Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 7580

w sprawie nabycia świadczeń emerytalnych przez nauczycieli

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na pismo z dnia 13 kwietnia br., znak: SPS-023-7580/07, przy którym przesłana została interpelacja posła Mirosława Krajewskiego w sprawie świadczeń emerytalnych nauczycieli, uprzejmie przedstawiam, co następuje.

   W myśl obowiązujących obecnie przepisów nauczycieli, wychowawców oraz innych pracowników pedagogicznych wykonujących pracę nauczycielską wymienioną w art. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674, z późn. zm.) uważa się za pracowników zatrudnionych w szczególnym charakterze. Oznacza to, że nauczyciel, wychowawca lub inny pracownik pedagogiczny wykonujący pracę nauczycielską nabywa prawo do emerytury po osiągnięciu wieku emerytalnego wynoszącego 55 lat w przypadku kobiety i 60 lat w przypadku mężczyzny, jeżeli posiada wymagany okres zatrudnienia (20 lub 25 lat), w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Prawo do emerytury na tych warunkach przysługuje ubezpieczonemu urodzonemu po dniu 31 grudnia 1948 r., a przed dniem 1 stycznia 1969 r., jeżeli spełni łącznie także inne warunki: nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego albo złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa oraz warunki do uzyskania emerytury spełni do dnia 31 grudnia 2007 r.

   Równocześnie przepisami ustawy - Karta Nauczyciela określono, iż nauczyciele mający trzydziestoletni okres zatrudnienia, w tym 20 lat wykonywania pracy w szczególnym charakterze, zaś nauczyciele szkół, placówek, zakładów specjalnych oraz zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich - dwudziestopięcioletni okres zatrudnienia, w tym 20 lat wykonywania pracy w szczególnym charakterze w szkolnictwie specjalnym, mogą - po rozwiązaniu na swój wniosek stosunku pracy - przejść na emeryturę. Nauczyciele spełniający te warunki mogą przejść na emeryturę również w wypadku rozwiązania stosunku pracy lub wygaśnięcia stosunku pracy w określonych okolicznościach.

   Stosownie do przepisów powołanej ustawy nauczyciele urodzeni po dniu 31 grudnia 1948 r., a przed dniem 1 stycznia 1969 r., zachowują prawo do emerytury na tych zasadach, bez względu na wiek, w ciągu dziewięciu lat od dnia wejścia w życie przepisów ustawy emerytalnej, tj. od dnia 1 stycznia 1999 r., jeżeli nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na dochody budżetu państwa.

   Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej przygotowało projekt ustawy o emeryturach pomostowych. Celem projektowanej ustawy jest wprowadzenie świadczenia rekompensującego likwidację możliwości wcześniejszego przechodzenia na emeryturę przez osoby zatrudnione w warunkach szczególnych lub wykonujących prace o szczególnym charakterze, w tym m.in. nauczycieli. Projektowana ustawa stanowi realizację zapowiedzi zawartej w ustawie o emeryturach i rentach z FUS w momencie wprowadzania reformy systemu ubezpieczeń społecznych w Polsce, że dla ubezpieczonych urodzonych po dniu 31 grudnia 1948 r., zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, zostaną ustanowione emerytury pomostowe.

   Emerytury pomostowe będą przysługiwały ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r., a przed dniem 1 stycznia 1969 r., którzy nie mogli skorzystać z przepisów przejściowych ustawy o emeryturach i rentach z FUS, zatrudnionym przed dniem 1 stycznia 1999 r. przy pracach w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Prawo do emerytury pomostowej będzie przysługiwać ww. ubezpieczonym, którzy przepracują 25 lat (mężczyźni) lub 20 lat (kobiety), w tym 15 lat w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze.

   Emerytura pomostowa, obliczona w momencie przejścia na nią, stanowić będzie nie mniej niż 90% emerytury najniższej określonej w ustawie o emeryturach i rentach z FUS. Emerytura pomostowa będzie obliczana przez podzielenie podstawy obliczenia emerytury z FUS, ustalonej w sposób określony w art. 25 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, przez średnie dalsze oczekiwane trwanie życia dla osoby w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę pomostową danego ubezpieczonego.

   Projekt ustawy o emeryturach pomostowych, w pakiecie trzech ustaw kończących reformę emerytalną, został przesłany w dniu 27 kwietnia br. do uzgodnień międzyresortowych oraz do konsultacji z partnerami społecznymi.

   W mojej ocenie, w sferze emerytalno-rentowej nauczyciele stanowią - obok górników - jedną z najbardziej uprzywilejowanych grup zawodowych. Pogłębianie przywilejów dla jednej tylko grupy zawodowej może spotkać się z uzasadnionym sprzeciwem innych grup, a na powszechne łagodzenie zasad uzyskiwania świadczeń nie stać systemu ubezpieczeń społecznych.

   Z poważaniem

   Podsekretarz stanu

   Romuald Poliński

   Warszawa, dnia 10 maja 2007 r.