państwowy fundusz celowy nieposiadający osobowości prawnej, należy przyjąć, że w odniesieniu do jego przychodów zasada ˝funduszowania˝ nie zostałaby uchylona. Środki trafiające do funduszu mogłyby w dalszym ciągu być wydatkowane tylko na cele wskazane w ustawie tworzącej fundusz i określającej zasady jego działania, które - należy założyć - będą celami analogicznymi do obecnych.

   3. Punktem wyjścia do przekształceń w systemie finansowania przedsięwzięć ekologicznych będą decyzje Rady Ministrów odnośnie do ostatecznych propozycji zmian w sektorze finansów publicznych, które na razie nie zostały podjęte. Tylko przy ich uwzględnieniu mogą zostać przygotowane rozwiązania zastępujące obecny system stosownie do zakresu dokonanych zmian i ich konsekwencji organizacyjnych i finansowych.

   Uprzejmie proszę o przyjęcie powyższych wyjaśnień.

   Z poważaniem

   Minister

   Jan Szyszko

   Warszawa, dnia 15 maja 2007 r.