Odpowiedź ministra budownictwa

na interpelację nr 7452

w sprawie zniesienia obligatoryjności posiadania licencji oraz uprawnień zawodowych rzeczoznawcy majątkowego, pośrednika w obrocie nieruchomościami i zarządcy nieruchomości

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację Pana Posła Ryszarda Knosali, przekazaną pismem Pana Marszałka z dnia 4 kwietnia 2007 r., znak SPS-023-7452/07, w sprawie zniesienia obligatoryjności posiadania licencji oraz uprawnień zawodowych rzeczoznawcy majątkowego, pośrednika w obrocie nieruchomościami i zarządcy nieruchomości, uprzejmie udzielam wyjaśnień w zakresie poruszonych zagadnień.

   Przedstawiona w interpelacji kwestia dotyczy rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 1468), który został skierowany do Sejmu RP oraz w odniesieniu do którego aktualnie toczą się dalsze prace legislacyjne w Podkomisji Nadzwyczajnej. Na wstępie pragnę przypomnieć, iż projekt ten był przedmiotem obrad Rady Ministrów w dniu 19 grudnia 2006 r. Jedno z rozstrzygnięć, które zapadło na tym posiedzeniu, dotyczyło uchylenia w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603, z późn. zm.) przepisu art. 198. Z aktualnie obowiązującego przepisu wynika, że osoby wykonujące działalność zawodową w zakresie rzeczoznawstwa majątkowego, pośrednictwa w obrocie nieruchomościami lub zarządzania nieruchomościami, bez uprawnień lub licencji zawodowych, albo przedsiębiorcy, którzy powierzają wykonanie ww. czynności tym osobom, podlegają karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny. Uchylenie ww. przepisu spowoduje, że nie będzie można wyciągnąć żadnych sankcji wobec osób, które wykonują ww. czynności bez wymaganych ustawowo uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości w odniesieniu do rzeczoznawców majątkowych, licencji zawodowych w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami lub w zakresie zarządzania nieruchomościami.

   Jednocześnie informuję Pana Marszałka, iż w projekcie nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami nie przewidziano skreślenia obowiązku posiadania uprawnień i licencji zawodowych. Proponuje się jedynie doprecyzowanie niektórych kwestii z tym związanych. Nadal uprawnienia i licencje zawodowe nadawane będą przez ministra właściwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej, po ukończeniu studiów, studiów podyplomowych w odpowiednich zakresach (lub kursów kwalifikacyjnych w przypadku osób ubiegających się o nadanie licencji pośrednika w obrocie nieruchomościami lub licencji zarządcy nieruchomości), odbyciu praktyki zawodowej oraz przejściu postępowania kwalifikacyjnego z wynikiem pozytywnym. Ponadto w projekcie nowelizacji przewidziano również doprecyzowanie niektórych przepisów regulujących kwestie odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawców majątkowych, pośredników w obrocie nieruchomościami oraz zarządców nieruchomości.

   Ustosunkowując się do pytania Pana Posła Ryszarda Knosali, dotyczącego sposobu i instrumentów prawnych zabezpieczających interesy urzędów, banków, sądów, a także konsumentów, przedsiębiorców, inwestorów krajowych i zagranicznych w przypadku dopuszczenia do obrotu gospodarczego osób nieposiadających przygotowania zawodowego i wykonujących bez licencji lub uprawnień zawody: rzeczoznawcy majątkowego, pośrednika w obrocie nieruchomościami, zarządzania nieruchomościami oraz usługi doradztwa na rynku nieruchomości, uprzejmie informuję Pana Marszałka, iż w przypadku uchylenia przepisu art. 198 ustawy o gospodarce nieruchomościami ww. podmioty będą miały wybór, czy korzystać z usług osób, którym nadano uprawnienia lub licencje zawodowe, czy czynności z tego zakresu powierzyć osobom nieposiadającym odpowiedniej wiedzy, kwalifikacji i umiejętności. Należy jednocześnie zaznaczyć, że w odniesieniu do osób posiadających uprawnienia lub licencje zawodowe istnieje ustawowy obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, który chroni klienta przed niewłaściwie wykonanymi czynnościami rzeczoznawstwa majątkowego, pośrednictwa w obrocie nieruchomościami oraz zarządzania nieruchomościami.

   Odnosząc się natomiast do drugiego z pytań Pana Posła Ryszarda Knosali, dotyczącego spełniania przez Polskę wymogów uznawania profesjonalnych kwalifikacji dla zawodów rynku nieruchomości w krajach członkowskich Unii Europejskiej po ewentualnym zniesieniu obligatoryjności posiadania licencji i uprawnień zawodów nieruchomościowych, pragnę poinformować Pana Marszałka, iż przepisy prawa wspólnotowego nie narzucają wprost obowiązku licencjonowania wykonywania zawodów związanych z rynkiem nieruchomości. Sposób ustawowego regulowania obowiązku licencjonowania jest bowiem pozostawiony do uznania państw należących do Unii Europejskiej. Obecnie zawód rzeczoznawcy majątkowego, pośrednika w obrocie nieruchomościami lub zarządcy nieruchomości jest traktowany jako tzw. zawód regulowany, poddany przepisom dyrektyw Rady nr 89/48/EWG oraz nr 92/51/EWG. Wdrożenie ww. dyrektyw w Polsce nastąpiło w wyniku uchwalenia ustawy z dnia 26 kwietnia 2001 r. o zasadach uznawania nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej kwalifikacji do wykonywania zawodów regulowanych (Dz. U. Nr 87, poz. 954, z późn. zm.). Oznacza to, że w razie ewentualnego zniesienia obowiązku posiadania uprawnień lub licencji zawodowych praktycznie każdy będzie mógł świadczyć usługi w zakresie szacowania nieruchomości, pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, zarządzania nieruchomościami lub też usługi doradztwa rynku nieruchomości.

   Pragnę jednocześnie jeszcze raz wyraźnie zaznaczyć, iż w projekcie ustawy o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw Rząd RP nie proponował zniesienia obowiązku posiadania uprawnień lub licencji zawodowych. Zniesienie tego obowiązku skutkowałoby bowiem uchyleniem działu V ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych przepisów przejściowych zawartych w ww. ustawie. Proponowanie takich regulacji nie było i nie jest intencją Rządu RP.

   Przedstawiając Panu Marszałkowi powyższe wyjaśnienia, wyrażam jednocześnie nadzieję, że wątpliwości zasyganalizowane w interpelacji przez Pana Posła Ryszarda Knosalę zostaną szczegółowo przeanalizowane podczas prac nad projektem nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami w komisjach sejmowych i senackich.

   Łączę wyrazy szacunku

   Minister

   Andrzej Aumiller

   Warszawa, dnia 26 kwietnia 2007 r.