Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 5703

w sprawie odbywania aplikacji sądowej pozaetatowej

   W odpowiedzi na interpelację złożoną przez Panią Poseł Elżbietę Łukacijewską w sprawie aplikacji sądowej i prokuratorskiej uprzejmie przedstawiam, co następuje:

   Aplikacja sądowa prowadzona jest na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070, ze zm.), natomiast aplikacja prokuratorska odbywa się w oparciu o przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (t.j. Dz. U. z 2002 r., Nr 21, poz. 206, ze zm.). Przebieg obu tych aplikacji reguluje ponadto rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 września 2002 r. w sprawie aplikacji sądowej i prokuratorskiej (Dz. U. Nr 154, poz. 1283, ze zm.). Przepisy wyżej wymienionych aktów prawnych przewidują prowadzenie aplikacji w systemie etatowym i pozaetatowym.

   Przed rokiem 2006 limity przyjęć na aplikację sądową były bardzo wysokie, gdyż praktycznie niedostępne były aplikacje korporacyjne. Przykładowo w 2004 r. na aplikację sądową przyjęto 1638 osób, w roku 2005 - 1115. Podobna sytuacja dotyczyła aplikacji prokuratorskiej. W 2004 r. rozpoczęło jej odbywanie 943 aplikantów, w 2005 r. - 480 aplikantów.

   Ustalane przez Ministra Sprawiedliwości limity przyjęć dotyczyły zarówno aplikacji etatowej, jak i pozaetatowej, natomiast decyzja co do rozdzielenia tego limitu na aplikację etatową lub pozaetatową pozostawała w dyspozycji prezesa właściwego sądu apelacyjnego i uzależniona była od ilości posiadanych etatów aplikanckich. Z cytowanych wyżej przepisów wynika bowiem, iż aplikantów (zarówno etatowych, jak i pozaetatowych) mianuje prezes sądu apelacyjnego.

   Od kilku lat liczba etatów aplikanckich w kraju jest stała i wynosi 828 etatów dla aplikantów sądowych i 181 etatów dla aplikantów prokuratorskich. Ilość etatów aplikanckich w poszczególnych apelacjach jest niezmienna od czasu ich ustalenia w skali kraju, zaś rozdzielenie ich na okręgi pozostaje w kompetencji właściwych prezesów sądów apelacyjnych oraz prokuratorów apelacyjnych.

   W 2006 r. nabór na aplikację sądową został ograniczony do 269 miejsc, w wyniku czego na I roku aplikacji etaty uzyskało 183 aplikantów, co stanowi 68% aplikantów I roku. Na pozostałych latach aplikację sądową odbywa łącznie 2619 aplikantów, w tym 645 aplikantów etatowych.

   Wysokie limity przyjęć w latach ubiegłych przesądzały o prowadzeniu aplikacji rozpoczętej w 2004 i 2005 roku przede wszystkim w systemie pozaetatowym.

   Nabór na aplikację prokuratorską w bieżącym roku wyniósł 79 aplikantów, którzy odbywają aplikację w systemie pozaetatowym. Na II i III roku aplikację prokuratorską odbywa łącznie 1170 aplikantów, w tym 173 w systemie etatowym.

   Powołana przez Panią Poseł sytuacja w okręgu Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie jest wyjątkowa na tle sytuacji w pozostałych okręgach apelacyjnych, gdyż apelacja rzeszowska jest najmniejszą apelacją, przy czym ruch kadrowy jest tam znikomy. Przykładowo po egzaminie sędziowskim w roku 2005 tylko 2 osoby uzyskały mianowanie na stanowisko asesora, a po egzaminie sędziowskim w 2006 roku nikogo nie mianowano na to stanowisko.

   Prezes Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie dysponuje łącznie 44 etatami aplikanckimi i w jego kompetencji pozostaje rozdział tych etatów na podległe sądy okręgowe, w tym również w Krośnie i w Przemyślu.

   Odnosząc się do podniesionej sprawy zniesienia aplikacji pozaetatowej, uprzejmie informuję, iż trwają prace legislacyjne w Sejmie nad projektem nowelizacji ustawy z dnia 1 lipca 2005 r. o Krajowym Centrum Szkolenia Kadr Sądów Powszechnych i Prokuratury (Dz. U. Nr 169, poz. 1410), który zakłada objęcie przez Krajowe Centrum zadań związanych z aplikacją sądową i prokuratorską. W projekcie tym przewiduje się jednolitą i scentralizowaną aplikację sądowo-prokuratorską ze stypendialnym systemem wynagradzania, obejmującym wszystkich aplikantów.

   Wraz ze zmianą powyższej ustawy nastąpi jednocześnie zmiana ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz ustawy o prokuraturze, w zakresie systemu aplikacji.

   Podsekretarz stanu

   Krzysztof Józefowicz

   Warszawa, dnia 29 grudnia 2006 r.