Odpowiedź ministra budownictwa

na interpelację nr 7555

w sprawie rozwoju polskiego budownictwa

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację posłów Józefa Stępkowskiego, Edwarda Kiedosa i Marka Wojtery z dnia 6 kwietnia 2007 r., nr SPS-023-7555/07, w sprawie rozwoju polskiego budownictwa, uprzejmie informuję, że podzielam pogląd wyrażony przez Panów Posłów w przedmiotowej interpelacji o potrzebie rozwoju krajowego przemysłu wyrobów budowlanych w kontekście zadań inwestycyjnych stojących przed polskim budownictwem w najbliższych latach.

   Rosnące w ślad za szybkim wzrostem nakładów inwestycyjnych potrzeby materiałowe budownictwa powinny być w maksymalnym stopniu zaspakajane przez przemysł krajowy. Szczególne znaczenie ma to w przypadku realizacji zadań inwestycyjnych związanych z budownictwem mieszkaniowym oraz szeroko rozumianą infrastrukturą techniczną kraju. Zrównoważony, konkurencyjny rynek wyrobów stosowanych przy wykonywaniu robót budowlanych, oparty na krajowej produkcji, jest jednym z ważniejszych czynników mających wpływ na sprawny przebieg procesów inwestycyjnych związanych z realizacją robot budowlanych. Taki rynek chroni również przed nieuzasadnionym wzrostem cen wyrobów związanym z ich niedoborem i koniecznością znacznego importu, czego następstwem jest istotne podniesienie kosztów przedsięwzięć inwestycyjnych, ograniczające przyszłe możliwości realizacyjne. Dotyczy to szczególnie właśnie budownictwa mieszkaniowego, jak i inwestycji publicznych w zakresie infrastruktury technicznej.

   Odnosząc się bezpośrednio do sugestii Panów Posłów o konieczności podjęcia przez rząd działań stymulujących rozwój krajowej produkcji wyrobów budowlanych, zawartej w pierwszym pytaniu, pragnę poinformować, że w tej sprawie wystąpiłem, zgodnie z właściwością, do ministra gospodarki. O stanowisku ministra gospodarki w tej sprawie pozwolę sobie poinformować Pana Marszałka w późniejszym terminie.

   Natomiast w odniesieniu do poruszonej w pytaniu drugim kwestii trudnego dostępu do preferencyjnego kredytu mieszkaniowego oferowanego na warunkach ustawy z dnia 8 września 2006 r. o finansowym wsparciu rodzin w nabywaniu własnego mieszkania (Dz. U. Nr 183, poz. 1354), chciałbym wyjaśnić, że zgodnie z informacjami uzyskanymi od Banku Gospodarstwa Krajowego (finansującego dopłaty do oprocentowania kredytów preferencjach ze środków Funduszu Dopłat) kredyt ten cieszy się dużym zainteresowaniem, mimo iż pomoc państwa w postaci dopłat jest stosowana tylko przez 8 lat spłaty kredytu preferencyjnego.

   Obecnie kredytów preferencyjnych udzielają dwie instytucje, tj. bank PKO BP S.A. - dysponujący siecią ok. 1200 placówek oraz ponad 2300 agencji - oraz SKOK-i. Wydaje się więc, że wobec tak dużej liczby placówek oferujących kredyt preferencyjny jego dostępność nie jest ograniczona, obejmuje bowiem swoim zasięgiem obszar całego kraju. Według informacji Banku Gospodarstwa Krajowego na końcowym etapie znajdują się negocjacje w sprawie zawarcia umów z kilkoma bankami współpracującymi z bankami spółdzielczymi. Są to: Gospodarczy Bank Wielkopolski S.A. wraz z siecią 97 banków spółdzielczych (w przypadku tego banku oczekuje się już na zwrot podpisanej umowy), Bank Polskiej Spółdzielczości S.A. z siecią 351 zrzeszonych banków spółdzielczych oraz Mazowiecki Bank Regionalny S.A. wraz z siecią 80 zrzeszonych banków spółdzielczych. Przystąpienie tych banków do programu z całą pewnością przyczyni się do poszerzenia obszaru oddziaływania, szczególnie na mniejsze miejscowości i ośrodki wiejskie, a przez to zwiększenie możliwości dotarcia do szerszego grona odbiorców. Warto zaznaczyć, że program preferencyjnych kredytów realizowany pod hasłem ˝Rodzina na swoim˝, funkcjonujący dopiero od krótkiego dość okresu - PKO BP rozpoczął akcję kredytową z dniem 24 stycznia br. - przynosi już wymierne efekty. Z danych BGK wynika, że do dnia 23 kwietnia br. zawarte zostały 864 umowy kredytowe o wartości ok. 81 mln zł. Kredyty te przeznaczone są na sfinansowanie inwestycje mieszkaniowych o wartości ok. 122,6 mln zł.

   Uzyskane dotychczas opinie wskazują, że problemem ograniczającym w pewnym stopniu możliwości ubiegania się o kredyt preferencyjny jest konieczność spełnienia ustawowego warunku dotyczącego limitu cenowo-kosztowego inwestycji, aby mogła ona być przedmiotem finansowania tym kredytem; ma to miejsce głównie w przypadku lokalizacji inwestycji na obszarach dużych miast i aglomeracji miejskich. Limit wyznaczający maksymalną cenę zakupu lub koszt budowy opiera się na wskaźniku przeliczeniowym kosztu odtworzenia 1 m2 powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych, który jest ustalany przez poszczególnych wojewodów na podstawie aktualnych danych GUS dotyczących kosztów budowy ponoszonych w budownictwie mieszkaniowym wielorodzinnym z uwzględnieniem własnych analiz i badań rynku regionalnego (na potrzeby ustawy o finansowym wsparciu rodzin... przyjmowana jest średnia arytmetyczna dwóch ostatnio ogłoszonych wartości wskaźnika). Jednak wobec znacznego wzrostu cen nieruchomości odnotowanego w ostatnim roku - szczególnie na dużych rynkach mieszkaniowych - limit opierający się na wskaźnikach odzwierciedlających tylko koszty budowy okazał się zbyt niski. Wynikiem tego zjawiska jest znaczne ograniczenie oferty nieruchomości, które spełniają ustawowe kryterium cenowo-kosztowe i mogą być finansowane kredytem preferencyjnym.

   Odpowiedzią na niekorzystne zjawisko wzrostu cen mieszkań jest inicjatywa legislacyjna Ministerstwa Budownictwa z grudnia 2006 r. dotycząca nowelizacji ustawy o finansowym wsparciu rodzin... w zakresie zwiększenia o 30% wysokości wskaźnika stanowiącego podstawę dla ustawowego limitu cenowo-kosztowego. Odpowiedni zapis został wprowadzony do projektu ustawy o oddawaniu w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowych Skarbu Państwa na cele budownictwa mieszkaniowego oraz o zmianie niektórych innych ustaw (projekt tej ustawy został skierowany do rozpatrzenia przez Komitet Rady Ministrów). Analogiczną propozycję nowelizacji ustawy o finansowym wsparciu rodzin...przedłożyła także grupa posłów. Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o finansowym wsparciu rodzin w nabywaniu własnego mieszkania (druk nr 1508) jest już przedmiotem prac Sejmu RP - po pierwszym czytaniu został skierowany do rozpatrzenia przez podkomisję nadzwyczajną - i jest możliwe, że zostanie uchwalony jeszcze w I połowie 2007 r. Zakres zwiększenia limitu (o 30%) nie odpowiada wprawdzie w pełni dynamice wzrostu cen w dużych miastach, jednakże jego celem nie jest zrównanie ustawowego limitu cenowo-kosztowego z poziomem cen panujących aktualnie na rynku nieruchomości. Zwiększenie to, uwzględniające przede wszystkim główny element kreujący wzrost cen, jaki stanowi marża deweloperów, pozwoli jednak w dużym stopniu zrównoważyć wzrost cen nieruchomości i wpłynie na poszerzenie oferty dostępnych cenowo mieszkań (szczególnie tych zlokalizowanych w dużych miastach), które będą mogły stanowić przedmiot finansowania kredytem preferencyjnym. W ocenie Ministerstwa Budownictwa zmiana przewidziana w nowelizacji pozytywnie wpłynie na upowszechnienie możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych przez finansowanie preferencyjnym kredytem mieszkaniowym objętym dopłatami ze środków budżetu państwa.

   Dodatkowym elementem wpływającym na poszerzenie kręgu odbiorców pomocy oferowanej na warunkach ustawy o finansowym wsparciu rodzin... są, zgodnie z oczekiwaniami Ministerstwa Budownictwa, rozwiązania przewidziane w projekcie ustawy o oddawaniu w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowych Skarbu Państwa... Zgodnie bowiem z przepisami projektu tej ustawy podmioty gospodarujące nieruchomościami gruntowymi Skarbu Państwa będą zobowiązane do oddawania w użytkowanie wieczyste nieruchomości przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową podmiotom, które realizują tego rodzaju działalność: spółdzielniom mieszkaniowym, towarzystwom budownictwa społecznego, deweloperom, a także inwestorom prywatnym czy gminom. Połączenie efektów zwiększenia zasobu tanich gruntów przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe (pozyskanych od agencji zarządzających gruntami Skarbu Państwa takich, jak: ANR, AMW, WAM) z efektami zwiększenia limitu cenowo-kosztowego określonego w ustawie o finansowym wsparciu rodzin... wpłynie na zwiększenie dostępności lokali mieszkalnych i domów jednorodzinnych mieszczących się w ustawowym limicie cenowo-kosztowym, przyczyniając się tym samym do osiągnięcia zakładanej pierwotnie efektywności programu preferencyjnych kredytów mieszkaniowych.

   Niezależnie od działań zmierzających do zwiększenia dostępności preferencyjnego kredytu mieszkaniowego trwają obecnie w Ministerstwie Budownictwa prace nad projektem nowej ustawy Prawo budowlane. Ustawa ta ma na celu uporządkowanie przepisów normujących działalność obejmującą projektowanie, budowę, rozbiórkę i utrzymanie obiektów budowlanych, zasady działania w tych dziedzinach organów administracji publicznej oraz dostosowanie nowych uregulowań w tym zakresie do standardów, zapewniających w szczególności przyjazne warunki do rozwoju budownictwa mieszkaniowego oraz absorpcję środków pozyskiwanych z UE na wsparcie realizacji przedsięwzięć inwestycyjnych w Polsce.

   W projekcie ww. ustawie przewiduje się m.in. uproszczenie procedur administracyjnych poprzedzających rozpoczęcie robót budowlanych oraz rozszerzenie katalogu obiektów budowlanych i robót budowlanych, których wykonywanie nie będzie wymagało uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a tylko zgłoszenia.

   Łączę wyrazy szacunku

   Minister

   Andrzej Aumiller

   Warszawa, dnia 7 maja 2007 r.