Odpowiedź sekretarza stanu w Ministerstwie Skarbu Państwa - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 7457

w sprawie możliwości przekazywania do zagospodarowania gminnym jednostkom samorządu terytorialnego nieruchomości oraz innych składników majątkowych znajdujących się we władaniu samorządu wojewódzkiego

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na skierowaną w dniu 4 kwietnia 2007 r. na ręce Pana Marszałka interpelację pana Jana Bednarka - posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, w sprawie możliwości przekazywania do zagospodarowania gminnym jednostkom samorządu terytorialnego nieruchomości oraz innych składników majątkowych znajdujących się we władaniu samorządu wojewódzkiego, w której sformułowano pytania:

   1. Jakie przepisy jakich aktów prawnych regulowały i obecnie regulują kwestie związane z przejęciem przez samorządy wojewódzkie, po wejściu w życie reformy administracyjnej kraju, nieruchomości i innych składników majątkowych znajdujących się na terenach gminnych jednostek samorządu terytorialnego?

   2. Na jakich zasadach i w myśl jakich procedur odbywa się obecnie zbywanie takich nieruchomości i innych składników majątkowych przedsiębiorcom, osobom fizycznym, osobom prawnym oraz innym podmiotom?

   3. Czy istnieją zasady zbywania takich aktywów bezpośrednio gminom, na terenie których takie aktywa się znajdują? Jeżeli tak, to na czym takie preferencyjne zasady polegają?

   4. Czy istnieją preferencyjne zasady zbywania takich aktywów innym podmiotom (osobom fizycznym, osobom prawnym, jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej), które mają swoją siedzibę bądź miejsce zamieszkania na terenie gmin, na których takie aktywa się znajdują? Jeżeli tak, to na czym takie preferencyjne zasady polegają?

   5. Jeżeli takie preferencyjne zasady zbywania nie istnieją, to czy nie wydaje się konieczne zainicjowanie zmian legislacyjnych w tym przedmiocie? Czy prowadzone są jakiekolwiek działania zmierzające do zainicjowania zmian legislacyjnych w tym przedmiocie?

   pozwalam sobie przedstawić następujące wyjaśnienia:

   ad 1

   Zgodnie z art. 48 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1590) nabycie mienia województwa następuje na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym i innych ustawach, a także w drodze przekazania mienia Skarbu Państwa oraz mienia Skarbu Państwa będącego we władaniu państwowych osób prawnych na zasadach określonych w niniejszej ustawie.

   Podstawowymi aktami prawnymi, które regulowały i regulują nabycie mienia przez województwo, są:

   - art.47, 60, 69 i 74 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872, ze zm.)

   - art.49 i 50 ustawy o samorządzie województwa,

   - art. 42 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej (Dz.U. Nr 175, poz. 1462, Nr 189, poz. 1604 i Nr 267, poz. 2257),

   - art.145-147 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa (Dz.U. Nr 106, poz. 668, ze zm.),

   - przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603, ze zm.).

   ad 2

   Zbywanie nieruchomości stanowiących własność województwa odbywa się na zasadach określonych przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z art. 28 ust. 1 tej ustawy sprzedaż nieruchomości albo oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej następuje w drodze przetargu lub w drodze bezprzetargowej, stosownie do przepisów rozdziału 4 działu II tej ustawy. Co do zasady nieruchomości są sprzedawane lub oddawane w użytkowanie wieczyste w drodze przetargu (art. 37 u.g.n.). Zbycie akcji i udziałów należących do województwa następuje na podstawie przepisów działu IV ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej - Dz.U. z 1997 r. Nr 9, poz. 43, ze zm.). Mienie ruchome natomiast zbywane jest na zasadach określonych w kodeksie cywilnym, z uwzględnieniem wynikających z ustawy o finansach publicznych zasad celowości, rzetelności i gospodarności.

   ad 3

   Zbycie przez województwo nieruchomości na rzecz gminy może nastąpić na zasadach preferencyjnych. Preferencje te polegają na:

   -możliwości zbycia na rzecz gminy w drodze bezprzetargowej (art. 37 ust. 2 pkt 2 u.g.n.),

   - możliwości sprzedaży za cenę niższą niż wartość rynkowa nieruchomości albo oddawania w użytkowanie wieczyste bez pobierania pierwszej opłaty za zgodą rady gminy (art. 14 u.g.n.) bądź z bonifikatą za zgodą rady gminy (68 ust. 1 pkt 5 u.g.n.),

   - możliwości dokonania na rzecz gminy darowizny na zasadach określonych w art.13 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

   O zbyciu mienia ruchomego (za wyjątkiem akcji i udziałów) na zasadach preferencyjnych decyduje gmina, z uwzględnieniem wynikających z ustawy o finansach publicznych zasad celowości, rzetelności i gospodarności.

   Ad 4

   Preferencje dla osób fizycznych, prawnych i jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej (podmiotów prawa prywatnego) przy nabywaniu mienia województw występują, jednakże mają one charakter wyjątkowy. Mogą one przybrać formę:

   - darowizny (art. 13 u.g.n.),

   - sprzedaży bezprzetargowej (art. 37 u.g.n.),

   - sprzedaży z bonifikatą (art. 68 u.g.n.).

   Ich uzyskanie jest uzależnione od spełnienia ściśle określonych warunków zarówno podmiotowych, jak i przedmiotowych. Preferencje są przewidziane m.in. dla byłych właścicieli nieruchomości, najemców lokali mieszkalnych, podmiotów prowadzących działalność charytatywną, opiekuńczą, kulturalną, leczniczą, oświatową, naukową, badawczo-rozwojową, wychowawczą, sportową lub turystyczną, na cele niezwiązane z działalnością zarobkową, a także organizacjom pożytku publicznego na cel prowadzonej działalności pożytku publicznego. Na preferencje mogą liczyć także partnerzy prywatni i spółki, o których mowa w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym.

   ad 5

   W aktualnej sytuacji zmiany przepisów w zakresie przekazywania przez województwa na rzecz gmin nieruchomości i innych składników majątkowych nie wydają się konieczne i uzasadnione, w szczególności nałożenie na województwa obowiązku przekazania określonego mienia na rzecz gmin oznaczałoby wywłaszczenie województw i mogłoby spotkać się z zarzutem naruszania konstytucyjnie chronionej samodzielności jednostek samorządu terytorialnego. Natomiast wsparcie Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego na rzecz przedsiębiorców jest w znaczący sposób ograniczone przez wiążące Polskę umowy międzynarodowe związane z przystąpieniem do Unii Europejskiej (pomoc publiczna).

   Jednocześnie pragnę zauważyć, iż sprawy administracji, reform i organizacji struktur administracji publicznej nie należą do kompetencji ministra skarbu państwa, lecz zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (tj. Dz.U. z 2003 r. Nr 159, poz. 1548, ze zm.) w związku z § 1 rozporządzenia prezesa Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania ministra spraw wewnętrznych i administracji (Dz.U. Nr 131, poz. 919, ze zm.) należą do właściwości ministra spraw wewnętrznych i administracji, który będzie mógł udzielić bardziej szczegółowych informacji na przedstawione zagadnienia, jak również w przedmiocie nowelizacji ustaw reformujących administrację publiczną.

   Z poważaniem

   Sekretarz stanu

   Paweł Szałamacha

   Warszawa, dnia 20 kwietnia 2007 r.