Odpowiedź ministra pracy i polityki społecznej na ponowną interpelację poseł Bożenny Bukiewicz

na interpelację nr 5189

w sprawie wysokości pomocy pieniężnej udzielanej rodzinom zastępczym na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na wystąpienie Pana Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 15 stycznia 2007 roku, znak: SPS-023-5189p/07 dotyczące interpelacji Pani Poseł Bożenny Bukiewicz z dnia 2 stycznia 2007 roku w sprawie wysokości pomocy pieniężnej udzielanej rodzinom zastępczym na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka, uprzejmie informuję:

   Odnosząc się do kwestii podwyższenia pomocy finansowej udzielanej rodzinom zastępczym, o której Pani Poseł wspomina, informuję, że propozycje tych zmian znalazły się w poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej (nr druku sejmowego 1118). Projekt ten zakłada wprowadzenie zmian w zapisie art. 78 ust. 3 obecnie obowiązującej ustawy o pomocy społecznej. Zmiana ta dotyczyłaby zwiększenie pomocy na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej z 40% podstawy na 60% podstawy. W chwili obecnej stanowisko rządu w sprawie ww. projektu jest w toku konsultacji.

   Natomiast w świetle obecnie obowiązujących przepisów prawnych rodziny zastępcze otrzymują comiesięczne świadczenie pieniężne, które jest pomocą na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka i nie pokrywa ono w pełni kosztów jego utrzymania.

   Samo określenie pełnego kosztu utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej jest trudne do ustalenia ze względu na różnice w rozumieniu przez rodziny zakresu potrzeb dziecka. Dla jednych rodzin są to tylko podstawowe koszty utrzymania, dla innych koszty te wiążą się z szerokim dostępem np. do dóbr kultury, edukacji, sportu.

   Podstawą ustalania wysokości pomocy pieniężnej dla rodzin zastępczych jest kwota 1647 zł zwana podstawą. Starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania rodziny zastępczej udziela tej rodzinie pomocy pieniężnej, uwzględniając wiek dziecka, stan jego zdrowia oraz niedostosowanie społeczne.

   Według § 9 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 18 października 2004 r. w sprawie rodzin zastępczych (Dz. U. Nr 233 poz. 2344) wysokość pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej wynosi miesięcznie w przypadku dziecka:

   1) do 7 lat - 60% podstawy

   2) do 7 lat, posiadającego orzeczenie o niepełnosprawności - 80% podstawy

   3) od 7 do 18 lat, posiadającego orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności - 60% podstawy

   4) od 7 do 18 lat, umieszczonego w rodzinie zastępczej na podstawie ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz. U. z 2002 r. Nr 11, poz. 109, z późn. zm.) - 60% podstawy

   5) od 7 do 18 lat, posiadającego orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności i umieszczonego w rodzinie zastępczej na postawie ustawy, o której mowa w pkt 4 - 80% podstawy

   Natomiast rodziny wychowujące zdrowe dziecko w wieku od 7 do 18 lat otrzymują 40% podstawy.

   Kwoty te pomniejszone są o 50% dochodu dziecka.

   Raz jeszcze pragnę podkreślić, że przyznawana pomoc dla dzieci umieszczonych w rodzinach zastępczych nie pokrywa w pełni kosztów utrzymania dziecka, jest ona jedynie pomocą na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka. Rodziny decydujące się na przyjęcie dziecka powinny zdawać sobie sprawę z tego, że w pewnych sytuacjach będą musiały ponosić niektóre koszty związane z jego utrzymaniem.

   Ponadto należy też pamiętać o tym, że pomoc dla rodzin zastępczych jest kilkakrotnie wyższa niż pomoc udzielana rodzinom, które znajdują się w trudnej sytuacji finansowej. Często są to rodziny wielodzietne, borykające się z problemami dnia codziennego takimi jak np. trudności w znalezieniu pracy.

   Zdaję sobie sprawę z tego, że być może pomoc, o której mowa powyżej nie jest wystarczająca, niemniej jednak finansowanie rodzin zastępczych od 2004 r. jest zadaniem własnym powiatu i mając na uwadze niedostateczną kondycję finansową samorządów powiatowych, nie powinno się nakładać na powiaty obowiązku wypłaty wyższych świadczeń dla rodzin zastępczych.

   Pragnę Panią poinformować, że polityka wobec rodzin zastępczych zakłada rozwój rodzinnych form opieki zastępczej, a przede wszystkim zawodowych niespokrewnionych z dzieckiem rodzin zastępczych. Niespokrewnione z dzieckiem zawodowe rodziny zastępcze są formą opieki nad dziećmi, które nie mogą wychowywać się w rodzinie własnej. Nałożono na nie dodatkowe obowiązki. Osoby pełniące funkcję zawodowych rodzin zastępczych są przygotowane do sprawowania opieki nad dziećmi z różnymi problemami.

   Specjalistyczne rodziny zawodowe mają za zadanie wychowywać dzieci wymagające szczególnej opieki i pielęgnacji lub dzieci niedostosowane społecznie. W niespokrewnionych z dzieckiem zawodowych rodzinach zastępczych o charakterze pogotowia rodzinnego umieszczane są dzieci w sytuacjach kryzysowych na czas krótki do czasu uregulowania sytuacji prawnej dziecka, czyli albo do powrotu do rodziny naturalnej, albo do przekazania do adopcji, albo też do umieszczenia w innej rodzinie zastępczej.

   Natomiast niespokrewnione z dzieckiem zawodowe, wielodzietne rodziny zastępcze przygotowane są do sprawowania opieki na licznym rodzeństwem. Zawodowe niespokrewnione z dzieckiem rodziny zastępcze, oprócz pomocy na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej, otrzymują również wynagrodzenie.

   Niemniej jednak zadanie związane z budowaniem lokalnego systemu opieki na dzieckiem i rodziną, w tym rozwojem rodzicielstwa zastępczego, zgodnie z art. 19 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. (Dz.U. nr 64 poz. 593 z późn. zm.) należy do zadań własnych powiatu i jest w pełni finansowane przez samorządy powiatowe. Dlatego też rozwój rodzin zastępczych zależy od kondycji finansowej powiatów.

   Z poważaniem

   Minister

   Anna Kalata

   Warszawa, dnia 7 lutego 2007 r.