Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Zdrowia - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 7217

w sprawie leczenia chorych na przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację Pani Poseł Teresy Piotrowskiej i Pana Posła Macieja Świątkowskiego z dnia 9 marca 2007 r. w sprawie leczenia wirusowego zapalenia wątroby oraz przeszczepiania narządów, przekazanej przy piśmie: znak SPS-023-7217/07, z dnia 22 marca 2007 r., uprzejmie informuję, że leczenie wirusowego zapalenia wątroby wszystkich typów, zgodnie z obowiązującym w Polsce prawem, leży w gestii Narodowego Funduszu Zdrowia. NFZ prowadzi obecnie cztery programy leczenia WZW:

   - leczenie przewlekłego WZW typu B - lamiwudyną,

   - leczenie WZW typu B lub C - interferonem pegylowanym,

   - leczenie WZW typu B lub C - interferonem naturalnym,

   - leczenie WZW typu B lub C - interferonem rekombinowanym.

   Do każdego z tych programów ustalone są kryteria włączenia i znaczna część chorych jest w ich ramach leczona. Chorzy nieobjęci programem są wpisani na listę oczekujących, co jest również zgodne z prawem - art. 20-23 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U.04.210.2135, z późn. zm.).

   Kolejnym elementem zapobiegania WZW typu B są szczepienia. Szczepienia te nie są umieszczone w kalendarzu szczepień, więc nie są finansowane ze środków publicznych. Natomiast jest dość częstą praktyką, że szczepienia osób o zwiększonym ryzyku infekcji finansują ich pracodawcy.

   Badania przesiewowe w kierunku wykrycia nosicielstwa wirusa B lub C prowadzone są w ograniczonym zakresie, tzn. nie obejmują one całej populacji, lecz jedynie najbardziej narażone na infekcję grupy ludności - szacuje się, że przebadanie populacji potencjalnie narażonej na zakażenie tylko wirusem C (około 20 mln ludzi) pochłonęłoby około 16% wszystkich nakładów na ochronę zdrowia.

   Polska Grupa Ekspertów HCV złożyła w Ministerstwie Zdrowia projekt programu zwalczania HCV, lecz nie jest on przewidziany do realizacji w 2007 r. Natomiast Główny Inspektor Sanitarny prowadzi edukacyjny program zdrowotny ˝HBV można zwalczyć˝, przeznaczony dla personelu medycznego.

   Jakkolwiek nosicielstwo wirusa WZW jest poważnym problemem, to jednak w przypadku HBV samowyleczenie występuje w 90-95%, w HCV procent ten jest niższy i powikłań jest więcej - zwłóknienie wątroby występuje w około 20% przypadków po 10-30 latach trwania choroby. Niektórzy chorzy w stanie zaawansowanej niewydolności wymagają przeszczepienia wątroby.

   Odległych skutków ujawnionych ostatnio negatywnych zjawisk w polskiej transplantologii nie da się jeszcze z całą pewnością przewidzieć. Na pewno wzrasta liczba osób zgłaszających się do rejestru sprzeciwów, natomiast czy nastąpi w ślad za tym spadek ilości przeszczepień narządów i jaką będzie wykazywać tendencję, będzie wiadomo dopiero po upływie kilku miesięcy. Chciałbym podkreślić, że negatywna reakcja społeczeństwa wystąpiła z powodu nieetycznego zachowania się lekarzy, natomiast ujawnienie tego zjawiska będzie pomocne w oczyszczeniu złej atmosfery wokół transplantologii.

   Odpowiadając na pytania szczegółowe, informuję, że świadczeniodawcy co miesiąc zgłaszają każdy przeprowadzony zabieg przeszczepienia narządu lub szpiku do Ministerstwa Zdrowia oraz ocenę jego wyniku do prowadzonego przez Poltransplant Krajowego Rejestru Przeszczepień i Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie Zdrowia, które dwa razy w roku przygotowuje zbiorczy raport na temat jakości świadczeń wysokospecjalistycznych. Również Krajowa Rada Transplantacyjna co sześć miesięcy przygotowuje raport na temat przeszczepiania narządów i szpiku. Raporty te są jawne, jednakże nie są publikowane. Obecnie brak jest zweryfikowanych danych statystycznych pozwalających z dużym prawdopodobieństwem określić skuteczność tej metody leczenia w odległym czasie. W lipcu bieżącego roku zostanie wdrożony przez Poltransplant program monitorujący odległe wyniki przeszczepów oraz monitorujący żywych dawców narządów i szpiku.

   Nie ma bezpośredniego związku pomiędzy prognozowanym spadkiem ilości przeszczepów i leczeniem chorych na HBV. Minister Zdrowia nie wpływa bezpośrednio na politykę finansową Narodowego Funduszu Zdrowia. NFZ, wdrażając cztery wymienione na wstępie programy leczenia WZW, już częściowo zrealizował wytyczne Grupy Ekspertów HBV i Polskiej Grupy Ekspertów HCV oraz zapewne nadal współpracuje z tymi środowiskami. Niemniej jednak NFZ realizuje bardzo wiele zadań, na które ma zaplanowany budżet i nie może tego planu dowolnie zmieniać, nie upewniając się wcześniej, czy taka zmiana nie spowodowałaby negatywnych skutków dla zdrowia społeczeństwa w innych dziedzinach.

   Z wyrazami szacunku

   Podsekretarz stanu

   Jarosław Pinkas

   Warszawa, dnia 12 kwietnia 2007 r.