Odpowiedź ministra gospodarki

na interpelację nr 7651

w sprawie opłaty przesyłowej stałej oraz opłaty abonamentowej naliczanej przez dostawców energii elektrycznej

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację Pana Posła Ryszarda Kaczyńskiego, skierowaną przy piśmie z dnia 20 kwietnia 2007 r., znak: SPS-023-7671/07, w sprawie opłaty przesyłowej stałej oraz abonamentowej naliczanej przez dostawców energii elektrycznej, uprzejmie przedstawiam następujące stanowisko.

   Zgodnie z przepisami ustawy - Prawo energetyczne z dnia 10 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625, z późn. zm.) działalność przedsiębiorstw energetycznych jest regulowana przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki - centralny organ administracji rządowej, powoływany przez Prezesa Rady Ministrów. Stosownie do regulacji art. 23 ww. ustawy Prezes URE, realizując swoje obowiązki, kieruje się zasadą równoważenia interesów przedsiębiorstw energetycznych i odbiorców paliw i energii. Do zakresu działania Prezesa URE należy między innymi analiza i weryfikacja kosztów przyjmowanych przez przedsiębiorstwa energetyczne jako uzasadnione do kalkulacji cen i stawek opłat w zatwierdzanych taryfach. Na podstawie art. 28 ww. ustawy Prezes URE ma prawo wglądu do ksiąg rachunkowych, sprawozdań finansowych i planów rzeczowo-finansowych przedsiębiorstw energetycznych oraz może żądać przedstawienia informacji na temat wykonywanej przez te przedsiębiorstwa działalności gospodarczej.

   Obowiązek sporządzania i przechowywania sprawozdań finansowych dotyczących wykonywanej przez przedsiębiorstwa energetyczne działalności gospodarczej w zakresie dostarczania energii został nałożony na te przedsiębiorstwa ustawowo i wynika z przepisu art. 44 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo energetyczne. Sposób prowadzenia sprawozdań regulują natomiast przepisy o rachunkowości. Prezes URE analizuje i weryfikuje przygotowane przez przedsiębiorstwa energetyczne taryfy energii elektrycznej pod względem rzetelności i zgodności z przepisami ustawy - Prawo energetyczne oraz przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń w obrocie energią elektryczną (Dz. U. z 2004 r. Nr 105, poz. 1114). W przypadku stwierdzenia niezgodności sporządzonej przez przedsiębiorstwo energetyczne taryfy z przepisami ustawy - Prawo energetyczne lub z przepisami ww. rozporządzenia Prezes URE odmawia jej zatwierdzenia.

   Uwzględniony na rachunku za energię elektryczną podział opłat na stałe i zmienne wynika z odmiennego charakteru tych opłat oraz z odmiennego sposobu ich kalkulacji, zależnie od kosztów stałych lub zmiennych ponoszonych przez przedsiębiorstwo energetyczne. Opłaty stałe nie zależą od ilości zużytej energii elektrycznej i kalkulowane są najczęściej w złotych za miesiąc lub w złotych za moc umowną. Opłata stała składa się z abonamentu oraz opłaty stałej przesyłowej. Opłata przesyłowa stała jest opłatą za gotowość dostarczenia energii elektrycznej przez przedsiębiorstwo energetyczne. W skład tej opłaty wchodzi głównie składnik stały stawki sieciowej, który jest związany z kosztami utrzymania sieci elektroenergetycznych, wydatkami na ich modernizację oraz niektórymi wydatkami ponoszonymi na rozbudowę odcinków służących do przyłączenia podmiotów do sieci danego poziomu napięć.

   W stawce stałej sieciowej uwzględnione zostały także koszty ponoszone przez przedsiębiorstwo energetyczne za przesyłanie energii sieciami o innym poziomie napięć lub sieciami innych przedsiębiorstw energetycznych oraz koszty zakupu przez przedsiębiorstwo dystrybucyjne rezerw mocy. Składnik stały stawki sieciowej przy wyliczeniu opłaty mnożymy przez ilość zamówionej przez odbiorcę mocy. Opłaty zmienne zależą od ilości zużytej energii i kalkulowane są w złotych za kWh. W skład tych opłat wchodzi cena dostarczonej energii oraz opłata przesyłowa zmienna, która składa się ze stawki systemowej oraz składnika zmiennego stawki sieciowej. Składnik zmienny stawki sieciowej związany jest z kosztami przesyłania energii pobieranej w miejscu jej dostarczania, więc z kosztami ponoszonymi przez przedsiębiorstwo dystrybucyjne w celu przesłania konkretnej ilości energii elektrycznej danemu odbiorcy. Do składnika zmiennego stawki sieciowej przedsiębiorstwa zaliczają koszty zakupu energii elektrycznej w ilości niezbędnej do pokrycia strat energii elektrycznej, jakie wystąpiły w trakcie przesyłania (utrata energii w trakcie przesyłania jest procesem naturalnym, wynikającym z charakterystyki energii elektrycznej, i można przeciwdziałać temu procesowi jedynie w ograniczonym stopniu), koszty zmienne przesyłania energii sieciami innych napięć oraz innych operatorów, a także stałe koszty przesyłania energii elektrycznej nieuwzględnione w składniku stałym.

   Rachunek za energię elektryczną, który otrzymuje odbiorca końcowy, składa się z szeregu opłat związanych z dostarczeniem energii elektrycznej. Zgodnie z ustawą - Prawo energetyczne zaopatrzenie w energię elektryczną realizowane jest zazwyczaj przez odrębne przedsiębiorstwa prowadzące działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania energii elektrycznej, przesyłania, dystrybucji lub obrotu. Z rozdziału działalności wynika wymóg księgowego rozdzielenia kosztów prowadzenia danego rodzaju działalności.

   Wyszczególnienie na rachunku składników opłat za dostarczaną do odbiorcy energię elektryczną zostało dokonane również w trosce o klienta i jest zgodne z wymaganiami dyrektyw Unii Europejskiej w tym zakresie. Obecna forma rachunku zwiększa świadomość odbiorcy energii, daje mu lepszą możliwość monitorowania prawidłowości naliczonych opłat oraz możliwość analizy efektów podjętych przez niego działań związanych z oszczędzaniem energii elektrycznej. Rozdzielenie kosztów obrotu i dystrybucji związane jest także z planowanym od 1 lipca 2007 r. uwolnieniem rynku energii elektrycznej oraz wydzieleniem z działalności przedsiębiorstw energetycznych niezależnych spółek obrotu i operatorów systemów dystrybucyjnych. Od tego dnia każdy odbiorca będzie mógł kupić energię elektryczną u wybranego przez siebie sprzedawcy, a na przedsiębiorstwie energetycznym, do sieci którego ten odbiorca jest przyłączony, będzie ciążył obowiązek dostarczenia zakupionej energii.

   Odnosząc się do wątpliwości Pana Posła dotyczących zasadności pobierania opłaty abonamentowej przez przedsiębiorstwa energetyczne, uprzejmie informuję, że w projekcie nowego rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń w obrocie energią elektryczną, przygotowywanego obecnie przez Ministerstwo Gospodarki, w taryfach przedsiębiorstw obrotu nie przewiduje się kalkulacji stawki opłaty abonamentowej w związku z tym, że jej podstawą dla przedsiębiorstw obrotu są wyłącznie koszty wystawiania faktur, które uznawane są za koszty własne przedsiębiorstwa i mogą być zawarte w cenie energii. Jedynie przedsiębiorstwa świadczące usługi dystrybucji będą uwzględniały w swojej taryfie koszty wynikające z odczytów układów pomiarowych, archiwizacji, przetwarzania i udostępniania danych pomiarowych.

   Przedstawiając powyższe wyjaśnienia, mam nadzieję, że zostaną one przyjęte jako wyczerpująca odpowiedź na postawione przez Pana Posła Ryszarda Kaczyńskiego pytania.

   Z poważaniem

   Minister Piotr Grzegorz Woźniak

   Warszawa, dnia 8 maja 2007 r.