Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 7473

w sprawie programu Tani podręcznik

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację posła Tomasza Piotra Nowaka w sprawie programu ˝Tani podręcznik˝ przesłane 4 kwietnia 2007 r. (SPS-023-7473/07) proszę Pana Marszałka o przyjęcie następujących informacji.

   Obecnie w Polsce działa ponad 2 tys. księgarń. Według opinii księgarzy przedstawianej także podczas konsultacji z Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego wyprowadzenie z księgarń sprzedaży podręczników postawiłoby księgarnie w bardzo trudnej sytuacji finansowej. Sprzedaż podręczników stanowi obecnie od 30 do 50% przychodów, stąd brak ich pośrednictwa w sprzedaży tych tytułów mógłby doprowadzić nawet do zaniku części księgarń, zwłaszcza tych działających w małych miejscowościach.

   Kwestia obniżenia cen książek była już od kilku lat przedmiotem publicznej dyskusji. Projekt ustawowej regulacji cen książek przygotowany w 2004 r. przez Instytut Książki, mający na celu m.in. ochronę tradycyjnych księgarń przed konkurencją nowych kanałów dystrybucji książek, m.in. hipermarketów i wielkopowierzchniowych sieci księgarskich, wzbudził wiele kontrowersji. Uczestnicy rynku książki podzielili się na zwolenników i przeciwników ingerencji państwa w wolny dziś rynek książki. Krytyczne stanowisko wobec projektu zajęła wówczas Rada Polskiej Izby Książki.

   Zasygnalizowane przez pana posła problemy związane z wprowadzeniem programu ˝Tani podręcznik˝ wzbudziły niepokoje w środowisku wydawców i księgarzy. Podnoszone przez te środowiska zarzuty były przedmiotem licznych konsultacji i ustaleń międzyresortowych.

   Rządowy program nowelizacji ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2007 r. Nr 80, poz. 542) zawierał elementy programu Ministerstwa Edukacji Narodowej nazwanego ˝Tani podręcznik˝. Program zakładał ograniczenie liczby podręczników do jednego przedmiotu, wydłużenie do czterech lat okresu używania podręczników oraz zobowiązanie dyrektorów szkół do podejmowania działań ułatwiających uczniom zakup podręczników. Najczęściej podnoszone w debacie wokół tego programu zarzuty dotyczyły ograniczenia liczby wydawców; monopolizacji rynku oraz możliwości obniżenia poziomu kształcenia jako skutku braku szerokiej oferty wydawniczej.

   W toku prac legislacyjnych parlament uwzględnił te zastrzeżenia, w wyniku czego w ustawie o systemie oświaty znalazły się przepisy ograniczające liczbę podręczników do trzech, a także skrócenie o rok okresu obowiązywania podręczników w stosunku do pierwotnego projektu. Ustawa o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2007 r. nr 80, poz. 542) z dnia 11 kwietnia 2007 r. określa okres obowiązywania jednego zestawu podręczników na 3 lata. Jednocześnie dyrektorzy szkół są zobowiązani tylko do stworzenia warunków dla sprzedaży używanych podręczników (art. 22b ustawy brzmi: ˝Dyrektor szkoły podejmuje działania organizacyjne umożliwiające obrót używanymi podręcznikami na terenie szkoły˝.)

   Zmiany wprowadzone do ustawy o systemie oświaty mają przede wszystkim umożliwić niezamożnym rodzinom zakup używanych podręczników, które dzięki wprowadzeniu trzyletniego okresu używania tego samego podręcznika będą mogły być kilkakrotnie sprzedawane na organizowanych przez dyrektorów szkół kiermaszach. Sytuacja taka ma miejsce obecnie, a zmiana wprowadzona przez nowelizację zapewni instytucjonalne wsparcie tych działań.

   Jednocześnie pragnę zwrócić uwagę pana posła na fakt, iż program ˝Tani podręcznik˝ jest projektem Ministerstwa Edukacji Narodowej i ten resort jest właściwym adresatem większości pytań zawartych w treści interpelacji.

   Mam nadzieję, że pan poseł uzna powyższe wyjaśnienia za wystarczające.

   Pozostaję z szacunkiem

   Podsekretarz stanu

   Tomasz Merta

   Warszawa, dnia 16 maja 2007 r.