Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Skarbu Państwa - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 7379

w sprawie rządowego projektu ustawy reprywatyzacyjnej

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację poselską Pani Haliny Murias, Posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, (znak: SPS-023-7379/07) w sprawie rządowego projektu ustawy reprywatyzacyjnej stwierdzam, co następuje:

   Rząd Rzeczypospolitej Polskiej bardzo poważnie podchodzi do kwestii rekompensaty za krzywdy i straty, w tym również majątkowe, które były efektem działań reżimu komunistycznego. Sprawa zadośćuczynienia ofiarom i przywrócenia sprawiedliwości jest kwestią moralnej odpowiedzialności wobec obywateli.

   W tym celu Rząd przygotował projekt ustawy o rekompensatach za przejęte przez państwo nieruchomości oraz niektóre inne składniki mienia, nad którym prowadzone są aktualnie prace w polskim parlamencie (projekt znajduje się po I czytaniu w Sejmie i został skierowany do prac w Komisji Nadzwyczajnej, nr druku: 133).

   Celem przygotowanego w Ministerstwie Skarbu Państwa projektu jest doprowadzenie do naprawienia negatywnych skutków prawnych polityki władz komunistycznych, polegającej na przejmowaniu mienia obywateli Rzeczypospolitej Polskiej bez odszkodowania, a nierzadko wręcz z naruszeniem stanowionego lub wyraźnie uznanego przez te władze prawa, na podstawie różnych dekretów i ustaw nacjonalizacyjnych wydanych w latach 1944-1962.

   Biorąc pod uwagę znaczny upływ czasu oraz częstą nieodwracalność skutków prawnych przeprowadzonej nacjonalizacji, projekt ustawy o rekompensatach za przejęte przez państwo nieruchomości oraz niektóre inne składniki mienia nie przewiduje restytucji naturalnej znacjonalizowanego mienia, która naruszałaby prawa nabyte osób trzecich.

   W odniesieniu do drugiego pytania Pani Poseł należy stwierdzić, że dokonana w latach 90. komunalizacja skutkowała nieodpłatnym przejęciem mienia państwowego przez gminy na szczególnych warunkach przewidzianych w art. 5 w zw. z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191, ze zm.). Zgodnie z powołanymi przepisami mienie państwowe znajdujące się na obszarze gminy i potrzebne do realizacji jej zadań stało się z mocy prawa mieniem komunalnym, jednakże przedmiotowe przejęcie nie narusza praw osób trzecich do tego mienia. Z powyższego wynika, że gminy przejęły nie tylko prawa, ale i roszczenia obciążające składniki przejętego mienia.

   Celem prac nad ustawą reprywatyzacyjną jest właśnie takie uregulowanie skutków nacjonalizacji, aby osoby, które otrzymają rekompensatę w wysokości określonej ustawą, nie podnosiły nadal swoich roszczeń do majątku Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego.

   Na Skarbie Państwa ciąży szereg zobowiązań wynikających z oczekiwań społecznych. Powstaje zatem dylemat takiego podziału posiadanych zasobów, aby rozwiązać wspomniany problem w sposób optymalny i z pożytkiem dla Rzeczypospolitej Polskiej oraz jej wszystkich obywateli.

   Dlatego też należy mieć na względzie, iż ewentualne postulowane przez Panią Poseł dodatkowe, a nieuzasadnione prawnie, wsparcie dla gmin, do których skierowano roszczenia reprywatyzacyjne wiązałoby się z dodatkowym obciążeniem każdego podatnika.

   Problemem, nad którym koncentrują się obecnie prace Ministerstwa Skarbu Państwa, jest uregulowanie przyczyny problemów poruszanych w interpelacji Pani Poseł, tj. istniejących roszczeń reprywatyzacyjnych w formie proponowanej przez Rząd ustawy.

   Z wyrazami szacunku

   Podsekretarz stanu

   Paweł Piotrowski

   Warszawa, dnia 17 kwietnia 2007 r.