Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 7583

w sprawie polityki personalnej na zagranicznych placówkach dyplomatycznych

   Wielce Szanowny Panie Marszałku! W nawiązaniu do pisma Marszałka Sejmu z dnia 13 kwietnia br. (nr SPS-023-7583/07) przedstawiam poniżej odpowiedź na interpelację Pana Posła Rafała Muchackiego w sprawie polityki personalnej na zagranicznych placówkach dyplomatycznych:

   1) W ciągu ostatnich dni nominacje z rąk Prezydenta RP Pana Lecha Kaczyńskiego odebrali nowi polscy ambasadorowie w Belgii, Iraku i Kazachstanie. Zaawansowany jest proces wyłaniania kandydatów na placówki w Angoli, Bułgarii, Holandii, Jemenie, na Kubie, w Libanie, Norwegii, Pakistanie i Wenezueli, choć wymaga to jeszcze kilku szczegółowych ustaleń oraz konsultacji. Niektóre pozostające bez ambasadora placówki, kierowane są przez chargé d˝affaires, co wynika z charakteru relacji łączących aktualnie Rzeczpospolitą z danym państwem. Mija czteroletni okres kadencji ambasadorskiej w Rzymie i Madrycie, a Ministerstwo Spraw Zagranicznych rozpoczęło już proces preselekcji kandydatów. Wyrażam najgłębsze przekonanie, że proces wymiany ambasadorów w tych krajach odbędzie się płynnie, bez zbędnej zwłoki. Placówki w Kuwejcie i Wiedniu w chwili obecnej posiadają swoich szefów w randze ambasadora, a wezwanie ich na konsultacje do Polski jest normalną procedurą powszechnie stosowaną w dyplomacji.

   2) Ministerstwo Spraw Zagranicznych prowadzi rekrutację na stanowiska ekonomiczne w wydziałach ekonomicznych ambasad i konsulatów RP od momentu utworzenia dyplomacji ekonomicznej tj. od maja 2006 r. Jako zasadnicze kryterium w stosunku do kandydatów na te stanowiska przyjęto wykształcenie ekonomiczne uzupełnione odpowiednią do zajmowanego stanowiska praktyką zawodową w administracji publicznej lub poza nią.

   Pierwszy etap rekrutacji, poprzez nabór w otwartym konkursie zakończony został we wrześniu 2006 r. Komisja rekrutacyjna powołana zgodnie z Porozumieniem z dnia 7 lutego 2006 r. zawartym pomiędzy ministrem spraw zagranicznych a ministrem gospodarki wyłoniła 42 kandydatury, które podlegały następnie opiniowaniu przez Ministerstwo Gospodarki. Drugi etap rekrutacji prowadzony był w okresie styczeń - marzec 2007 r. i uwzględniał kandydatury osób indywidualnie zgłaszających się do MSZ oraz osoby aplikujące do prowadzonego w MSZ Zasobu Rezerwy Kadrowej (stosowne ogłoszenie ukazało się na stronach internetowych resortu). W wyniku przeprowadzonych rozmów kwalifikacyjnych zaproponowano dalszych 25 kandydatów do objęcia stanowisk ekonomicznych w placówkach zagranicznych.

   Największą napotkaną w procesie rekrutacji i obsadzaniu stanowisk ekonomicznych trudnością była bardzo duża liczba stanowisk do obsadzenia w początkowej fazie działania dyplomacji ekonomicznej (pracownicy przejęci w ramach Porozumienia z Ministerstwa Gospodarki byli w większości pracownikami na przedłużeniach kontraktów lub przejęto vacaty). Łącznie w ciągu około roku, tj. od maja 2006 r. do rotacji 2007 r. obsady wymaga ok. 50% wszystkich etatów ekonomicznych. Ponadto, odnotowano także istotny kłopot w pozyskiwaniu odpowiednich kandydatów. Wysokie wymagania w stosunku do kandydatów do pracy na stanowiskach ekonomicznych w połączeniu ze zdecydowanym niedoborem takich osób w samej centrali MSZ powodują konieczność poszukiwania i konkurowania o pracowników, którzy bez większych problemów znajdują zatrudnienie na wolnym rynku. Wśród kandydatów aplikujących do Zasobu Rezerwy Kadrowej zdecydowanie dominują osoby młode z bardzo małym stażem zawodowym (ogromna większość zgłaszających się to osoby w przedziale 26-29 lat). W przypadku jednoosobowych stanowisk ds. ekonomicznych oraz stanowisk kierowniczych w wydziałach ekonomicznych (stanowiących ok. 80% wszystkich stanowisk) jednym z warunków podjęcia zatrudnienia jest także wysoki poziom samodzielności i odpowiedzialności, a liczba i stopień złożoności zadań dla wydziałów i stanowisk ekonomicznych sprawia, że są one jednymi z najbardziej obciążonych części misji dyplomatycznych.

   Proces rekrutacji ma charakter ciągły i zakłada kontynuację poszukiwania przez MSZ kandydatów w formie otwartego naboru i przyjmowania aplikacji, które byłyby wykorzystywane w miarę potrzeb oraz pozyskiwanie kandydatów do pracy w placówkach z resortów gospodarczych i instytucji administracji gospodarczej.

   Pragnę zwrócić uwagę na fakt, że zgodnie z założeniami rządowego programu Solidarne Państwo, strukturą komplementarną w stosunku do dyplomacji ekonomicznej (ale ściśle z nią współpracującą), powinien być system promocji gospodarczej oparty o rządową agencję posiadającą silną i efektywną reprezentację za granicą, którego zadaniem powinno być wspieranie ekspansji zagranicznej polskich przedsiębiorstw oraz promocja inwestycji. Tę reprezentację w momencie utworzenia dyplomacji ekonomicznej tworzyło 45 Wydziałów Promocji Handlu i Inwestycji (WPHI), nadzorowanych przez ministra gospodarki. Brak instytucji promocyjnej staje się zasadniczym problemem funkcjonowania utworzonego w ub. roku modelu reprezentacji interesów gospodarczych RP za granicą. Jak najszybsza budowa rządowego systemu promocji gospodarczej jest kwestią priorytetową i zdecydowanie jest popierana przez MSZ.

   Kierując się potrzebą zapewnienia chociaż podstawowej aktywności promocyjnej na rynkach, gdzie nie funkcjonują WPHI, Ministerstwo Spraw Zagranicznych realizuje także zadania promocji gospodarczej na mocy Porozumienia z dnia 14 września 2006 r. między ministrem spraw zagranicznych i ministrem gospodarki w sprawie współpracy w realizacji zadań ministra gospodarki w zakresie promocji handlu i inwestycji zagranicznych przez polskie placówki zagraniczne, w których nie funkcjonują Wydziały Promocji Handlu i Inwestycji (WPHI), które umożliwia podejmowanie inicjatyw promocyjnych przez placówki (tam gdzie nie funkcjonują WPHI) oraz pozyskanie środków z Ministerstwa Gospodarki na ich finansowanie. Według informacji Ministerstwa Gospodarki, w ubiegłym roku, w tym trybie 26 placówek zrealizowało szereg projektów promocyjnych na kwotę ponad 628 tysięcy złotych.

   W założeniach porozumienie to miało funkcjonować do momentu utworzenia rządowej agencji promocji gospodarczej. Przedłużający się stan tymczasowości pociąga za sobą nie tylko negatywne konsekwencje dla sektora przedsiębiorstw, ale także dla samej dyplomacji ekonomicznej, która w mniejszym stopniu może angażować się w swoje podstawowe zadania.

   3) W związku ze wzmożoną w ostatnich latach emigracją zarobkową obywateli polskich do niektórych państw Unii Europejskiej, Ministerstwo Spraw Zagranicznych podjęło szereg działań mających na celu zapewnienie właściwej opieki konsularnej naszym rodakom w tych krajach. W tym celu Konsulat Generalny RP w Londynie został wzmocniony w sumie o 4 nowe etaty, które zostały obsadzone w ramach rotacji 2007 r. (kandydaci są w trakcie przygotowań do wyjazdu). Poza programem na początku roku 2006 dodano jeszcze kolejne 2 etaty. Wzmocniona o 3 etaty została obsada Konsulatu Generalnego RP w Edynburgu. Ponadto utworzony został Konsulat Generalny RP w Manchesterze, któremu przyznano w sumie 9 etatów, z możliwością dalszego wzmocnienia o kolejny etat pod warunkiem umieszczenia siedziby urzędu w samodzielnym budynku. Dwa etaty zostały obsadzone w ramach tegorocznej rotacji (kandydaci są w trakcie przygotowań do wyjazdu). Natomiast Ambasada RP w Dublinie otrzymała w sumie 5 etatów. Jeden etat został obsadzony w ramach rotacji 2007 r., 2 zostaną obsadzone dopiero po przeniesieniu wydziału konsularnego do nowego budynku. Poza programem, na początku roku 2006, dodano placówce 3,5 etatu.

   Łączę wyrazy głębokiego szacunku

   Podsekretarz stanu

   Janusz Stańczyk

   Warszawa, dnia 7 maja 2007 r.